«Տյառնընդառաջի» ծագումնաբանությունը` ըստ ազգագրագետների և քահանայի

13:10 • 11.02.12



«Տյառնընդառաջի» կամ «տրնդեզի» տոնի նախաշեմին քահանան և ազգագրագետները այսօր լրագրողների հետ հանդիպմանը ներկայացրեցին տոնի քրիստոնեկան և հեթանոսական կողմերն առանձին-առանձին:

Տեր Նիկողոս քահանա Հովհաննիսյանը ներկայացնելով տոնի եկեղեցական նշանակությունը՝ նշեց, որ «Տյառնընդառաջը» քառասնօրյա Հիսուս Քրիստոսի տաճար ընծայելու օրն է, որը Հայ առաքելական եկեղեցին տոնում է անխախտ՝ փետրվարի 13-14-ը:

«Երբ լրանում է Հիսուսի քառասուն օրականը, Հովսեփն ու Մարիամը նրան տանում են Աստծո տաճար: Փոքրիկ Հիսուսին տեսնելով՝ նրան ընդառաջ է գալիս Սիմոն անունով մի ծերունի: Այստեղից էլ առաջացել է «տյառընդառաջը», որը նշանակում է տիրոջն ընդառաջ գնալ»,- ասաց նա:

Քահանան նաև նշեց, որ փետրվարի 14-ը նորապսակների օրհնության օրն է: Նա հիշեցրեց, որ Տյառնընդառաջը, որը տոնում է եկեղեցին, կապված չէ որևէ հեթանոսական տոնի հետ: Ըստ նրա՝ ուղղակի եղեկեցին լինելով ազգային՝ վերցրել է նաև ազգային սովորությունները, այդ թվում և բակերում խարույկ վառելը, որը Քրիստոսի լույսով մաքրարգործվելու խորհուրդն է:

Հոգևորականի խոսքով, ըստ եկեղեցական արարողակարգի, հունվարի 13-ին քահանան կատարում է անդաստանի արարողություն, օրհնվում է երկրի չորս կողմերը, որպեսզի տարին արագասաբեր լինի, ապա տեղի է ունենում նախատոնի ժամերգություն, որից հետո բակերում կրակ է վառվում, իսկ կրակը մոմերով տուն տանելով՝ հավատացյալները Քրիստոսի լույն են տանում իրենց օջախները:

«Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման ու պահպանման» հասարակական կազմակերպության քարտուղար Վահե Անթանեսյանն այս ամենին զուգահեռ հավելեց, որ մեր բոլոր տոներն ունեն ավելի խոր ամրատներ, քան քրիստոնեությունն է: Ըստ ազգագրագետի՝ «Տյառնընդառաջի» տոնը մեզանում նշվել է դեռևս բնապաշտական ժամանակաշրջանից և կապված է եղել Տիրի և Վահագնի պաշտանմունքի հետ: Իսկ տոնի բաղադրիչ մասն է եղել խարույկը, որին հեթանոս հայերը վերագրել են մաքրագործող հատկություն:

«Խարույկի վրայով թռչում էին չբեր կանայք, որպեսզի երեխա ունենան, Վահագնի նման արու զավակ, թռչում էին նաև երեխաները, որ առողջ լինեն, տղաները, որ ուժեղ լինեն, բոլոր հիվանդները նույնպես ակնկալում էին, որ կրակը կբուժի իրենց»,- ասաց նա:

Ազգագրագետը նշեց, որ խարույկը վառել են միմիայն ցորենի հասկերով, իսկ վերջում մոխիրը շախ տվել այգիներում, տներում, գոմերում, որպեսզի տարին բերքառատ ու արգասաբեր լինի:

Վահե Անթանեսյանը նաև նշեց, որ եթե «Ծաղկազարդը» համարվում է աղջիկների տոն, ապա «Տյառնընդառաջը» փեսաների համար է:

«Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման ու պահպանման» հասարակական կազմակերպության նախագահ Սեդրակ Մամուլյանն էլ այսօր խոսեց տոնին պարտադիր մատուցվող ազգային կերակրատեսակների մասին, որոնոք, ըստ նրա, պատրաստված էին հացազգիների հումքի վրա:

