«Տյառնընդառաջի» ծագումնաբանությունը` ըստ ազգագրագետների և քահանայի

13:10 • 11.02.12



«Տյառնընդառաջի» կամ «տրնդեզի» տոնի նախաշեմին քահանան և ազգագրագետները այսօր լրագրողների հետ հանդիպմանը ներկայացրեցին տոնի քրիստոնեկան և հեթանոսական կողմերն առանձին-առանձին:

Տեր Նիկողոս քահանա Հովհաննիսյանը ներկայացնելով տոնի եկեղեցական նշանակությունը՝ նշեց, որ «Տյառնընդառաջը» քառասնօրյա Հիսուս Քրիստոսի տաճար ընծայելու օրն է, որը Հայ առաքելական եկեղեցին տոնում է անխախտ՝ փետրվարի 13-14-ը:

«Երբ լրանում է Հիսուսի քառասուն օրականը, Հովսեփն ու Մարիամը նրան տանում են Աստծո տաճար: Փոքրիկ Հիսուսին տեսնելով՝ նրան ընդառաջ է գալիս Սիմոն անունով մի ծերունի: Այստեղից էլ առաջացել է «տյառընդառաջը», որը նշանակում է տիրոջն ընդառաջ գնալ»,- ասաց նա:

Քահանան նաև նշեց, որ փետրվարի 14-ը նորապսակների օրհնության օրն է: Նա հիշեցրեց, որ Տյառնընդառաջը, որը տոնում է եկեղեցին, կապված չէ որևէ հեթանոսական տոնի հետ: Ըստ նրա՝ ուղղակի եղեկեցին լինելով ազգային՝ վերցրել է նաև ազգային սովորությունները, այդ թվում և բակերում խարույկ վառելը, որը Քրիստոսի լույսով մաքրարգործվելու խորհուրդն է:

Հոգևորականի խոսքով, ըստ եկեղեցական արարողակարգի, հունվարի 13-ին քահանան կատարում է անդաստանի արարողություն, օրհնվում է երկրի չորս կողմերը, որպեսզի տարին արագասաբեր լինի, ապա տեղի է ունենում նախատոնի ժամերգություն, որից հետո բակերում կրակ է վառվում, իսկ կրակը մոմերով տուն տանելով՝ հավատացյալները Քրիստոսի լույն են տանում իրենց օջախները:

«Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման ու պահպանման» հասարակական կազմակերպության քարտուղար Վահե Անթանեսյանն այս ամենին զուգահեռ հավելեց, որ մեր բոլոր տոներն ունեն ավելի խոր ամրատներ, քան քրիստոնեությունն է: Ըստ ազգագրագետի՝ «Տյառնընդառաջի» տոնը մեզանում նշվել է դեռևս բնապաշտական ժամանակաշրջանից և կապված է եղել Տիրի և Վահագնի պաշտանմունքի հետ: Իսկ տոնի բաղադրիչ մասն է եղել խարույկը, որին հեթանոս հայերը վերագրել են մաքրագործող հատկություն:

«Խարույկի վրայով թռչում էին չբեր կանայք, որպեսզի երեխա ունենան, Վահագնի նման արու զավակ, թռչում էին նաև երեխաները, որ առողջ լինեն, տղաները, որ ուժեղ լինեն, բոլոր հիվանդները նույնպես ակնկալում էին, որ կրակը կբուժի իրենց»,- ասաց նա:

Ազգագրագետը նշեց, որ խարույկը վառել են միմիայն ցորենի հասկերով, իսկ վերջում մոխիրը շախ տվել այգիներում, տներում, գոմերում, որպեսզի տարին բերքառատ ու արգասաբեր լինի:

Վահե Անթանեսյանը նաև նշեց, որ եթե «Ծաղկազարդը» համարվում է աղջիկների տոն, ապա «Տյառնընդառաջը» փեսաների համար է:

«Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման ու պահպանման» հասարակական կազմակերպության նախագահ Սեդրակ Մամուլյանն էլ այսօր խոսեց տոնին պարտադիր մատուցվող ազգային կերակրատեսակների մասին, որոնոք, ըստ նրա, պատրաստված էին հացազգիների հումքի վրա:

«Ազգային բոլոր տոները իրենց ծիսակարգի հետ միասին ունեցել են նաև ընդգծված սննդի համակարգ՝ ծիսական իմաստավորված կերակրատեսակներով»,- ասաց նա և նշեց, որ այդ օրը պարտադիր պատրաստվում էին փոխինձից պատրաստած գնդիկներ, ապա նաև փուռնիկներ, որը նրա խոսքերով՝ հացատեսակների մի շարք է:

«Փուռիկները պատրաստում են ուղղակի հացի խմորի մեջ լցոնելով չրեր, ուտելի խոտաբույսեր: Ընդհանուր առմամբ՝ ձմռան համար պաշարաված յուրաքանչյուր մթերք լցոնվում էր»,- ասաց նա և ավելացրեց, որ սեղանին է դրվում նաև հալվան՝ պատրաստված մեղրից ու յուղից, նաև աղանձը՝ բոված ցորենի ու կանեփի հատիկներով: Սեդրակ Մամուլյանը նաև նշեց, որ ազգային համարյա բոլոր տոներին սեղանին է դրվում հարիսա:

Սեդրակ Մամուլյանը ուրախությամբ փաստեց, որ գնալով մեծանում է հետաքրքրությունը թե ազգային կերակրատեսակների, և թե ընդհանրապես սովորույթների նկատմամբ: Այդ իսկ պատճառով հերթական «Տառնընդառաջի» տոնը «Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման ու պահպանման» ՀԿ-ն փետրվարի 13-ին Արագածոտնի մարզում կանցկացնի տոնական արարողություն: Խոհարար ազգագարագետը համոզված է, որ նման ձևով ավելի հեշտ կլինի վերականգնել տոներն ու ծեսերը:

Լուրեր Հայաստանից - Թերթ.am





ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

02:29 • 30/03

Եվրախորհրդարանում կարծում են, որ Բրեքսիթը կարող է չեղյալ հայտարարվել

02:08 • 30/03

ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ

01:33 • 30/03

Վիճակագրական փաստեր, որոնք անհավանական են թվում

01:10 • 30/03

Բուֆոնը խոստովանել է, որ վախենում է Բարսելոնայի հետ խաղերից

00:57 • 30/03

Երևանի Նոր Արեշի տներից մեկում հրդեհ է բռնկվել

00:45 • 30/03

Մեսսի. Չեմ վիրավորել մրցավարին, դա օդում եմ ասել

00:26 • 30/03

Մոուրինյուն դեմ է մրցաշրջանի ընթացքում հավաքականների ընկերական խաղերին

23:52 • 29/03

ԱՄՆ-ում դայակը «վերածվել է» ջրահարսի` երջանկացնելով իր փոքրիկ խնամարկյալին (լուսանկարներ)

23:51 • 29/03

Նեյմար. Ինձ կարելի է կանգնեցնել միայն խախտման օգնությամբ

23:46 • 29/03

Փաստեր Շոտլանդիայի լեռնականների ավանդական հագուստի` քիլթի մասին

23:41 • 29/03

Թուրքիայում արգելափակվում է հյուրանոցների ամրագրման Booking.com կայքը

23:34 • 29/03

Պոլ. Մեսսիի որակազրկումը հակասում է խաղի կանոններին

23:27 • 29/03

Ապրիլի 1-ին Երկրին հսկայական գիսաստղ կմոտենա

23:25 • 29/03

Քուրդ քաղաքական գործիչը մեղադրել է Թուրքիային, Քաթարին և Սաուդյան Արաբիային սիրիական ճգնաժամի հանգուցալուծումը խափանել ցանկանալու համար

23:11 • 29/03

Քիմ Քարդաշյանը ելույթ կունենա Forbes-ի Կանանց ամենամյա գագաթնաժողովում

22:59 • 29/03

Լոս Անջելեսի Դիտորդական խորհուրդը ապրիլը հռչակում է «Հայոց պատմության ամիս»` հիշատակելով Ցեղասպանության օրերը

22:57 • 29/03

Արթուր Թովմասյան. Նման իրավիճակներում փորձում եմ վայելել այդ րոպեները

22:48 • 29/03

Samsung-ը ներկայացրել է երկար սպասված Galaxy S8 և S8+ սմարթֆոնները` նոր ձայնային օգնականով

22:40 • 29/03

Մարդու իրավունքների կանադական թանգարանի նախագահը կգլխավորի Ցեղասպանության տարելիցին նվիրված միջոցառումը

22:36 • 29/03

Հրապարակվել է Լյուկ Բեսոնի «Վալերիանը և հազարավոր մոլորակների քաղաքը» ֆիլմի թրեյլերը (տեսանյութ)

22:35 • 29/03

Հենրիխ Մխիթարյանն ընդդեմ Ղազախստանի հավաքականի (տեսանյութ)

