«Տյառնընդառաջի» ծագումնաբանությունը` ըստ ազգագրագետների և քահանայի

13:10 • 11.02.12



«Տյառնընդառաջի» կամ «տրնդեզի» տոնի նախաշեմին քահանան և ազգագրագետները այսօր լրագրողների հետ հանդիպմանը ներկայացրեցին տոնի քրիստոնեկան և հեթանոսական կողմերն առանձին-առանձին:

Տեր Նիկողոս քահանա Հովհաննիսյանը ներկայացնելով տոնի եկեղեցական նշանակությունը՝ նշեց, որ «Տյառնընդառաջը» քառասնօրյա Հիսուս Քրիստոսի տաճար ընծայելու օրն է, որը Հայ առաքելական եկեղեցին տոնում է անխախտ՝ փետրվարի 13-14-ը:

«Երբ լրանում է Հիսուսի քառասուն օրականը, Հովսեփն ու Մարիամը նրան տանում են Աստծո տաճար: Փոքրիկ Հիսուսին տեսնելով՝ նրան ընդառաջ է գալիս Սիմոն անունով մի ծերունի: Այստեղից էլ առաջացել է «տյառընդառաջը», որը նշանակում է տիրոջն ընդառաջ գնալ»,- ասաց նա:

Քահանան նաև նշեց, որ փետրվարի 14-ը նորապսակների օրհնության օրն է: Նա հիշեցրեց, որ Տյառնընդառաջը, որը տոնում է եկեղեցին, կապված չէ որևէ հեթանոսական տոնի հետ: Ըստ նրա՝ ուղղակի եղեկեցին լինելով ազգային՝ վերցրել է նաև ազգային սովորությունները, այդ թվում և բակերում խարույկ վառելը, որը Քրիստոսի լույսով մաքրարգործվելու խորհուրդն է:

Հոգևորականի խոսքով, ըստ եկեղեցական արարողակարգի, հունվարի 13-ին քահանան կատարում է անդաստանի արարողություն, օրհնվում է երկրի չորս կողմերը, որպեսզի տարին արագասաբեր լինի, ապա տեղի է ունենում նախատոնի ժամերգություն, որից հետո բակերում կրակ է վառվում, իսկ կրակը մոմերով տուն տանելով՝ հավատացյալները Քրիստոսի լույն են տանում իրենց օջախները:

«Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման ու պահպանման» հասարակական կազմակերպության քարտուղար Վահե Անթանեսյանն այս ամենին զուգահեռ հավելեց, որ մեր բոլոր տոներն ունեն ավելի խոր ամրատներ, քան քրիստոնեությունն է: Ըստ ազգագրագետի՝ «Տյառնընդառաջի» տոնը մեզանում նշվել է դեռևս բնապաշտական ժամանակաշրջանից և կապված է եղել Տիրի և Վահագնի պաշտանմունքի հետ: Իսկ տոնի բաղադրիչ մասն է եղել խարույկը, որին հեթանոս հայերը վերագրել են մաքրագործող հատկություն:

«Խարույկի վրայով թռչում էին չբեր կանայք, որպեսզի երեխա ունենան, Վահագնի նման արու զավակ, թռչում էին նաև երեխաները, որ առողջ լինեն, տղաները, որ ուժեղ լինեն, բոլոր հիվանդները նույնպես ակնկալում էին, որ կրակը կբուժի իրենց»,- ասաց նա:

Ազգագրագետը նշեց, որ խարույկը վառել են միմիայն ցորենի հասկերով, իսկ վերջում մոխիրը շախ տվել այգիներում, տներում, գոմերում, որպեսզի տարին բերքառատ ու արգասաբեր լինի:

Վահե Անթանեսյանը նաև նշեց, որ եթե «Ծաղկազարդը» համարվում է աղջիկների տոն, ապա «Տյառնընդառաջը» փեսաների համար է:

«Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման ու պահպանման» հասարակական կազմակերպության նախագահ Սեդրակ Մամուլյանն էլ այսօր խոսեց տոնին պարտադիր մատուցվող ազգային կերակրատեսակների մասին, որոնոք, ըստ նրա, պատրաստված էին հացազգիների հումքի վրա:

«Ազգային բոլոր տոները իրենց ծիսակարգի հետ միասին ունեցել են նաև ընդգծված սննդի համակարգ՝ ծիսական իմաստավորված կերակրատեսակներով»,- ասաց նա և նշեց, որ այդ օրը պարտադիր պատրաստվում էին փոխինձից պատրաստած գնդիկներ, ապա նաև փուռնիկներ, որը նրա խոսքերով՝ հացատեսակների մի շարք է:

«Փուռիկները պատրաստում են ուղղակի հացի խմորի մեջ լցոնելով չրեր, ուտելի խոտաբույսեր: Ընդհանուր առմամբ՝ ձմռան համար պաշարաված յուրաքանչյուր մթերք լցոնվում էր»,- ասաց նա և ավելացրեց, որ սեղանին է դրվում նաև հալվան՝ պատրաստված մեղրից ու յուղից, նաև աղանձը՝ բոված ցորենի ու կանեփի հատիկներով: Սեդրակ Մամուլյանը նաև նշեց, որ ազգային համարյա բոլոր տոներին սեղանին է դրվում հարիսա:

Սեդրակ Մամուլյանը ուրախությամբ փաստեց, որ գնալով մեծանում է հետաքրքրությունը թե ազգային կերակրատեսակների, և թե ընդհանրապես սովորույթների նկատմամբ: Այդ իսկ պատճառով հերթական «Տառնընդառաջի» տոնը «Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման ու պահպանման» ՀԿ-ն փետրվարի 13-ին Արագածոտնի մարզում կանցկացնի տոնական արարողություն: Խոհարար ազգագարագետը համոզված է, որ նման ձևով ավելի հեշտ կլինի վերականգնել տոներն ու ծեսերը:

Լուրեր Հայաստանից - Թերթ.am





ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

15:44 • 08/12

Կոռուպցիոն ցանկացած դրսևորում մեր կողմից միշտ դատապարտվել և  դատապարտվելու է. Արթուր Գևորգյան

15:39 • 08/12

ՄԼՍ-ի տարվա ֆուտբոլիստը

15:39 • 08/12

ՀՀ ԶՈՒ պատվիրակությունը կմեկնի Մոսկվա

15:38 • 08/12

Հերթական բաց դասը՝ բուհերի հետ համագործակցության շրջանակներում

15:37 • 08/12

Նախկինում ձեռք բերված պայմանավորվածություններին հավատարմությունը կարևոր դեր է խաղում ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում. Լավրով

15:29 • 08/12

Սերժ Սարգսյանն աշխատանքային այցով մեկնել է հարավարևելյան սահմանագոտի, այնուհետև Արցախ (լուսանկարներ)

15:21 • 08/12

Ֆիննական օդանավակայանը հյուրերին դիմավորել է «աշխարհի լավագույն զբոսաշրջային պաստառով» (լուսանկար)

15:15 • 08/12

«Տրանսպորտային փոխադրումներ» ՊՈԱԿ-ը կլուծարվի

15:13 • 08/12

Քննարկումները ցույց են տվել, թե որքան անհետաձգելի է հրադադարի ռեժիմի ամրապնդումը ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծում. Շտայնմայեր

15:13 • 08/12

Կարլոս. Ցանկանում եմ, որ Ռեալին բաժին հասնի Մոնակոն

15:11 • 08/12

«Գերմանացի կոմպոզիտորների թանգարանները` Խաչատրյանի տանը»

15:09 • 08/12

Պավլիկ Մանուկյանի եղբայրը դատապարտվել է 6 ամսվա ազատազրկման և հունվարի 1-ին ազատ կարձակվի. պաշտպան

15:01 • 08/12

Դրախտ՝ Երկրի վրա. The Daily Mail-ը բացահայտել է Նոր Զելանդիայի գողտրիկ անկյունները (լուսանկարներ)

14:58 • 08/12

Ապօրինի հարստացման համար գործերի քննությունը վերապահվում է Հատուկ քննչական ծառայությանը

14:57 • 08/12

Երբ տուն գող է մտնում, միանգամից զանգահարում են ոստիկանություն, բայց երբ գնահատելու ժամանակն է գալիս, բոլորը մոռանում են. Է. Շարմազանով

14:43 • 08/12

Ինչպես է Թուրքիայի տնտեսական ճգնաժամն անդրադառնում Ստամբուլի հայ ոսկերիչների վրա. «Ակօս»-ի անդրադարձը

14:43 • 08/12

Բողոքի ակցիա կառավարության դիմաց. Արարատի մարզի գյուղացիները պահանջում էին մթերված խաղողի գումարները (տեսանյութ)

14:43 • 08/12

ATP. Տարվա լավագույն մրցախաղերի հնգյակը

14:39 • 08/12

ՀՀ արտաքին պարտքի սպասարկման համար տրվելու է նույնքան գումար, որքան կրթության և առողջապահության ոլորտին. տնտեսագետ