«Ազգային բոլոր տոները իրենց ծիսակարգի հետ միասին ունեցել են նաև ընդգծված սննդի համակարգ՝ ծիսական իմաստավորված կերակրատեսակներով»,- ասաց նա և նշեց, որ այդ օրը պարտադիր պատրաստվում էին փոխինձից պատրաստած գնդիկներ, ապա նաև փուռնիկներ, որը նրա խոսքերով՝ հացատեսակների մի շարք է:

«Փուռիկները պատրաստում են ուղղակի հացի խմորի մեջ լցոնելով չրեր, ուտելի խոտաբույսեր: Ընդհանուր առմամբ՝ ձմռան համար պաշարաված յուրաքանչյուր մթերք լցոնվում էր»,- ասաց նա և ավելացրեց, որ սեղանին է դրվում նաև հալվան՝ պատրաստված մեղրից ու յուղից, նաև աղանձը՝ բոված ցորենի ու կանեփի հատիկներով: Սեդրակ Մամուլյանը նաև նշեց, որ ազգային համարյա բոլոր տոներին սեղանին է դրվում հարիսա:

Սեդրակ Մամուլյանը ուրախությամբ փաստեց, որ գնալով մեծանում է հետաքրքրությունը թե ազգային կերակրատեսակների, և թե ընդհանրապես սովորույթների նկատմամբ: Այդ իսկ պատճառով հերթական «Տառնընդառաջի» տոնը «Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման ու պահպանման» ՀԿ-ն փետրվարի 13-ին Արագածոտնի մարզում կանցկացնի տոնական արարողություն: Խոհարար ազգագարագետը համոզված է, որ նման ձևով ավելի հեշտ կլինի վերականգնել տոներն ու ծեսերը:

Լուրեր Հայաստանից - Թերթ.am





ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

01:00 • 04/09

Երկու խաղից հետո չի կարելի եզրահանգումներ անել. Էրնանես

00:51 • 04/09

Motorola-ն նոր սերնդի սմարթ-ժամացույցներ է ներկայացրել

00:44 • 04/09

Հարբած ձիարշավ. ինքնատիպ սպորտաձև Գվատեմալայում

00:30 • 04/09

Նիկոլա Մակիսմովիչը վնասվածք է ստացել և չի խաղալու Հայաստանի հավաքականի դեմ

00:26 • 04/09

Հունգարիայում ներգաղթյալն ընտանյոք հանդերձ նետվում է գնացքի գծերի վրա` չցանկանալով հայտնվել փախստականների ճամբարում

00:18 • 04/09

Honda-ն հրաժարվել է մեքենաներ մատակարարել Ռուսաստան. ԶԼՄ-ներ

00:07 • 04/09

Բոգոտայի Հոգևոր երաժշտության փառատոնում կհնչեն հայ կոմպոզիտորների գործեր` ի հիշատակ Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի

00:00 • 04/09

Բունդեսլիգան կորցնում է լավագույն խաղացողներին. Օլիվեր Բիրհոֆ

23:59 • 03/09

ԱՄՆ-ում աշխատակցուհուն ձերբակալել են միասեռ ամուսնությունները չգրանցելու համար

23:56 • 03/09

Հայաստանի ընտրանին մարզվեց Կարաջորջեում (տեսանյութ)

23:50 • 03/09

Թուրքիայի դատարանը ազատ է արձակել Vice News-ի բրիտանացի լրագրողներին

23:46 • 03/09

Ռուսաստանում հարսանեկան ոստիկանություն է ստեղծվել

23:39 • 03/09

Aston Martin-ը սկսել է պատվերներ ընդունել Ջեյմս Բոնդի մեքենայի հատուկ տարբերակի համար

23:32 • 03/09

Ղազախստանում 4 օրում 60.000 անհետացող վիթ է սատկել` առեղծվածային պայմաններում

23:30 • 03/09

Երբեք չեմ զղջացել Իսպանիայի հավաքականը ընտրելու համար. Դիեգո Կոստա

23:22 • 03/09

Լոնդոնում վաճառքի է հանվել Pink Floyd-ի առանձնատունը

23:15 • 03/09

Վատիկանը թույլ չի տալիս տրանսսեքսուալներին կնքահայր ու կնքամայր դառնալ

23:03 • 03/09

Ուկրաինայում առաջարկել են Կոբզոնին և այլ գործիչների զրկել ժողովրդական արտիստի կոչումից

23:00 • 03/09

Բերլուսկոնին չցանկացավ, որ Ֆիլիպը լքի Միլանը. Մեքսեսի գործակալ

22:56 • 03/09

Ամերիկացին կորցրել է իր երազած աշխատանքը՝ պատահաբար ղեկավարին ուղարկելով իր XXX լուսանկարները

