«Տյառնընդառաջի» ծագումնաբանությունը` ըստ ազգագրագետների և քահանայի

13:10 • 11.02.12



«Տյառնընդառաջի» կամ «տրնդեզի» տոնի նախաշեմին քահանան և ազգագրագետները այսօր լրագրողների հետ հանդիպմանը ներկայացրեցին տոնի քրիստոնեկան և հեթանոսական կողմերն առանձին-առանձին:

Տեր Նիկողոս քահանա Հովհաննիսյանը ներկայացնելով տոնի եկեղեցական նշանակությունը՝ նշեց, որ «Տյառնընդառաջը» քառասնօրյա Հիսուս Քրիստոսի տաճար ընծայելու օրն է, որը Հայ առաքելական եկեղեցին տոնում է անխախտ՝ փետրվարի 13-14-ը:

«Երբ լրանում է Հիսուսի քառասուն օրականը, Հովսեփն ու Մարիամը նրան տանում են Աստծո տաճար: Փոքրիկ Հիսուսին տեսնելով՝ նրան ընդառաջ է գալիս Սիմոն անունով մի ծերունի: Այստեղից էլ առաջացել է «տյառընդառաջը», որը նշանակում է տիրոջն ընդառաջ գնալ»,- ասաց նա:

Քահանան նաև նշեց, որ փետրվարի 14-ը նորապսակների օրհնության օրն է: Նա հիշեցրեց, որ Տյառնընդառաջը, որը տոնում է եկեղեցին, կապված չէ որևէ հեթանոսական տոնի հետ: Ըստ նրա՝ ուղղակի եղեկեցին լինելով ազգային՝ վերցրել է նաև ազգային սովորությունները, այդ թվում և բակերում խարույկ վառելը, որը Քրիստոսի լույսով մաքրարգործվելու խորհուրդն է:

Հոգևորականի խոսքով, ըստ եկեղեցական արարողակարգի, հունվարի 13-ին քահանան կատարում է անդաստանի արարողություն, օրհնվում է երկրի չորս կողմերը, որպեսզի տարին արագասաբեր լինի, ապա տեղի է ունենում նախատոնի ժամերգություն, որից հետո բակերում կրակ է վառվում, իսկ կրակը մոմերով տուն տանելով՝ հավատացյալները Քրիստոսի լույն են տանում իրենց օջախները:

«Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման ու պահպանման» հասարակական կազմակերպության քարտուղար Վահե Անթանեսյանն այս ամենին զուգահեռ հավելեց, որ մեր բոլոր տոներն ունեն ավելի խոր ամրատներ, քան քրիստոնեությունն է: Ըստ ազգագրագետի՝ «Տյառնընդառաջի» տոնը մեզանում նշվել է դեռևս բնապաշտական ժամանակաշրջանից և կապված է եղել Տիրի և Վահագնի պաշտանմունքի հետ: Իսկ տոնի բաղադրիչ մասն է եղել խարույկը, որին հեթանոս հայերը վերագրել են մաքրագործող հատկություն:

«Խարույկի վրայով թռչում էին չբեր կանայք, որպեսզի երեխա ունենան, Վահագնի նման արու զավակ, թռչում էին նաև երեխաները, որ առողջ լինեն, տղաները, որ ուժեղ լինեն, բոլոր հիվանդները նույնպես ակնկալում էին, որ կրակը կբուժի իրենց»,- ասաց նա:

Ազգագրագետը նշեց, որ խարույկը վառել են միմիայն ցորենի հասկերով, իսկ վերջում մոխիրը շախ տվել այգիներում, տներում, գոմերում, որպեսզի տարին բերքառատ ու արգասաբեր լինի:

Վահե Անթանեսյանը նաև նշեց, որ եթե «Ծաղկազարդը» համարվում է աղջիկների տոն, ապա «Տյառնընդառաջը» փեսաների համար է:

«Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման ու պահպանման» հասարակական կազմակերպության նախագահ Սեդրակ Մամուլյանն էլ այսօր խոսեց տոնին պարտադիր մատուցվող ազգային կերակրատեսակների մասին, որոնոք, ըստ նրա, պատրաստված էին հացազգիների հումքի վրա:

«Ազգային բոլոր տոները իրենց ծիսակարգի հետ միասին ունեցել են նաև ընդգծված սննդի համակարգ՝ ծիսական իմաստավորված կերակրատեսակներով»,- ասաց նա և նշեց, որ այդ օրը պարտադիր պատրաստվում էին փոխինձից պատրաստած գնդիկներ, ապա նաև փուռնիկներ, որը նրա խոսքերով՝ հացատեսակների մի շարք է:

«Փուռիկները պատրաստում են ուղղակի հացի խմորի մեջ լցոնելով չրեր, ուտելի խոտաբույսեր: Ընդհանուր առմամբ՝ ձմռան համար պաշարաված յուրաքանչյուր մթերք լցոնվում էր»,- ասաց նա և ավելացրեց, որ սեղանին է դրվում նաև հալվան՝ պատրաստված մեղրից ու յուղից, նաև աղանձը՝ բոված ցորենի ու կանեփի հատիկներով: Սեդրակ Մամուլյանը նաև նշեց, որ ազգային համարյա բոլոր տոներին սեղանին է դրվում հարիսա:

Սեդրակ Մամուլյանը ուրախությամբ փաստեց, որ գնալով մեծանում է հետաքրքրությունը թե ազգային կերակրատեսակների, և թե ընդհանրապես սովորույթների նկատմամբ: Այդ իսկ պատճառով հերթական «Տառնընդառաջի» տոնը «Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման ու պահպանման» ՀԿ-ն փետրվարի 13-ին Արագածոտնի մարզում կանցկացնի տոնական արարողություն: Խոհարար ազգագարագետը համոզված է, որ նման ձևով ավելի հեշտ կլինի վերականգնել տոներն ու ծեսերը:

Լուրեր Հայաստանից - Թերթ.am





ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

23:43 • 31/05

Airbus-ը «սև արկղերի» այլընտրանքներ է մշակում

23:34 • 31/05

Միայն կրճատելը դեռևս չի նշանակում, որ տնտեսությունը դրանից շահելու է. Վահագն Խաչատրյանը՝ կառավարության բարեփոխումների մասին

23:30 • 31/05

Հիասթափություն չեմ զգում, որ չընդգրկվեցի Իտալիայի հավաքականի հայտացուցակում. Պիրլո

23:25 • 31/05

Կրասնոդարի բնակիչն ընկել է 6-րդ հարկից և ողջ մնացել (տեսանյութ)

23:15 • 31/05

Մի փորձառու ամերիկացի դիվանագետ ևս ազատվել է աշխատանքից. Հարութ Սասունյան

23:00 • 31/05

Դոնարումայի տրանսֆերը չի վաճառվի նույնիսկ 80 մլն եվրոյի դիմաց. Բեռլուսկոնի

22:46 • 31/05

Ադրբեջանի հայտարարությունները կեղծիք են. Ստյոպա Սաֆարյան

22:34 • 31/05

Վատիկանն առաջատարն է Եվրոպայում գինու սպառման ցուցանիշով

22:30 • 31/05

Գվարդիոլային տեսնում եմ Բարսելոնայի նախագահի, իսկ Չավիին՝ գլխավոր մարզչի պաշտոնում. Ինիեստա

22:21 • 31/05

Էրդողանը Բեռլինին սպառնացել է հարաբերությունների վատթարացմամբ` Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու դեպքում

22:00 • 31/05

Ալեքսանդր Գրիգորյանը երկարաձգել է պայմանագիրը ԲՄԱ Էներգիայի հետ

21:53 • 31/05

Apple-ի 5 մլրդ դոլարանոց մասնաշենքի շինարարությունը մոտենում է ավարտին (լուսանկարներ, տեսանյութ)

21:46 • 31/05

Աշխարհում 45.8 մլն մարդ գտնվում է ստրկության մեջ. Global Slavery Index

21:33 • 31/05

Հայաստանի (Մ19) հավաքականը պարտվեց Սլովակիային

21:33 • 31/05

Բունդեսթագում շրջանառության մեջ դրված Հայոց ցեղասպանության մասին նախագիծը բավական թույլ է. գերմանացի պատմաբան

21:30 • 31/05

Ինտերը 50 մլն եվրո կծախսի տրանսֆերների վրա

21:27 • 31/05

Կան երկկողմ շահեր, մենք մեր շահերն ենք պնդում, իրենք՝ իրենց. Վաչե Գաբրիելյանը ՀՀ-ԵՄ բանակցությունների ընթացքի մասին

21:14 • 31/05

«Եվրո-2016»-ը կարող է ահաբեկչական հարձակումների թիրախ դառնալ. ԱՄՆ Պետդեպ

21:06 • 31/05

Եվրոպայում ներգաղթյալների թիվը չափազանց մեծ է. Դալայ լամա

21:00 • 31/05

ՌՖՄ. Հայտնի է Ռուսաստանի 2015/16 առաջնության լավագույն մարզիչը

20:51 • 31/05

Ուկրաինան կերկարաձգի ուրանի հարստացման մասին պայմանագիրը Ռուսաստանի հետ

20:47 • 31/05

Հայաստանի և Իրանի միջև կհաստատվի առանց վիզայի ռեժիմ

20:46 • 31/05

ՀՀԿ-ական Կարեն Ավագյանի եղբորից տուժածը կբողոքարկի նրա արդարացման որոշումը

20:30 • 31/05

Եվրոպայի առաջնությունների խորհրդանշական հավաքական Գուլիտի վարկածով (լուսանկար)