22:29 • 29/03

Բրազիլիայում շունն ամեն օր անցնում է նույն ճանապարհը, որով իրեն զբոսանքի էր տանում իր տերը

22:19 • 29/03

Մարզահամերգայինից և Ազատության հրապարակից մինչև բակեր և գյուղեր. քաղաքական ուժերի նախընտրական քարոզարշավների վերջին օրերը

22:10 • 29/03

«Ֆորսաժի» հերոսները կես մլն դոլարի մեքենաներ ու շենքեր են ոչնչացրել

22:08 • 29/03

Բարսելոնան կվերադարձնի Դեուլոֆեուին

21:55 • 29/03

Ինչ թանկարժեք քարերով ու մետաղներով է համալրվել Ֆիննախի պետական գանձարանը 2016-ի և 2017 -ի ընթացքում

21:51 • 29/03

Գաղտնազերծվել է Mercedes-Benz S-Class-ի արտաքին տեսքը` նախքան պաշտոնական ներկայացումը (լուսանկարներ)

21:46 • 29/03

ՌԴ-ի 26-ամյա բնակչուհին բազմոցներ փորձարկողի աշխատանք է ստացել` ամսական $1000 աշխատավարձով

21:42 • 29/03

Այն բառապաշարը, որ 1-ին նախագահը վերջին 10 օրվա մեջ կիրառում է, չի տարբերվում գործողություններից, որ իրականացնում են հակահայ ուժերը. ՀՅԴ (տեսանյութ)

21:40 • 29/03

Անգլիայում ֆուտբոլիստը խաղի ընթացքում դանակով սպառնացել է երկրպագուին

21:31 • 29/03

Լոնդոնում տեղի է ունեցել երգիչ Ջորջ Մայքլի հուղարկավորությունը

21:23 • 29/03

Եվրոպական դատարանը չի մերժել Վահան Շիրխանյանի գանգատը. փաստաբանը պարզաբանում է

21:17 • 29/03

Մոուրինյու. Վեսթ Բրոմվիչի հետ խաղից առաջ կորցրել եմ 5 ֆուտբոլիստների

21:11 • 29/03

Վրաստանի քաղաքացիության ձեռքբերումը բարդ գործընթաց է, և ԵՄ հետ վիզային ռեժիմի չեղարկումը ՀՀ համար սպառնալիք չէ. Շիրակ Թորոսյան

21:05 • 29/03

Հայկական արմատներով գեղասահորդուհի Եվգենյա Մեդվեդևան աշխարհի առաջնությունում մրցելույթից առաջ բարդացրել է ծրագիրը

21:00 • 29/03

Լուկաշենկոյին պաշտոնապես հրավիրում ենք Արցախ. խավիար, մեդալ չենք տալու, բայց կտանենք Գանձասարի վանք մի հատ մոմ կվառի.Դավիթ Բաբայան

20:57 • 29/03

Արարատի մարզում վրաերթի են ենթարկվել Հայանիստի դպրոցի տնօրենն ու հետիոտնը. 2-ն էլ տեղում մահացել են

20:57 • 29/03

Արթուր Դավթյան. Նրանք վրիպեցին, իսկ ես լավ կատարեցի իմ առջև դրված խնդիրը

20:50 • 29/03

Կլաուդիա Կարդինալեն դարձել է Կաննի 70-րդ կինոփառատոնի դեմքը (լուսանկար)

20:47 • 29/03

Գլխավոր դատախազությունը դիմել է Վ. Հոկտանյանին՝ ընտրակաշառքի դեպքերի վերաբերյալ տեղեկությունները ԳԴ փոխանցելու առաջարկով

20:33 • 29/03

Իռլանդացին այցելել է մոլորակի բոլոր երկրներն ու $1 մլն վաստակել

20:24 • 29/03

Իբրահիմովիչ. Ընտրել եմ լավագույն անգլիական ակումբը

20:22 • 29/03

Առաջին նախագահի բացատրությունները տանուլ տված կողմի բացատրություններ են. Լարիսա Ալավերդյան

20:21 • 29/03

Պոլսահայ մտավորական Սևան Նշանյանի անվան հետ ասոցացվող Թուրքիայի Շիրինջե գյուղը հայտնվել է երկրի ամենագեղեցիկ գյուղերի ցուցակում

20:17 • 29/03

Հայաստանը սեփական փորձով ցույց տվեց, որ հնարավոր է համադրել տարբեր ինտեգրացիոն գործընթացներ՝ յուրաքանչյուրից քաղելով դրականը. Նախագահը՝ ԵԺԿ-ում