22:47 • 03/09

Քիմ Քարդաշյանը 45 մլն մարդու շնորհակալություն է հայտնել «մեգադեկոլտեով» (լուսանկարներ)

22:38 • 03/09

Ադրբեջանական կողմը կրկին կրակահերթեր է սկսել Տավուշի մարզի ուղղությամբ

22:30 • 03/09

Բավարիայի նախկին ֆուտբոլիստը հանդես կգա Գերմանիայի սիրողական լիգայում

22:26 • 03/09

Ամերիկացի կոնգրեսական Շիֆը կոչ է արել հակազդել ադրբեջանական ագրեսիային

22:25 • 03/09

Խորհրդարանում առկա քաղաքական ուժերի մեծամասնությունը դրական է գնահատում սահմանադրական բարեփոխումների փաթեթը. Էդուարդ Շարմազանով

22:03 • 03/09

Սմարթֆոնով հնարավոր է կառավարել մրջյուններին (տեսանյութ)

22:00 • 03/09

Զենիթի գլխավոր մարզիչ Անդրե Վիլաշ Բոաշին որակազրկել է 6 խաղով (տեսանյութ)

21:53 • 03/09

Ադրբեջանի քաղաքականությունը անընդունելի է թե՛ Արցախի, թե՛ ՀՀ իշխանությունների համար. Էդուարդ Շարմազանով

21:51 • 03/09

Չինաստանում կանայք փորձում են նիհարել՝ նայելով արևին

21:46 • 03/09

Ամեն ինչ անում եմ, որ մաքսիմալ նվիրվածություն լինի Սերբիայի դեմ խաղում. Սարգիս Հովսեփյան

21:42 • 03/09

Ձուկը «ծննդաբերել է» Օբամայի կոշիկի վրա (տեսանյութ)

21:30 • 03/09

Որ դեպքում է Մանչեսթեր Յունայթեդը Մարտիալի տրանսֆերի համար վճարելու հավելյալ 30 միլիոն եվրո

21:26 • 03/09

ՀՀԿ ԳՄ նիստին քննարկվել է Արփինե Հովհաննիսյանին արդարադատության նախարարի պաշտոնում նշանակելու հարցը

21:14 • 03/09

Եվրոպացի լուսանկարիչը 2 տարի է անցկացրել ճապոնական մաֆիայի ներսում, բացահայտել գաղտնիքներ

21:10 • 03/09

Ռուսաստանում սարսափազդու դնչակալներով շներ են հայտնվել (տեսանյութ)

21:07 • 03/09

$ 25 մլն-ի վարկային համաձայնագիր՝ ՀՀ-ի և Նավթ արտահանող երկրների կազմակերպության միջազգային զարգացման հիմնադրամի միջև

21:00 • 03/09

Բավարիային չեմ օգտագործել, որ տրանսֆերի գինը բարձրացնեմ. ես գորգեր վաճառող չեմ. Դե Բրյունեի գործակալ

20:55 • 03/09

Մաքսային միության 2 տարին և ԵՏՄ-ի 9 ամիսը արդարացված է ռեգիոնալ համագործակցության առումով. Թաթուլ Մանասերյան

20:53 • 03/09

6 հիվանդություն, որ կարող է առաջանալ քնի պակասից

20:40 • 03/09

Բաղադրատոմս հնագույն Սպարտայից. այս դեղամիջոցը ամրացնում է ոսկորները

20:33 • 03/09

Նախկին ԲՀԿ-ական պատգամավորը չի բացառում, որ առաջարկության դեպքում կհամալրի ՀՀԿ-ի շարքերը

20:30 • 03/09

Վալենսիա տեղափոխվելը ետքայլ կլիներ. Մանչեսթեր Սիթիի կենտրոնական պաշտպան Էլիակիմ Մանգալա

20:10 • 03/09

Նախագահը Ազգային անվտանգության խորհրդի նիստ է հրավիրել

20:09 • 03/09

7 փաստ Ադրբեջանի մասին, որ դուք չգիտեք. Freedom House-ը՝ Ադրբեջանում մարդու իրավունքների վիճակի, կոռուպցիայի և այլնի մասին

20:00 • 03/09

Բարաք Օբաման ազգային պար է կատարել Ալյասկայում (տեսանյութ)

