«Տյառնընդառաջի» ծագումնաբանությունը` ըստ ազգագրագետների և քահանայի

13:10 • 11.02.12



«Տյառնընդառաջի» կամ «տրնդեզի» տոնի նախաշեմին քահանան և ազգագրագետները այսօր լրագրողների հետ հանդիպմանը ներկայացրեցին տոնի քրիստոնեկան և հեթանոսական կողմերն առանձին-առանձին:

Տեր Նիկողոս քահանա Հովհաննիսյանը ներկայացնելով տոնի եկեղեցական նշանակությունը՝ նշեց, որ «Տյառնընդառաջը» քառասնօրյա Հիսուս Քրիստոսի տաճար ընծայելու օրն է, որը Հայ առաքելական եկեղեցին տոնում է անխախտ՝ փետրվարի 13-14-ը:

«Երբ լրանում է Հիսուսի քառասուն օրականը, Հովսեփն ու Մարիամը նրան տանում են Աստծո տաճար: Փոքրիկ Հիսուսին տեսնելով՝ նրան ընդառաջ է գալիս Սիմոն անունով մի ծերունի: Այստեղից էլ առաջացել է «տյառընդառաջը», որը նշանակում է տիրոջն ընդառաջ գնալ»,- ասաց նա:

Քահանան նաև նշեց, որ փետրվարի 14-ը նորապսակների օրհնության օրն է: Նա հիշեցրեց, որ Տյառնընդառաջը, որը տոնում է եկեղեցին, կապված չէ որևէ հեթանոսական տոնի հետ: Ըստ նրա՝ ուղղակի եղեկեցին լինելով ազգային՝ վերցրել է նաև ազգային սովորությունները, այդ թվում և բակերում խարույկ վառելը, որը Քրիստոսի լույսով մաքրարգործվելու խորհուրդն է:

Հոգևորականի խոսքով, ըստ եկեղեցական արարողակարգի, հունվարի 13-ին քահանան կատարում է անդաստանի արարողություն, օրհնվում է երկրի չորս կողմերը, որպեսզի տարին արագասաբեր լինի, ապա տեղի է ունենում նախատոնի ժամերգություն, որից հետո բակերում կրակ է վառվում, իսկ կրակը մոմերով տուն տանելով՝ հավատացյալները Քրիստոսի լույն են տանում իրենց օջախները:

«Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման ու պահպանման» հասարակական կազմակերպության քարտուղար Վահե Անթանեսյանն այս ամենին զուգահեռ հավելեց, որ մեր բոլոր տոներն ունեն ավելի խոր ամրատներ, քան քրիստոնեությունն է: Ըստ ազգագրագետի՝ «Տյառնընդառաջի» տոնը մեզանում նշվել է դեռևս բնապաշտական ժամանակաշրջանից և կապված է եղել Տիրի և Վահագնի պաշտանմունքի հետ: Իսկ տոնի բաղադրիչ մասն է եղել խարույկը, որին հեթանոս հայերը վերագրել են մաքրագործող հատկություն:

«Խարույկի վրայով թռչում էին չբեր կանայք, որպեսզի երեխա ունենան, Վահագնի նման արու զավակ, թռչում էին նաև երեխաները, որ առողջ լինեն, տղաները, որ ուժեղ լինեն, բոլոր հիվանդները նույնպես ակնկալում էին, որ կրակը կբուժի իրենց»,- ասաց նա:

Ազգագրագետը նշեց, որ խարույկը վառել են միմիայն ցորենի հասկերով, իսկ վերջում մոխիրը շախ տվել այգիներում, տներում, գոմերում, որպեսզի տարին բերքառատ ու արգասաբեր լինի:

Վահե Անթանեսյանը նաև նշեց, որ եթե «Ծաղկազարդը» համարվում է աղջիկների տոն, ապա «Տյառնընդառաջը» փեսաների համար է:

«Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման ու պահպանման» հասարակական կազմակերպության նախագահ Սեդրակ Մամուլյանն էլ այսօր խոսեց տոնին պարտադիր մատուցվող ազգային կերակրատեսակների մասին, որոնոք, ըստ նրա, պատրաստված էին հացազգիների հումքի վրա:

«Ազգային բոլոր տոները իրենց ծիսակարգի հետ միասին ունեցել են նաև ընդգծված սննդի համակարգ՝ ծիսական իմաստավորված կերակրատեսակներով»,- ասաց նա և նշեց, որ այդ օրը պարտադիր պատրաստվում էին փոխինձից պատրաստած գնդիկներ, ապա նաև փուռնիկներ, որը նրա խոսքերով՝ հացատեսակների մի շարք է:

«Փուռիկները պատրաստում են ուղղակի հացի խմորի մեջ լցոնելով չրեր, ուտելի խոտաբույսեր: Ընդհանուր առմամբ՝ ձմռան համար պաշարաված յուրաքանչյուր մթերք լցոնվում էր»,- ասաց նա և ավելացրեց, որ սեղանին է դրվում նաև հալվան՝ պատրաստված մեղրից ու յուղից, նաև աղանձը՝ բոված ցորենի ու կանեփի հատիկներով: Սեդրակ Մամուլյանը նաև նշեց, որ ազգային համարյա բոլոր տոներին սեղանին է դրվում հարիսա:

Սեդրակ Մամուլյանը ուրախությամբ փաստեց, որ գնալով մեծանում է հետաքրքրությունը թե ազգային կերակրատեսակների, և թե ընդհանրապես սովորույթների նկատմամբ: Այդ իսկ պատճառով հերթական «Տառնընդառաջի» տոնը «Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման ու պահպանման» ՀԿ-ն փետրվարի 13-ին Արագածոտնի մարզում կանցկացնի տոնական արարողություն: Խոհարար ազգագարագետը համոզված է, որ նման ձևով ավելի հեշտ կլինի վերականգնել տոներն ու ծեսերը:

Լուրեր Հայաստանից - Թերթ.am





ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

12:26 • 05/05

Tert.am–ը հրավիրում է աշխատանքի

12:25 • 05/05

Ինչպես 14 գայլերը փոխեցին Յելոուսթոունի «ճակատագիրը»

12:05 • 05/05

«Տիեզերքի համը». ինքնատիպ քաղցրավենիքներ` պատրաստված տիեզերքի թեմայով (լուսանկարներ)

12:03 • 05/05

Արցախի Հանրապետության ճանաչմամբ նոր ագրեսիա չի հրահրվի. Զարուհի Փոստանջյան

11:57 • 05/05

YouTube-ն առցանց հեռուստատեսություն կբացի

11:48 • 05/05

Իսրայելում թուրք ընդդիմադիր գործիչներ են ձերբակալվել

11:44 • 05/05

Գործադիրը հավանություն տվեց Արցախի անկախությունը ճանաչելու օրինագծի վերաբերյալ կառավարության եզրակացության նախագծին

11:43 • 05/05

Օփրա Ուինֆրին կինոաշխարհ է վերադառնում

11:34 • 05/05

Թուրքական բնակավայրը դարձյալ հրթիռակոծվել է ԻՊ-ի կողմից. կան վիրավորներ

11:33 • 05/05

Ոստիկանությունը մայիսի 4-5-ը բացահայտել է խարդախության 30 դեպք

11:30 • 05/05

Եվրոպական կենտրոնական բանկը դադարեցնում է 500 եվրո արժողությամբ թղթադրամների թողարկումը

11:18 • 05/05

ԱՄՆ-ում զինծառայողը դատի է տվել Բարաք Օբամային. The New York Times

11:15 • 05/05

Լոռու մարզի անհետ կորած բնակչի որոնման աշխատանքները վերսկսվել են

11:09 • 05/05

70 մլն դոլար. Լոնդոնում աճուրդի է հանվել 1190 կարատանոց ադամանդ

11:00 • 05/05

Բեյլ. Ատլետիկոն բարդ թիմ է, սակայն պատրաստ կլինենք պայքարին

10:58 • 05/05

Վիկինգների` աշխարհում ամենամեծ նավը կմեկնի ծովային ճամփորդության

10:50 • 05/05

Մեխիկոյում ավտոմեքենաների 40%-ին արգելել են երթևեկել

10:37 • 05/05

Կալիֆորնիայում արգելել են ծխախոտ վաճառել 21 տարին չլրացած անձանց

10:33 • 05/05

ՀՀ օրենքով նախատեսված սոցիալական վճար կատարելու պարտադիր ժամկետը կերկարաձգվի մինչև 2018թ. հուլիսի 1-ը

10:30 • 05/05

Զիդան. Ռեալի ֆուտբոլիստներն արժանի էին եզրափակիչ դուրս գալուն

10:22 • 05/05

49-ամյա Ջանեթ Ջեքսոնը սպասում է իր առաջնեկին

10:18 • 05/05

Խաղաղության մեծ պայմանագրի մշակման համար պետք էին ավելի կոնկրետ դրույթներ, ոչ թե սկզբունքներ. Դավիթ Շահնազարյան