20:25 • 31/05

Ռուսաստանում բնակելի շենքի մի հատվածը փլուզվել է. կա զոհ և տուժածներ (տեսանյութ)

20:15 • 31/05

Կոնդի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցում տեղի ունեցավ բանաստեղծ Ռազմիկ Դավոյանի որդու՝ Մհեր Դավոյանի հոգեհանգստի արարողությունը (տեսանյութ)

20:10 • 31/05

Փարիզի քաղաքապետը հայտնել է քաղաքում փախստականների ճամբար բացելու մասին

20:00 • 31/05

Պելեն աճուրդի կհանի իր բոլոր մրցանակները

19:43 • 31/05

ԵԱՏՄ-ում ստեղծվել է սանիտարական-համաճարակաբանական հարցերով խորհուրդ. Տիգրան Սարգսյան

19:42 • 31/05

Հայկական ազգանունով 8-ամյա երեխային անազատության մեջ պահելը Ադրբեջանում պետականորեն իրականացվող հայատյացության դրսևորում է. Արցախի ՄԻՊ

19:36 • 31/05

Մեքսիկայի ֆուտբոլի հավաքականի հարձակվող Ալան Պուլիդոն ազատվել է իրեն առևանգողներից` սպանելով նրանցից մեկին

19:30 • 31/05

Բավարիան մերժել է Ալաբային ձեռք բերելու Ռեալի շքեղ առաջարկը

19:22 • 31/05

Սերժանտ Հակոբ Գևորգյանի սպանության գործով մեկ անձ կալանավորվել է, երկրորդը՝ ձերբակալվել

19:20 • 31/05

Վարչապետն ընդունել է Իրանի արդարադատության նախարարին

19:05 • 31/05

Ստեղծվելիք ԳԱԼԱ կուսակցությունը Գյումրիից կարող է շատ լուրջ տոկոսներ ստանալ. քաղտեխնոլոգ

19:00 • 31/05

Սալվադորցի երկրպագուները չեն աջակցի հավաքականին Հայաստանի դեմ խաղում

18:59 • 31/05

Իշխանափոխությունից հետո Նժդեհի արձանը չի՞ տեղափոխվի Նժդեհի հրապարակ. գլխավոր ճարտարապետի արձագանքը

18:53 • 31/05

Տնտեսական աճը 4,4 տոկոս է. բյուջեից 15,3 մլդ դրամով ավելի է ծախսվել, քան անցյալ տարի

18:44 • 31/05

PayPal-ը դադարեցնում է իր գործունեությունը Թուրքիայում

18:44 • 31/05

Քաղաքացին ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ի սպասարկման կենտրոնից հեռախոս է գողանում (տեսանյութ)

18:37 • 31/05

Հունիսի 2-ին Էդվարդ Նալբանդյանը կհանդիպի Մինսկի խմբի համանախագահների հետ. Տիգրան Բալայան

18:36 • 31/05

Տրվել է մայրաքաղաքի Շիրակի փողոցից մինչև Արգավանդի խճուղի տանող նոր ավտոճանապարհի կառուցման աշխատանքների մեկնարկը

18:33 • 31/05

Հիմնանորոգվում են Երևանի քաղաքապետարանի ենթակայության ստեղծագործական կենտրոնները

18:30 • 31/05

Կառլ Լագերֆելդը ստեղծել է նշանադրության մատանիների նրբաճաշակ հավաքածու (լուսանկարներ)

18:24 • 31/05

Արցախի վարչապետի մոտ քննարկվել են կամավորների աջակցության մի շարք հարցեր

18:23 • 31/05

Հայտնի են առաջին Հայկական PR մրցանակաբաշխության հաղթողները

18:18 • 31/05

Վարչապետը ներկա է գտնվել ապրիլյան պատերազմում զոհված հերոսներին նվիրված հուշակոթողի բացմանը

17:48 • 31/05

Անգլիայի հավաքականի վերջնական հայտացուցակը.Եվրո-2016

17:40 • 31/05

Հաստատվել է Ամերիաբանկի ISO 9001:2015 նորացված ստանդարտին համապատասխանության հավաստագիրը