20:00 • 03/09

Ռուսաստանում չեղյալ կհայտարարվի արտասահմանցի մարզչիների ու խաղացողների համար հարկերը

19:54 • 03/09

Մենք չենք ներգրավվի մի զեկույցի մշակման աշխատանքների մեջ, որը պատրաստ է և գտնվում է Լոնդոնի համապատասխան դարակում. Ն. Զոհրաբյան

19:31 • 03/09

Վերջին հրաժեշտը մեծ բարերարին ու հային՝ Վահագն Հովնանյանին՝ Սուրբ Հովհաննես եկեղեցում (լուսանկարներ)

19:28 • 03/09

Մխիթարյանը ճանաչվել է Բունդեսլիգայի 3-րդ տուրի լավագույն ֆուտբոլիստ

19:17 • 03/09

ԱՄՆ-ում մեկնարկել է «Այրվող մարդ» փառատոնը. անապատում հսկայական քաղաք են կառուցել

19:12 • 03/09

Ռուսաստանցի քաղաքական գործիչը միլիոններ է վճարել Պամելա Անդերսոնին՝ նրա լեգենդար լողանի դիմաց

19:00 • 03/09

Կոստան պետք է հարգի մրցակցիներին և նման հնարքների չդիմի. դա նման է կրկեսի. Ռոբեն (տեսանյութ)

18:55 • 03/09

Իրավիճակը սահմանին վերահսկվում է. Սեյրան Օհանյան

18:51 • 03/09

Վտանգավոր լարվածություն է. դեսպան Ուորլիքն արձագանքել է սահմանային իրադարձություններին

18:37 • 03/09

Peugeot-ն ներկայացրել է Fractal MX-5 նորույթը (լուսանկարներ)

18:36 • 03/09

Միքի Ռուրկը և Անաստասյա Մակարենկո բաժանվել են

18:26 • 03/09

ԼՂՀ ԱԳ նախարարն ընդունել է ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցչին

18:17 • 03/09

ԵԽԽՎ նախագահ Անն Բրասերը Ադրբեջանի իշխանություններին կոչ է արել դադարեցնել բռնաճնշումները

18:13 • 03/09

Աջափնյակում 54-ամյա տղամարդու սպանության գործով մեղադրանք է առաջադրվել (լուսանկարներ)

17:57 • 03/09

Դոնալդ Թրամփը ողջունում է Քանյե Ուեսթի մտադրությունը՝ առաջադրվել 2020թ. ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում

17:29 • 03/09

ՀՀ Նախագահն ընդունել է ՌԴ ԱԴԾ ՍԾ սահմանային պահպանության դեպարտամենտի տնօրենին և ՌԴ ԱԴԾ սահմանապահ վարչության պետին

17:19 • 03/09

Հունաստանում 25 պատգամավորներ դուրս են եկել Ցիպրասի կուսակցությունից և ստեղծել իրենց խումբը

17:13 • 03/09

Ձմռանը Մովսիսյանը կարող է տեղափոխվել Անգլիա

17:09 • 03/09

Հայոց ցեղասպանության մասին հայտարարություն արած թուրք նախարարը կարող է ազատվել պաշտոնից

17:06 • 03/09

Ավրիլ Լավինը հայտարարել է ամուսնալուծության մասին (լուսանկար)

17:03 • 03/09

Բրայան եղբարները մրցաշրջանի ընթացքում Մեծ սաղավարտի մրցաշար չեն հաղթել

16:57 • 03/09

«Բյուրոկրատիան սպանում է գյուղատնտեսությունը». Փարիզում անցկացվում է ֆերմերների բողոքի ակցիան (լուսանկարներ)

16:52 • 03/09

Հակառակորդի կրակահերթից Ներքին Կարմիրաղբյուրում քաղաքացու գույքը հրկիզվել է. հարուցվել է քրգործ

16:47 • 03/09

Mitsubishi Motors-ը շարժիչի հետ կապված խնդրի պատճառով մոտ 450 հազար մեքենա է հետ կանչում

16:45 • 03/09

ԼՂՀ ՊՆ-ը ներկայացրել է հակառակորդի կողմից խոշոր տրամաչափի զինատեսակների օգտագործման ապացույցները (լուսանկարներ)

16:33 • 03/09

Հիմնականում խոսվեց հայկական ընտանիքի մոդելի մասին. Արագած Ախոյանը՝ Նախագահի հետ հանդիպման մասին