10:16 • 05/05

Ջոդի Ֆոսթերն անվանական աստղ է ստացել Հոլիվուդի «Փառքի ծառուղում» (լուսանկարներ)

10:10 • 05/05

Ալյասկայում ինքնաթիռի կործանման պատճառը եղել է արծվի հետ բախումը

10:05 • 05/05

Հակառակորդը Տավուշի ուղղությամբ դիպուկահար զինատեսակներից կրակահերթեր է արձակել

10:00 • 05/05

Քեմերոնը մտադիր չէ ներողություն խնդրել Թրամփից` նրան հիմար անվանելու համար

09:59 • 05/05

«Ժողովուրդ». Մեր հերոսներն ու նրանց հարազատները, բացի լրագրողների կողմից փառաբանվելուց, այսօր կարիք ունեն պետական հոգածության

09:56 • 05/05

Թուրքիայում իշխող կուսակցությունն արտահերթ համագումար կհրավիրի՝ վճռելու Դավութօղլուի հարցը. լրատվամիջոցներ

09:53 • 05/05

Եվրոպայում ՆԱՏՕ-ի նոր հրամանատարը կոչ է արել հակազդել «վերածնվող Ռուսաստանին»

09:46 • 05/05

«Ժողովուրդ». Կառավարության անդամները շարունակում են բիզնես կարգի ավիատոմսեր գնել

09:44 • 05/05

ANCA-ն կոչ է արել Թուրքիայում ԱՄՆ դեսպանին դատապարտել Կարո Փայլանի դեմ հարձակումը

09:42 • 05/05

«168 ժամ». Աշխատելը, ի տարբերություն բոյկոտելու ու ճառեր ասելու, ջանքեր է պահանջում

09:35 • 05/05

Ռուսաստանում ոստիկանի ընտանիքի սպանության համար մեղադրվող ադրբեջանցիներին մեղադրանք է ներկայացվել

09:34 • 05/05

«Հրապարակ». Պատերազմը, բանակցային պրոցեսում անհաջողությունները, մարդկային կորուստները բարձրացրել են իշխանությունների ռեյտինգը

09:34 • 05/05

Հոլանդացի դիզայներն էկո հագուստ է ստեղծել սնկերից (լուսանկարներ)

09:33 • 05/05

Արտարժույթի փոխարժեքը հայաստանյան բանկերում

09:30 • 05/05

«Առավոտ». Պատերազմը ճանապարհ է բացում նաև բազմաթիվ ինքնուս «քաղաքագետների», «ռազմագետների» և «դիվանագետների» համար

09:27 • 05/05

ԱՄՆ-ն և ԵՄ-ն հաստատել են Հարավային գազային միջանցքի կառուցմանն իրենց աջակցությունը

09:23 • 05/05

«Չորրորդ իշխանություն». «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի պաշտոնանկ արված պետի դեմ քրեական գործ է հարուցվել

09:19 • 05/05

Մոսկվայում ահաբեկչությունների պատրաստման մեջ կասկածվող անձինք մտադիր են եղել կրակել անցորդների վրա

09:08 • 05/05

«Չորրորդ իշխանություն». Հերմինե Նաղդալյանի ամուսնու պարզաբանումն իր՝ աշխատանքի վայրում չլինելու վերաբերյալ

09:08 • 05/05

Չիլիում է գտնվում աշխարհի ամենամեծ լողավազանը (տեսանյութ)

09:01 • 05/05

«168 ժամ». Ռուսաստանին ԼՂ հակամարտության կարգավորումը ձեռնտու չէ, ուստի հակամարտությունը չի կարգավորվի

08:53 • 05/05

Դոնալդ Թրամփը մտադիր է 1 մլրդ դոլար ծախսել նախընտրական քարոզարշավի համար

08:49 • 05/05

«168 ժամ». Հայաստանը չունի հարցի պատասխանը՝ ի՞նչ Է հաջորդելու Ղարաբաղի անկախության ճանաչմանը

08:43 • 05/05

Կանադական նահանգում արտակարգ դրություն է հայտարարվել՝ անտառային հրդեհների պատճառով (տեսանյութ)

08:40 • 05/05

Սերբիայի իշխանությունն ու ընդդիմությունը տոնում են խորհրդարանական ընտրություններում գրանցած հաջողությունը