20:10 • 29/03

Աշխարհի առաջնություն. Անաստասիա Գալուստյանը եզրափակիչ փուլում է

20:05 • 29/03

«Ապրիլի 2-ը վերածենք զարթոնքի քվեարկության՝ հանուն խաղաղության, որը ոչ թե պետք է մուրալ, այլ պարտադրել». Արծվիկ Մինասյան

19:55 • 29/03

Աշխատատեղերի պակաս, թոշակի հարց ու համայնքների խոշորացում. գողթեցիների հարցերը վարչապետին (տեսանյութ)

19:53 • 29/03

Ուկրաինային կարող են զրկել «Եվրատեսիլ-2017» մրցույթն անցկացնելու իրավունքից

19:51 • 29/03

Ընտրությունների արդյունքում ձևավորվող կառավարությունը պետք է հենվի մի քանի քաղաքական ուժի համաձայնության վրա. Արմեն Ռուստամյան (տեսանյութ)

19:50 • 29/03

Չինաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստի կինը խնդրում է հեռացնել ամուսնուն խաղերից

19:45 • 29/03

ՄԱԿ-ում ԱՄՆ մշտական ներկայացուցիչն Ասադին և Իրանը «մեծ խոչընդոտներ» է անվանել Սիրիայում խաղաղության ճանապարհին

19:33 • 29/03

Կառավարության ղեկավարը ծանոթացել է Գողթում վարդերի աճեցմամբ զբաղվող ընկերության ներդրումային նոր ծրագրին

19:25 • 29/03

Մելանյա Թրամփը փոքր սև զգեստ է կրել Սպիտակ տան երեկույթի ժամանակ (լուսանկարներ)

19:24 • 29/03

Գյումրիում մայր և որդի Հակոբյանների սպանության դեպքի նախաքննությունն ավարտվել է. կան մեղադրյալներ

19:24 • 29/03

Հակոբ Սերոբյան. Եվրոպայի առաջնությանը կմասնակցի վեց մարմնամարզիկ

19:16 • 29/03

Խրամատում կանգնած զինվորն առանց «Իսկանդերի» օգտագործման էլ կարող է իր առջև դրված խնդիրը լուծել. Վիտալի Բալասանյան

19:01 • 29/03

Ռեալը խոշոր հովանավորչական պայմանագիր կկնքի

18:50 • 29/03

Ո՞ր ուժերն են պահում Արամ Աթեշյանին Պոլսո Հայոց պատրիարքարանում. արքեպիսկոպոս Բեկչյանը կոչ է արել Աթեշյանին անկեղծանալ

18:44 • 29/03

Արգենտինացի ֆուտբոլիստը շնորհավորել է 105-ամյա երկրպագուհու հոբելյանը

18:43 • 29/03

Արսենալը և ՄՅՈւ-ն` Պրեմիեր լիգայի ամենաշատ վնասվածք ստացող ակումբներ

18:34 • 29/03

Սանչեսը դարձել է Չելսիի գլխավոր տրանսֆերային նպատակը

18:32 • 29/03

Խաղաղության ծրագիրն աշխատում է. Կոնգրես-ՀԺԿ դաշինքն իր համախոհների հետ վերադարձավ Ազատության հրապարակ (տեսանյութ)

18:29 • 29/03

Թուրքական հայտնի «Անադոլու» լրատվականի 8 աշխատակից ձերբակալվել է գյուլենականների դեմ գործողության ընթացքում

18:25 • 29/03

Պուտինը և Լուկաշենկոն ապրիլի 3-ին կքննարկեն ԵԱՏՄ-ում սահմանափակումները

18:24 • 29/03

Համանախագահները շեշտում են դեսպան Կասպշիկի առաքելության ընդլայնման կարևորությունը. հայտարարություն

18:23 • 29/03

Առողջապահության կազմակերպիչների միավորումն իր վստահության քվեն կտա ՀՀԿ-ին

18:01 • 29/03

ՀՀ ԱԳ նախարարը ԵԽԽՎ-ում Ադրբեջանի հարցով զեկուցողին է ներկայացրել ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ՀՀ ջանքերը

17:56 • 29/03

Բարսելոնայի կիսապաշտպանը 3 շաբաթով շարքից դուրս է մնացել

17:49 • 29/03

«Որոտան» ՀԷԿ-ի վերազինման վարկի վերադարձը կապահովվի էլէներգիայի սակագնում սպասարկման և մարման ծախսերի ներառմամբ. ՀԾԿՀ

17:42 • 29/03

Ռոնալդինյոն ներկայացրել է առաջին երգը (տեսանյութ)