17:39 • 31/05

ՄԻԵԴ-ը Թուրքիային պարտավորեցրել է 14 մլն եվրո վճարել Հունաստանի քաղաքացուն

17:36 • 31/05

Երևանի բնակիչը մեղադրվում է կնոջն ու դստերը ծեծի ենթարկելու, իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ բռնություն գործադրելու մեջ

17:20 • 31/05

Հնդկաստանում արյան փոխներարկման պատճառով հազարավոր մարդիկ վարակվել են ՄԻԱՎ-ով

17:03 • 31/05

Անկարայում ԱՄՆ դեսպանը մեկնաբանել է քրդերի տարբերանշանով ամերիկացի զինծառայողների սկանդալային լուսանկարը (լուսանկար)

16:58 • 31/05

«110 մլրդ դրամի սխալը մեր կողմից չէ, այլ վիճակագրական ծառայության». ՊԵԿ փոխնախագահը՝ հաշվապահական սխալի մասին

16:57 • 31/05

Ռիո դե Ժանեյրոյում դպրոցականները կկարողանան լավ ուսման դիմաց Օլիմպիադայի անվճար տոմս ստանալ

16:49 • 31/05

Ինդոնեզիայում մարդիկ փրկել են 20 տարի բանտարկված օրանգուտանին (լուսանկարներ)

16:46 • 31/05

Իրանը կարող է ԵԱՏՄ-ի և Չինաստանի առևտրային գործընկերության մասնակից դառնալ. ՌԴ փոխվարչապետ

16:44 • 31/05

Հուլիսի 1-ից բանկային հաշիվներից, քարտերից օգտվող քաղաքացիները կկարողանան հեշտությամբ հետևել իրականացված գործարքներին.ԿԲ

16:38 • 31/05

Էլթոն Ջոնը չի կորցրել Պուտինի հետ հանդիպելու հույսը

16:36 • 31/05

Բռնցքամարտի Հայաստանի հավաքականը մեկնում է Ուկրաինա

16:33 • 31/05

Դատախազությունում բարձրացվել են ՀՀ այցելող Իրանի քաղաքացիների կողմից ՀՀ օրենսդրության չիմացության արդյունքում առաջացող խնդիրները

16:30 • 31/05

Աշխարհում ժամանակակից ստրկության մեջ է գտնվում շուրջ 46 մլն մարդ. ներկայացվել է Global Slavery Index զեկույցը

16:13 • 31/05

ԵԱՏՄ տարածքում ածխաջրածնային հումքի գները պետք է նպաստեն մեր տարածքում արտադրվող ապրանքների մրցունակության բարձրացմանը. Սերժ Սարգսյան

16:12 • 31/05

Նախնական տվյալներով՝ ժամկետային զինծառայող Վահե Եղոյանը մահացել է հակառակորդի կողմից արձակած գնդակից

16:05 • 31/05

«Միսս Թուրքիա-2006»-ը պայմանական ազատազրկման է դատապարտվել՝ Էրդողանին վիրավորելու համար

16:01 • 31/05

2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ից ի վեր ԱՄՆ-ն կորցրել է ավելի քան 5000 զինվոր. Պենտագոն

15:56 • 31/05

Հայաստանը չի կարող անմասն մնալ Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ ագրեսիվ գործողությունների դեպքում. Սերժ Սարգսյան

15:48 • 31/05

Mazzanti Automobili-ն ստեղծել է իտալական արտադրության հզորագույն հիպերքարը (տեսանյութ)

15:47 • 31/05

«Եթե սահմանին մշտադիտարկում լինի, շփման գծում հարաբերությունները սրելու հնարավորությունը կդառնա պրոբլեմային». Բ. Նավասարդյան

15:44 • 31/05

ՌԴ-ն Անկարայից պահանջում է դուրս բերել զորքն Իրաքից

15:42 • 31/05

Ռոյսը դուրս է մնացել Գերմանիայի հավաքականի վերջնական հայտացուցակից. Եվրո-2016

15:40 • 31/05

ՌԴ-ն պատրաստ է քննարկել հարաբերությունների կարգավորման վերաբերյալ Անկարայի դիմումը. Լավրով

15:39 • 31/05

ԼՂՀ-ում գարին կմթերվի 150 դրամով

15:28 • 31/05

Բյուրականցիները պայքարի են դուրս եկել Մշակույթի նախարարության դեմ՝ Արտավազիկ եկեղեցու շրջակայքի բարեկարգման շուրջ վեճի պատճառով (տեսանյութ)