08:35 • 05/05

Հակառակորդն այս գիշեր կիրառել է TR-107 տիպի ռեակտիվ հրթիռային կայանքներ

08:29 • 05/05

«Ժամանակ». Ժողովուրդը կարող է շրջվել մեջքով և ասել՝ թալանել ես, քո թալանածն է՝ դե պահի. «Կոռնիձոր» ջոկատի հրամանատար

08:20 • 05/05

«Ժամանակ». ՀՀ Ոստիկանության 6-րդ վարչության աշխատակիցները այցելել են «Նուբարաշեն» ՔԿՀ՝ խուզարկություն կատարելու, բայց հետո շտապ հեռացել են

08:11 • 05/05

«Հայկական ժամանակ». «Նաիրիտ»-ը աստիճանաբար գնում է լիակատար փակման իսկ պահակներին փոխարինում են հատուկ անվտանգության ծառայության աշխատակիցներով

07:56 • 05/05

«Հայկական ժամանակ». Նախկինում արտագնա աշխատանքի մեկնած մեր հայրենակիցները Հայաստանում մնացած իրենց գույքը վաճառում են և գումարը կամաց-կամաց փոխանցում Ռուսաստան

07:46 • 05/05

«Ժողովուրդ». Սամվել Բալասանյանը նոր կուսակցությո՞ւն է հիմնել

07:30 • 05/05

«Ժողովուրդ». «Անալիտիկ» կայքի տնօրենի ձերբակալությունը՝ ներիշխանական լուրջ աղմուկի և միջգերատեսչական հերթական բախման պատճառ

07:14 • 05/05

«Հրապարակ». Ռուսաստանն ամբողջովին հույսը կտրել է Ալիևից՝ Ադրբեջանի ԵԱՏՄ մտնելու մասով

06:58 • 05/05

«Հրապարակ». ՀԱԿ որոշ ներկայացուցիչներ, որոնք ներքին դժգոհություն ունեին Լևոն Տեր-Պետրոսյանից, այս օրերին գոհունակ ժպտում են

02:48 • 05/05

Մեքսիկացի նարկոբարոն Խուակին Գուզմանը ավելի շատ ինքնաթիռ է ունեցել քան Մեքսիկայի խոշորագույն ավիաընկերությունը

02:30 • 05/05

Մրցավարի կողմից մեզ խաբված ենք զգում. Ռումենիգե

02:14 • 05/05

Մեսսիից մարզաշապիկ ստացած 5-ամյա տղայի ընտանիքը հեռացել է երկրից` սպառնալիքներ ստանալով Թալիբանից

02:00 • 05/05

Վերջին տարիներին լուրջ առաջընթաց եմ գրանցել. Պոգբա

01:44 • 05/05

Առանց Հալեպում զինադադարի հաստատման` 400 000 փախստականներ կուղղվեն դեպի Թուրքիա. Ստաֆան դե Միստուրա

01:30 • 05/05

Չեմ հավատում, որ Նեյմարը կտեղափոխվի ՊՍԺ. Ռոնալդո

01:18 • 05/05

Ուելսում կբացվի մուսուլմանուհիների համար նախատեսված առաջին մարզասրահը

01:12 • 05/05

Գերմանիայի իշխանությունները թույլատրել են մարիխուանայի կիրառությունը բուժական նպատակներով

01:00 • 05/05

Դեպային ժամանակ է հարկավոր. Բավարիայի կիսապաշտպան Արյեն Ռոբեն

00:47 • 05/05

Եվրահանձնաժողովն առաջարկել է տուգանել ԵՄ երկրներին` ներգաղթյալներին չընդունելու համար

00:42 • 05/05

Մադրիդյան դերբի՝ չեմպիոնների լիգայի եզրափակչում (տեսանյութ)

00:30 • 05/05

Մալդինին հնարավոր է աշխատանքի անցնի Միլանում

00:29 • 05/05

Տեսարժան վայրեր, որոնք տեսնելուց հետո կցանկանաք ճանապարհորդել (լուսանկարներ)

00:24 • 05/05

Ռուս մարզիկը մոտոմրցավազք է կազմակերպել Բայկալի սառույցների վրա (տեսանյութ)

00:21 • 05/05

Նյու Յուրքում կառուցվող բնակելի երկնաքերերը միմյանց կմիանան կամուրջ-լողավազանով (լուսանկարներ)

00:15 • 05/05

Կատվի 4 ձագերը փողոցային երգչի միակ «հանդիսատեսն» են (տեսանյութ)