14:33 • 08/12

Ալեքսան Պետրոսյանը գործընկերներից հիասթափված չէ, բայց ԱԺ ընտրություններին մասնակցելու ո՛չ որոշում ունի, ո՛չ ցանկություն

14:31 • 08/12

Բրիտանուհին զուգարանի թղթից հարսանեկան ճոխ զգեստ է պատրաստել (լուսանկարներ)

14:28 • 08/12

Դատախազությունը ոստիկանությանը ցուցում է տվել նյութեր նախապատրաստել ԱԺ պատգամավորի կողմից լրագրողին հարվածելու դեպքի առթիվ

14:26 • 08/12

Հայտնի է 2016 թվականի` աշխարհի ամենաոգեշնչող մարդու անունը

14:23 • 08/12

ՀՀ ԶՈՒ նախկին սպա Նորայր Մինասյանը Հայաստանում է

14:21 • 08/12

Ոստիկանական ուսհաստատություններում սովորել չցանկանալու պատճառը հավանաբար ՀՀ-ում ոստիկանների մեծ թիվն է. Մհեր Շահգելդյան

14:10 • 08/12

Հալեպի ազատագրումը կփոխի Սիրիայում պատերազմի ընթացքը, բայց չի նշանակի դրա ավարտ. Ասադ

14:10 • 08/12

Զինվորն ինքնաձիգից կրակոցներ է արձակել իր ծնոտի շրջանում. նոր մանրամասներ ՊԲ զինծառայողի մահվան դեպքով

14:10 • 08/12

Արսենալի լեգենդը խոսել է Մխիթարյանի մասին

13:59 • 08/12

«Ձեռնարկությունների ինկուբատոր» հիմնադրամի ծառայողների կողմից չարաշահումների  փաստի առթիվ քրգործ է հարուցվել. Դատախազություն

13:57 • 08/12

«Ոստիկանությունում ծառայության մասին» նոր օրենքով Ոստիկանության ակադեմիայում սովորելը գրավիչ կդառնա. փոխոստիկանապետ

13:54 • 08/12

Լարսի ճանապարհը բաց է միայն մարդատար մեքենաների համար

13:53 • 08/12

Metacritic-ը հրապարակել է տարվա ամենավատ ֆիլմերի ցանկը

13:53 • 08/12

Վթարվել է պաշտպանության նախարարին սպասարկող ավտոմեքենաներից մեկը. կա 2 զոհ

13:47 • 08/12

Թուրքիայի Նիղդե քաղաքում գտնվող հայկական եկեղեցու շենքը կշահագործվի որպես մանկական գրադարան (լուսանկարներ)

13:35 • 08/12

ՌԴ Առաջին ալիքի եթերում «Համլետի» արտասանությամբ հիացրած 6-ամյա փոքրիկը տվել է շատերին հուզող հարցի պատասխանը (տեսանյութ)

13:33 • 08/12

Դիբալա. Յուվենտուսը ոչ մեկից չի վախենում և կարող է հաղթել յուրաքանչյուրին

13:27 • 08/12

Կեղծ փողեր պատրաստելու համար հետախուզվողը ներկայացել է Ոստիկանություն

13:23 • 08/12

Քաղաքացիներն ընտրության ժամանակ պետք է հասկանան` ում են ընտրում, ոչ թե խնամի, քավոր, ծանոթ, բարեկամ ընտրեն. Շարմազանով

13:21 • 08/12

Այսօր Ջիմ Մորիսոնը կդառնար 73 տարեկան. ռոք երգչի կյանքը` ֆոտոշարքով (լուսանկարներ)

13:15 • 08/12

Կառավարության որոշմամբ կստեղծվի «Հայաստանի իրավազորություն» հիմնադրամ

13:12 • 08/12

ԵՄ-ում Վրաստանի և Ուկրաինայի համար առանց վիզայի ռեժիմի ծրագրի վերաբերյալ պայմանավորվածության են հասել

13:10 • 08/12

Հայաստանում սկսվել են ռուսական ռազմակայանի նռնակաձիգների հավաքները

13:10 • 08/12

ԵԱՀԿ-ն շփման գծում դիտարկում է անցկացրել. Ադրբեջանը առաքելությանը դուրս չի բերել իր առաջապահ դիրքեր

13:10 • 08/12

Մխիթարյանի և թիմակիցների մարզումը Զարյայի հետ խաղից առաջ (տեսանյութ)

13:07 • 08/12

Առկա չէ որևէ ապացույց, որ Մեյթիխանյանի ամուսու սպանության գործով մեղադրյալները եղել են թմրանյութի ազդեցության տակ. պաշտպան