16:31 • 03/09

Մենք առաջարկում ենք պահպանել հրադադարն ու պայմաններ ստեղծել բանակցությունների համար. Ուորլիք

16:23 • 03/09

Հարուցվել է քրգործ՝ Կոթի գյուղի բնակիչների՝ հակառակորդի կողմից հրազենային վիրավորում ստանալու դեպքի առթիվ

16:22 • 03/09

Պորոշենկոյի կայքում Սաակաշվիլիին Ուկրաինայի վարչապետ նշանակելու մասին խնդրագիր է հայտնվել

16:11 • 03/09

Մեկնարկել է կանանց ֆուտբոլի 2015-2016 թթ. ամառային ստուգողական մրցաշարը

16:10 • 03/09

Պարզվել է դերասանուհի Ամանդա Պետերսոնի մահվան պատճառը

16:08 • 03/09

Հակառակորդի կողմից պայմանագրային զինծառայողի սպանության գործով քրգործ է հարուցվել. ՀՀ ՔԿ

15:57 • 03/09

Պայթյուններ Թուրքիայի տարբեր նահանգներում. կան զոհեր և վիրավորներ

15:53 • 03/09

Վարչապետ Աբրահամյանը հրաժեշտի հանդիպում է ունեցել ՄԹ դեսպան Քեթրին Լիչի հետ

15:52 • 03/09

Վարդան Պետրոսյանն այս պահին «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում է, շուտով կտեղափոխվի «Վարդաշեն» ՔԿՀ

15:48 • 03/09

Տուրբուլենտության պատճառով 12 մարդ է հոսպիտալացվել Նյու Յորք-Կահիրե չվերթից

15:47 • 03/09

ՖԻՖԱ. Հայաստանի հավաքականն առաջադիմել է 5 հորիզոնականով

15:41 • 03/09

Հակառակորդի կրակից պայմանագրային զինծառայող է զոհվել

15:32 • 03/09

Թեյլոր Սվիֆթին մեղադրել են գաղութատիրության համար՝ իր նոր տեսահոլովակի պատճառով (տեսանյութ)

15:31 • 03/09

Երևանյան բնակարանում դի է հայտնաբերվել

15:24 • 03/09

Օմբուդսմենի եզրակացությունը Սահմանադրության նախագծի մարդու իրավունքների բաժնի վերաբերյալ

15:09 • 03/09

Ադրբեջանցի ծաղրանկարիչը պատկերել է Ադրբեջանում և այլ երկրներում մարդու իրավունքների հետ կապված իրավիճակը (լուսանկարներ)

15:06 • 03/09

ՀՀ Նախագահն ընդունել է Ֆրանսիայի խորհրդարանականների պատվիրակությանը

15:01 • 03/09

Իրանը պահանջում է հանել պատժամիջոցները՝ հակառակ դեպքում սպառնալով չեղարկել միջուկային գործարքը

14:38 • 03/09

Ինչպես են ներգաղթյալները կյանքի գնով հասնում Եվրոպայի ափեր (լուսանկարներ)

14:37 • 03/09

Լյուդմիլա Սարգսյանը մանդատը վայր չի դնի, իսկ «զոմբիների» բարձրացրած աղմուկն անկարևոր է համարում

14:31 • 03/09

Օպերային երգիչ Դմիտրի Խվորոստովսկին բեմ կվերադառնա սեպտեմբերին

14:26 • 03/09

Բիթլիսում հարձակում է իրականացվել «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության շենքի վրա

14:21 • 03/09

Չեխիան սիրիացի փախստականներին Գերմանիա տեղափոխվելու հնարավորություն է ընձեռել

14:21 • 03/09

Հակառակորդի կրակոցներից տուժած երկու քաղաքացիների վիճակը բավարար է

14:17 • 03/09

Հայաստանի հավաքականը ժամանեց Սերբիա

14:12 • 03/09

Կոռուպցիայի համար մեղադրվող Գվատեմալայի նախագահը հրաժարական է տվել

14:08 • 03/09

Թեհրանում «Բասիջը» զորավարժություններ է սկսել

14:02 • 03/09

Իմ տարիքն ինձ չի հետաքրքրում. Շառլ Ազնավուր

13:56 • 03/09

Սուպերմարկետները սպառողներին խաբում են. գրվում է մեկ գին, դրամարկղում պահանջվում մեկ այլ գին. Մ. Հակոբյան