17:38 • 29/03

Էդուարդ Շարմազանովն ընդունել է ԱԺ-ում պրակտիկա անցնող ուսանողներին

17:31 • 29/03

ԱՄՆ-ում կաթվածահար տղամարդը կարողացել է շարժել թևը՝ օգտագործելով մտքի ուժը

17:28 • 29/03

Ռեալը դատի չի տա Պիկեին

17:25 • 29/03

Իսրայելում տղամարդը զբոսնել է փողոցում իր նախկին կնոջ կտրած գլուխը բռնած

17:24 • 29/03

Որոշ բաժանորդների վճարումների հաշվարկի անճշտությունները ուղղելու համար ճշգրտումներ են արվում. Վեոլիա Ջուր

17:18 • 29/03

Վերսկսվում են Մինսկ-Երևան ուղիղ չվերթները

17:12 • 29/03

Էջմիածնում կինը չորրորդ հարկից ցած է նետվել

17:11 • 29/03

Շվեյցարիան նույնպես Թուրքիային կասկածում է լրտեսության համար

17:05 • 29/03

Բոբ Դիլանը համաձայնել է ընդունել Նոբելյան մրցանակը

17:01 • 29/03

Ինչո՞ւ է այսքան դյուրագրգիռ դարձել Նիկոլը և ի՞նչ է ուզում Դաշնակցությունից. Աղվան Վարդանյան

16:51 • 29/03

Մահացել է օպ-արտ գեղարվեստական ուղղության հիմնադիր Ջուլիան Ստանչակը

16:47 • 29/03

Այն, որ ընտրացուցակները հրապարակվում են, չի նշանակում, որ ընտրությունները չեն կեղծվում. Ա. Սաքունց

16:44 • 29/03

ԱՄՆ Կոնգրեսը չեղարկել է համացանցում տվյալների պաշտպանության մասին օրենքը

16:37 • 29/03

ՀՀ-ն միակ երկիրն է, որը ունի բացառիկ պայմանագիր ԵՄ-ի հետ` անդամակցելով ԵԱՏՄ-ին, ինչը ծանրակշիռ առավելություն է ՀՀ-ի համար. ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպան

16:32 • 29/03

Նախագահ Սերժ Սարգսյանն աշխատանքային այցով ժամանել է Մալթա (լուսանկարներ)

16:31 • 29/03

268.000 դոլար. Մեծ Բրիտանիայում վաճառքի է հանվել 910 ադամանդով զարդարված ձու (լուսանկարներ)

16:28 • 29/03

Audi-ն բացահայտել է խաղալիք մեքենաների միջոցով գովազդ նկարահանելու գաղտնիքը (տեսանյութ)

16:27 • 29/03

Երևանում իրանցի զբոսաշրջիկին գտել են կախված

16:22 • 29/03

Թուրքիայում հեղաշրջման փորձի մասնակիցները ցանկանում էին սպանել Օջալանին և քաղաքացիական պատերազմ հրահրել. լրատվամիջոցներ

16:12 • 29/03

Ռազմական գործողությունների վերսկսման վտանգը  բավական բարձր է․ Արա Պապյան

16:10 • 29/03

Երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն Երևանում

16:07 • 29/03

Beeline-ը և ԵՊՀ համագործակցության հուշագիր են ստորագրել

16:06 • 29/03

Ֆրանսիայում առաջին անգամ «Եվրատեսիլը» կցուցադրվի կինոթատրոններում

16:01 • 29/03

Ճիշտ ժամանակն է հասկանալու, որ փոխզիջումն ու փոխհամաձայնությունն է ԼՂ հիմնախնդրի միակ լուծումը. Ռիչարդ Կիրակոսյան

15:59 • 29/03

AFFA հիմնադրամը Մասիսում մարզական համալիր կկառուցի (լուսանկարներ)

15:57 • 29/03

Գոհ ենք կիրակի կայանալիք ընտրությունների համար նախատեսված ընտրողների նույնականացման սարքավորումների վերջին փորձարկումների արդյունքներից. հայտարարություն

15:54 • 29/03

Իսրայելում օրթոդոքս հրեաների` զորակոչի դեմ բողոքի ցույցերն ավարտվել են ոստիկանության հետ բախումներով (լուսանկարներ, տեսանյութեր)

15:47 • 29/03

Առանց վստահության մեխանիզմների ներդրման արդյունավետ բանակցային գործընթաց հնարավոր չէ. ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպան

15:41 • 29/03

Ռեալը հնարավոր է դատի տա Պիկեին