15:21 • 31/05

Բրիտանուհին ասեղնագործելով «վերստեղծել» է Վան Գոգի գլուխգործոցը (լուսանկարներ)

15:20 • 31/05

Փորձում ենք քառօրյա պատերազմից հետո զինծառայողների սոցիալական պաշտպանության խնդիրները լուծել. նախարարները ստորագրված հրամանի մասին

15:16 • 31/05

Ռուս զինվորականները Հայաստանի լեռներում մշակում են ուղղաթիռների թռիչքի և վայրէջքի տեխնիկան

15:16 • 31/05

Հայաստանը սեփական բոխչա չի. 3 միլիոն ժողովրդի անվտանգության խնդիր կա ու 7 միլիոն ժողովրդի թասիբի հարց. Սամվել Բաբայան

14:51 • 31/05

Չեմպիոնների լիգայի մասնակիցների քանակը հնարավոր է կրճատվի

14:49 • 31/05

Թուրքիայի հարավ-արևելքում ավերածությունները՝ Reuters-ի ֆոտոշարքում (լուսանկարներ)

14:41 • 31/05

Վայրեր, որտեղ կարող ես հրաշալի հանգստանալ և չսնանկանալ. Adme.ru-ն Հայաստանը ներառել է այցելության համար հարմար երկրների ցանկում

14:35 • 31/05

Ըստ հաղորդման՝ ՔԿ հիմնարկի աշխատակիցներն ակնհայտ ապօրինի գործողություն կատարելու համար կաշառք են ստացել

14:33 • 31/05

Պուտինը ԵԱՏՄ անդամ երկրների առաջնորդներին հրավիրել է հաջորդ հանդիպումն անցկացնել դեկտեմբերին

14:30 • 31/05

Իսպանիայի հայտացուցակի 22 ֆուտբոլիստները հայտնի են. 1 տեղի համար պայքարում են 3 խաղացողներ

14:24 • 31/05

Աշխարհի «ամենահպարտ» տատիկն իր թոռների լուսանկարներով է պատել ողջ տունը (լուսանկարներ, տեսանյութ)

14:20 • 31/05

Թուրքիայում միջազգային զորավարժություններ են սկսվել. մասնակցում է նաև Ադրբեջանը

13:51 • 31/05

ԿԽՄԿ ներկայացուցիչներն այցելել են Ադրբեջանում ազատազրկված Արսեն Բաղդասարյանին

13:40 • 31/05

Գիտե՞ս` դու փոքրիկ հայուհու ես նման. Քիմ Քարդաշյանը` դստերը (լուսանկար, տեսանյութ)

13:34 • 31/05

Մեծ Բրիտանիայում ավելացել է ԵՄ-ից դուրս գալու կողմնակիցների թիվը. հարցում

13:22 • 31/05

Ուկրաինական շրջանները մոտ ժամանակներս կարող են միանալ Ռուսաստանին. ինքնահռչակ ԴԺՀ-ի պաշտոնյա

13:12 • 31/05

ԵԱՏՄ-ի հետ փոխգործակցությունը Ռուսաստանին կօգնի հաղթահարել ընթացիկ դժվարությունները. Պուտին

13:12 • 31/05

Հանրապետությունում հունիսի սկզբին սպասվում է անձրև

13:05 • 31/05

ԱՄՆ-ում 4.5 մետրանոց ալիգատորը դուրս է եկել գոլֆի դաշտ և խուճապ առաջացրել (տեսանյութ)

13:05 • 31/05

Հայաստանում տղամարդիկ ավելի շատ են ծխախոտ օգտագործում, քան կանայք.Ալեքսանդր Բազարչյան

12:59 • 31/05

Լիլիթ Մկրտչյանը հաղթանակ է տարել. Շախմատի Եվրոպայի առաջնություն

12:47 • 31/05

Ինչ արվել է՝ դա է մաքսիմալը. «Գազպրոմ Արմենիա»-ի գլխավոր տնօրենը՝ գազի սակագնի նվազման մասին. տեսանյութ

12:23 • 31/05

Մխիթարյանը հրաժարվել է երկարաձգել պայմանագիրը «Բորուսիայի» հետ և 1 տարի անց կարող է «Արսենալի» կամ «Չելսիի» խաղացող դառնալ. sports.ru

12:13 • 31/05

Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն, որին մասնակցում է նաև Արևմտյան Հայաստանից թիմ (լուսանկարներ)

12:07 • 31/05

Բարսելոնան կփորձի ձեռք բերել Սևիլիայի կիսապաշտպանին

12:00 • 31/05

Կասկածելի ռազմավարություն է մոնոպոլիան օրինականացնելը. Վարուժան Հոկտանյան