13:06 • 08/12

Թրամփը Նյու Յորքում հանդիպել է Լեոնարդո Դի Կապրիոյին

13:03 • 08/12

Բելգիայում հայերը կասկածվում են թենիսի մրցաշարի խաղադրույքների հետ կապված խարդախությունների համար. Derniere Heure

13:01 • 08/12

Եվրոպա լիգա. օրվա խաղերը

12:49 • 08/12

Forbes-ի վարկածով Հոլիվուդի գերագնահատված դերասանները՝ ֆոտոշարքով

12:48 • 08/12

Ինքնազբաղված անձանց ազատել հարկումից, կիրառել համաներում. ՊԵԿ նախագահը ներկայացրեց նախագծերի փաթեթ (տեսանյութ)

12:42 • 08/12

Այսօր մահացած զինծառայողը բանակ էր զորակոչվել հուլիսի 22-ին. ծնողներին հայտնել են որդու մահվան լուրը

12:40 • 08/12

Ռուբիկ Հակոբյանը ներողություն խնդրեց ոչ թե լրագրողից, այլ խորհրդարանից

12:39 • 08/12

ԱՄՆ-ում պարկուրով զբաղվող ռոբոտ է ստեղծվել (տեսանյութ)

12:38 • 08/12

ՉԼ. Խմբային փուլի խորհրդանշական հավաքականը (ֆոտո)

12:29 • 08/12

ԱԺ-ն ընդունեց 2017թ.-ի պետբյուջեի լրամշակված նախագիծը. ընդդիմությունը դեմ քվեարկեց

12:28 • 08/12

Հայաստանում տղամարդկանց 12%-ը խոստովանել է, որ բռնության է ենթարկել կնոջը. հետազոտություն

12:27 • 08/12

Հալեպը շուտով կվերականգնվի, և կյանքն այնտեղ կաշխուժանա. հալեպահայ սյունակագիր (լուսանկարներ)

12:26 • 08/12

Վարչապետը ԿԳ նախարարին հանձնարարել է ապահովել էլեկտրոնային կրթության մասսայական կիրառումը (տեսանյութ)

12:21 • 08/12

Սարգսյան-Փենս հեռախոսազանգը կարևոր հաղթանակ է հայերի համար.Մայք Սարյան

12:19 • 08/12

Կառավարության որոշմամբ՝ ԱԺ արտահերթ նիստ կհրավիրվի

12:17 • 08/12

ԱԺ հերթական քառօրյան՝ ուղիղ. քվեարկության կդրվեն քննարկված նախագծերը

12:15 • 08/12

Ադրբեջանը և Թուրքիան ապրանքաշրջանառության հարցում կարող են անցնել ազգային արժույթների

12:14 • 08/12

«Հաճույք ինչի՞ց եք ստանում». Կարեն Կարապետյանը՝ Դավիթ Լոքյանին

12:12 • 08/12

Լրագրողական կազմակերպությունները Ռուբիկ Հակոբյանից պահանջում են ներողություն խնդրել լրագրող Վահե Մակարյանից. հայտարարություն

12:09 • 08/12

Ի տարբերություն Ալիևի և Էրդողանի՝ Հայաստանը ոչ մի լումա չի ծախսել Փենս-Սարգսյան հեռախոսազրույցի համար. Հ. Սասունյան

12:06 • 08/12

Չեմպիոնների լիգայի խմբային փուլի 12 գեղեցկագույն գոլերը (տեսանյութեր)

12:06 • 08/12

Twitter-ի ղեկավարը Թրամփի՝ իր միկրոբլոգը վարելու ձևն «աննախադեպ» է անվանել

12:04 • 08/12

ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ ԲԱՆԿ-ը գործարկել է նոր հավելված

11:56 • 08/12

Գույքահարկի համակարգի բարեփոխման հիմքում պետք է դրվի արդարության սկզբունքը. Կարեն Կարապետյան (տեսանյութ)

11:42 • 08/12

Հունաստանում համընդհանուր գործադուլ է սկսվում

11:40 • 08/12

Վարչապետը կհանդիպի խոշոր գործարարների հետ (տեսանյութ)

11:40 • 08/12

Գրեմիոն՝ Բրազիլիայի գավաթակիր. Աթլետիկո Մինեյրոյի ֆուտբոլիստի անհավանական գոլը (տեսանյութ)