00:10 • 05/05

Վանուատուի ափերին 5.7 մագնիտուտ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել

00:10 • 05/05

Վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանն այցելել է Լոռու և Տավուշի մարզեր

00:01 • 05/05

Անհամբերությամբ սպասում եմ Հայաստանի հավաքականի ընկերական խաղերին. Մխիթարյան

00:00 • 05/05

ՃՏՊ Մարտունի-Վարդենիս ավտոճանապարհի. մեքենայի ներսում կա 1 դի

00:00 • 05/05

Կոնտեն բանակցել է Ռոմայի կիսապաշտպանի հետ

23:55 • 04/05

Երիտասարդը լուսարձակող փամփուշտով լիցքավորված ատրճանակով կրակում է իր գլխին (տեսանյութ)

23:49 • 04/05

5 պոստի դիմաց՝ 50 տեխնիկայով էլ չկարողացան առաջ գալ, որովհետև չենք փախել. «Մարտական խաչ»-ի արժանացած հետախույզ

23:48 • 04/05

Ամերիկացի ոստիկանն անօթևան կատվին իրեն «գործընկեր» է դարձրել (լուսանկարներ)

23:45 • 04/05

Դպրոցական դասերի ոչ մի հետաձգում չկա, զուր եք ադրբեջանցիների ջրաղացին ջուր լցնում. Արտակ Բեգլարյան

23:30 • 04/05

Ատլետիկոն արժանի չէր եզրափակիչ դուրս գալուն. Վիդալ

23:29 • 04/05

Սագ մայրիկը հարձակվում 5-ամյա աղջնակի վրա՝ պաշտպանելով իր ձագուկներին (լուսանկարներ)

23:24 • 04/05

ԱՄՆ Պետդեպը հաստատել է ՌԴ-ի հետ Հալեպում հրադադարի շուրջ համաձայնության կնքումը

23:20 • 04/05

Շվեդիայում կյանքից հեռացել է հայտնի ատրճանակ-քանդակի հեղինակ Կառլ Ֆրեդրիկ Ռեյտերսվերդը

23:14 • 04/05

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին այս տարի ներկայացրել ենք Քոչարիի լրամշակված տարբերակը. Վ. Կաժոյան

23:00 • 04/05

Տեր Շտեգենը և Բրավոն չեն հեռանա Բարսելոնայից

22:51 • 04/05

Ամերիկահայ համայնքի առաջնորդները հանդիպել են դեսպան Ուորլիքին` պահանջելով հակազդել ադրբեջանական ագրեսիային

22:38 • 04/05

Լ. Տեր-Պետրոսյանի այցելությունը ԼՂՀ ոչ միայն արտաքին լսարանի առումով է կարևոր, այլ առաջին հերթին ղարաբաղցիների համար. Խ. Հարությունյան

22:36 • 04/05

Plus-Size մոդելը նորաձևության իր կարիերան փրկելու համար նիհարել է 108 կիլոգրամ (լուսանկարներ)

22:30 • 04/05

Սակին կարծում է, որ Ռոնալդոն ավելի տաղանդավոր է Ռոնալդուից

22:19 • 04/05

Դոնալդ Թրամփը հանրապետականների միակ թեկնածուն է մնացել ԱՄՆ-ի նախագահական մրցապայքարում

22:11 • 04/05

Ռումինիայում շունը 5 տարի շարունակ հսկում է մահացած տիրոջ տունը (լուսանկարներ, տեսանյութ)

22:00 • 04/05

Ցանկանում ենք դուրս գալ ՉԼ-ի եզրափակիչ փուլ. Կլիշի

21:57 • 04/05

Կին ոստիկանի նկարները «ձեզ կստիպեն ցանկանալ, որ հենց նա ձեզ ձերբակալի» (լուսանկարներ)

21:51 • 04/05

Ռեալ-Մանչեսթեր Սիթի. Մեկնարկային կազմեր

21:47 • 04/05

Լավրովը վստահ է ԼՂ հիմնահարցի խաղաղ կարգավորման նկատմամբ Երևանի հանձնառության հարցում

21:42 • 04/05

Մարկ Ցուկերբերգն իր գրասենյակում նշել է «Աստղային պատերազմներ» ֆիլմի օրը (լուսանկար)

21:41 • 04/05

Կորել է Լոռու մարզի Շնող գյուղի բնակիչ

21:35 • 04/05

Մարդկային օրգանները մոտ ապագայում կարող են տեղափոխվել «շտապ օգնության» անօդաչուներով