11:39 • 08/12

Գուրգեն Արսենյանի որդու դատը տեղի կունենա դեկտեմբերի 12-ին

11:37 • 08/12

Մասիս Մայիլյանը նշանակվել է հատուկ հանձնարարություններով դեսպան

11:34 • 08/12

Վարչապետը ՊԵԿ-ին հորդորեց մաքսակետերում տոնական օրերին սահմանել աշխատանքային հստակ գրաֆիկ (տեսանյութ)

11:31 • 08/12

Մաքսիմալ ուշադիր եղեք և տնտեսվարողի շահն ապահովեք. վարչապետի հանձնարարականը՝ ՏՄՊՊՀ-ին

11:29 • 08/12

«Խելացի» ծաղկամանը հասկացնում է, թե երբ է հարկավոր ջրել բույսը (տեսանյութ)

11:27 • 08/12

Թուրքիայում արգելվել է ժամանակին Հայոց ցեղասպանությանն անդրադարձած քրդական ամսագրի վաճառքը

11:20 • 08/12

Էրդողանի իշխանությունը ճանապարհ ու կամուրջներ կառուցեց, բայց մենք ամենից առաջ պետք է ներդրում անեինք մեր քաղաքացու մեջ. Կարո Փայլան

11:18 • 08/12

Երկրաշարժից հետո Գյումրին ուշքի չի գալիս, հովանավորներին էլ վանում են. Վահան Թումասյան

11:14 • 08/12

Հրազդանում տարադրամի փոխանակման կետի աշխատակցից բռնությամբ խոշոր գումար հափշտակելու դեպքով քրգործ է հարուցվել

11:07 • 08/12

Ձերբակալվել է Երևանի քաղաքապետարանի քաղաքաշինության վարչության տարածքային բաժնի պետը՝ կաշառք ստանալու կասկածանքով. ԱԱԾ

11:03 • 08/12

Oբամայից պահանջում են պատմել՝ ինչպես է Ռուսաստանը միջամտել ԱՄՆ նախագահական ընտրություններին

11:01 • 08/12

IFMA մուայթայի ֆեդերացիան՝ Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի անդամ

10:58 • 08/12

Լոս Անջելեսի հայ բնակիչն օգնել է ոստիկաններին մեծ արագությամբ ընթացող վարորդին բռնելու հարցում (տեսանյութեր)

10:53 • 08/12

«Հայկական ժամանակ». Կովալենկո Շահգալդյանի թոռան գործը ջրվեց. դանակահարության համար ոչ ոք պատասխանատվության չի ենթարկվի

10:46 • 08/12

Չեմպիոնների լիգա. խաղային օրվա թվերն ու փաստերը

10:41 • 08/12

Թուրքիայի 16 նահանգում Գյուլենի շարժման առաջատար դեմքեր են ձերբակալվել

10:36 • 08/12

«Առավոտ». Հարցին բռունցքով պատասխանելը թուլության և անզորության նշան է

10:33 • 08/12

Ֆրանսիայի ՆԳ նախարարն Ադրբեջանում «պերսոնա նոն գրատա» է ճանաչվել՝ ԼՂՀ այցելելու համար

10:29 • 08/12

«Հրապարակ». Բանկերի աշխատակիցները խուճապի մեջ են

10:26 • 08/12

Հայկական 3 ֆիլմ հավակնում է արժանանալ «Ոսկե գլոբուս» մրցանակին

10:19 • 08/12

«Հրապարակ». Արագածոտնի մարզում ներկուսակցական լարված իրավիճակ է ստեղծվել

10:15 • 08/12

Արտարժույթների փոխարժեքները դեկտեմբերի 8-ի դրությամբ

10:15 • 08/12

Գերմանական ոստիկանությունը հերքել է Թուրքիայի Մեջլիսի փոխնախագահի նկատմամբ վատ վերաբերմունք դրսևորելու մասին լուրերը

10:12 • 08/12

«Ժողովուրդ». Աշոտ Աղաբաբյանի ընտանիքին պատկանող հեռուստաընկերությունը լուրջ ֆինանսական խնդիրներ ունի

10:10 • 08/12

Դեռևս չպարզված հանգամանքներում ժամկետային զինծառայող է մահացել. ԼՂՀ ՊԲ

10:04 • 08/12

«Ժողովուրդ». Մի շարք սահմանամերձ գյուղերի նախկին ղեկավարներ կանդամագրվեն Սեյրան Օհանյանի կուսակցությանը

09:59 • 08/12

Հիպոթեկային շուկան քաղաքացիների համար կդառնա առավել թափանցիկ ու կանխատեսելի. ԿԲ պաշտոնյա

09:56 • 08/12

Աշոցքի ավտոճանապարհներին ձյուն է տեղում