Մանկատների երեխաների 89.6%-ը հոգեկան ու ֆիզիկական խնդիրներ ունի. ովքե՞ր են հայտնվում մանկատներում և ի՞նչ է սպասվում նրանց մանկատնից հետո

20:27 • 17.02.17



Մանկատան սաների խնդիրների, վիճակագրական տվյալների և բաց օղակների մասին Tert.am-ը զրուցել է երեխաների պաշտպանության փորձագետ Աննա Մնացականյանի հետ:

-Հայաստանում ո՞ր երեխաներն են հայտնվում մանկատներում և ո՞րն է հիմնական պատճառը:

-Նախ ասեմ, որ երկկողմանի ծնողազուրկ երեխաների թիվը մանկատաններում երբեք չի գերազանցել 10 տոկոսը, ես դա ասում եմ 1920-ական թվականներից սկսած:

Անգամ Ցեղասպանության տարիներից հետո, համաշխարհային պատերազմից հետո այդ տվյալը պահպանվել է: Հիմնականում մանկատներում հայտնվում են սոցիալական որբերը տարբեր պատճառներով, սակայն դոմինանտ կատեգորիաներ են միայնակ մայրերի երեխաները և հաշմանդամություն ունեցող երեխաները: Ի դեպ, հաշմանդամություն ունեցող երեխաների մեջ երկկողմանի ծնողազուրկ երեխաներ չկան: Դա պայմանավորված է ազգային հոգեկերտվածքով, ձգտում ենք կատարելության, և եթե երեխան խնդրահարույց է, այստեղ արդեն խնդիրներ են առաջանում: Սակայն հիմա այս կարծրատիպերը ենթարկվում են փոփոխության, ինչը պայմանավորված է մի շարք գործոններով՝ այդ թվում գիտության զարգացմամբ:

-Վերջին տվյալներով քանի՞ երեխա կա ՀՀ մանկատներում և նվազո՞ւմ, թե՞ աճում է այդ թիվը:

-Մանկատներում երեխաների թիվը գնալով պակասում է, օրինակ՝ 2005-ին Հայաստանում եղել է 12 մանկատուն, որից 8-ը պետական, 4-ը՝ ոչ պետական և մանկատներում եղել է 1156 երեխա, 2010-ին ընդհանուր 1240 երեխա է եղել, հիմա ՀՀ-ում կա 8 մանկատուն, որից 6-ը պետական, 2-ը՝ ոչ պետական: 2015 թվականի տվյալներով այդ 8 մանկատներում խնամվում է 864 երեխա: Նշեմ, որ այդ երեխաներից 54,3 %-ը հաշմանդամ երեխաներ են, 35,3 %-ը քրոնիկ հոգեկան շեղումներով երեխաներն են: Նրանք մեկ տարեկանից բարձր երեխաներն են, որովհետև առողջ երեխայի պարագայում սովորաբար մինչև 1 տարեկանը որդեգրում են: Մեծ տարիքում դժվար են որդեգրում, դա էլ է ազգային մենտալիտետ, որը չգիտեմ որքանով է օբյեկտիվ կամ սուբյեկտիվ, բայց դա իրականություն է:

-Այժմ, երբ երեխան դառնում է 18 տարեկան դրանից հետո պետք է դուրս գա մանկատնից: Ի՞նչ է սպասվում մանկատան չափահաս սանին:

-Ըստ օրենքի, այդպես է: ԽՍՀՄ տարիներին շատ հստակ էր դա, իրար հաջորդող շղթաներ կային և մանկատան սանը գտնում էր իր տեղը հասարակության մեջ:

Արցախյան պատերազմից հետո երբ մենք մեր հայրենակիցներին ընդունեցինք Հայաստանում հանրակացարանային ամբողջ բլոկը դուրս եկավ մեր մշակույթից: Այդ օղակը, որ դուրս եկավ մեզ մոտ ծագեցին բազում խնդիրներ: Բնակարանային խնդիրների լուծման համար 2003-ին հաշվառվեցին 1991-ից ի վեր մանկատան շրջանավարտները: Ընդհանուր առմամբ, մինչև 2015 թվականը հավաքագրվեց 484 շահառու: Այս պահի դրությամբ բնակարան է ստացել 219 մարդ:

2013-2014 թվականներին, երբ իրավական դաշտը մաքրվեց, սկսվեց Մարալիկի սոցիալական բնակարան կոչված ծրագիրը, որի միջոցով բնակարան է հանձնվել ոչ միայն մանկատան սաներին:

-Ինչպես նշեցիք, 2015թ. տվյալներով 89.6%-ը հոգեկան և ֆիզիկական խնդիրներ ունեցող երեխաներ են: Ի՞նչ է սպասվում նրանց, երբ ինքնուրույն խնամքի հարց անգամ չեն կարող լուծել: Որտեղ են տեղավորվում նրանք և ի՞նչ պարտավորություն ունի պետությունը նրանց նկատմամբ:

- Ես այդ հարցով այդքան խորը ներգրավված չեմ, բայց տեղյակ եմ, որ Խարբերդի մասնագիտացված մանկատանը նույնիսկ չափահաս դառնալուց հետո իրենց սաներին սոցիալական ծառայություն տրամադրվում է: Այստեղ էլ գնում է «նոն-սենս», որովհետև 18 տարեկանից հետո պետք է այդ մարդկանց տեղափոխեին, սակայն այդ շղթային հաջորդող օղակը բացակայում էր: Դրա համար Կորեայի ձորում Խարբերդի ավագ սերնդի համար հաստատություն կառուցվեց նախկին գիշերօթիկի փոխարեն: Ես կարծում եմ, որ ֆիզիկական արատ ունեցող մարդիկ, եթե կարողանան տնտեսապես ինքնաբավ դառնան, իրենք կինտեգրվեն հասարակությանը,բայց դա պայմանավորված է մի շարք գործոններով:

-Ի՞նչ խնդիրներ ունի մանկատան երեխան կամ երբ են սկսվում նրա խնդիրները:

-Մանկատները պետք է փակեն, պետք է մնա մեկ, երկու հաստատություն, երեխայի որդեգրման և խնամքի հարցերը լուծելու համար: Երեխան եկավ և երբ հաստատվեց, որ նա կենսաբանական ընտանիքի հետ կապ չունի,ապա որդեգրում, խնամակալություն, չպիտի արվի: Եթե այդ բոլոր ծառայությունները 100 %-ով աշխատեն, ապա երեխան մանկատանը չի մնա: Կարծես թե տենդենցը գնում է դրան: Երեխայի խնդիրները սկսվում են մանկատնից հետո, մանկատան ներսում երեխան ունի խնդիր այնքանով, որքանով չէր կարող չունենալ:

Այսօր մանկատանը տրամադրում են պայմաններ, որոնք բազմաթիվ ընտանիքներ ի վիճակի չեն տրամադրել:

Երեխայի խնդիրները սկսում են 18 տարեկանից հետո:  Կառավարության որոշման համաձայն՝ մանկատան երեխան մինչև 21 տարեկանը համարվում է երեխա, շարունակում է պահպանել իր՝ երեխա լինելու կարգավիճակը, ինչը նրան հնարավորություն է տալիս օգտվել առողջապահական և կրթական ծառայություններից անվճար: Այսինքն՝ պետությունն այսպես ասած իր պարտքն այդ երեխայի նկատմամբ անում է: Իսկ հետագայում, եթե մենք ունենանք հստակ տնտեսական ռազմավարություն, մանկատան երեխան իր տեղը կգտնի հասարակության մեջ: 

Բեթղեհեմ Արաբյան





ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

16:25 • 28/02

Երևանում տեղի ունեցած ավազակային հարձակումը բացահայտվել է. ՔԿ

16:24 • 28/02

EA Sports-ի նախկին նախագահը կդառնա Լիվերպուլի տնօրենը

16:21 • 28/02

Արարատի, Արմավիրի և Սյունիքի մարզերում մառախուղ է. հանրապետության տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ

16:17 • 28/02

Երևանի Գ.Նժդեհի փողոցի բնակարաններից մեկում 58-ամյա տղամարդու դի է հայտնաբերվել

16:14 • 28/02

Մալաթիա-Սեբաստիայում և Շենգավիթում ակնհայտ, լկտի ձևով մեծ փողեր են ծախսվում. Հեղինե Բիշարյան

16:10 • 28/02

Գյոտցեն, ամենայն հավանականությամբ, այլևս չի խաղա այս մրցաշրջանում

16:10 • 28/02

Քաղաքակիրթ աշխարհն այսօր էլ լռում է` համարժեք գնահատական չտալով Սումգայիթի վայրագություններին. Արցախի ԱԺ կոչը միջազգային հանրությանը

16:08 • 28/02

Դա մեր որդին չէ. Սուրիկ Խաչատրյանի եղբայր Սեյրան Խաչատրյանը՝ ծեծի ենթարկված ոմն Էդմոն Խաչատրյանի մասին

16:06 • 28/02

«Հարուստ ռուս երեխաները» BMW մեքենաներով դրիֆտ են կազմակերպել Մոսկվայում (տեսանյութ)

15:55 • 28/02

Առաջարկվում է Ճարտարապետների միությունը դարձնել Ճարտարապետների պալատ

15:54 • 28/02

«Խելացի» գուլպաները կարողանում են կապվել այն կրողի iPhone-ի հետ (տեսանյութ)

15:54 • 28/02

Հրաձգության Հայաստանի հավաքականը պատրաստվում է Եվրոպայի առաջնությանը

15:53 • 28/02

44 մլն եվրոյի վարկային համաձայնագիր՝ Վանաձոր-Ալավերդի-Վրաստանի սահման ճանապարհի բարելավման համար

15:50 • 28/02

Եթե քրդերը ներգրավվեն Ռաքքայի ազատագրման գործընթացում՝ Թուրքիան այդ ռազմական գործողությանը չի մասնակցի. Յըլդըրըմ

15:47 • 28/02

Քանաքեռ-Զեյթունում շմոլ գազից թունավորումից ընտանիքի 3 անդամ տեղափոխվել է հիվանդանոց

15:42 • 28/02

Աստղերն ու նրանց նմանակները՝ անցյալից (լուսանկարներ)

15:35 • 28/02

20 տարի առաջ այս օրը Թուրքիայում տեղի ունեցավ «թավշյա հեղաշրջում», որի արդյունքում ազատազրկվեց նաև Էրդողանը (լուսանկարներ)

15:33 • 28/02

Կխոսենք մեկ տարի հետո, թե ինչ գումարներ կվերականգնվեն պետբյուջե. ՎՊ նորընտիր նախագահ

15:23 • 28/02

Վարդան Մինասյանը հաստատվեց ՀՖՖ տեխնիկական տնօրենի պաշտոնում

15:17 • 28/02

Կլյույվերտ. Կամպ Նոուում լիովին այլ խաղ է լինելու

15:04 • 28/02

Mercedes-Benz-ը ներկայացրել է RedArt Edition և Designo Edition նորույթները (լուսանկարներ)

15:01 • 28/02

Ադրբեջանի ՊՆ-ն կրկին հայտնվել է դժվար կացության մեջ. Սենոր Հասրաթյան

14:59 • 28/02

Շատ մեծ դժգոհություն կա իշխանությունից և մեծ հիասթափություն` ընդդիմությունից. ՀՀԿ պատգամավոր

14:56 • 28/02

Մինսկի խումբը ցանկանում է փրկել իրեն, պահպանել իր գոյությունը. Ալեքսանդր Սկակովը՝ ՄԽ համանախագահների «անհասցե հայտարարությունների» մասին

14:52 • 28/02

Լևոն Յոլյանն ընտրվեց Վերահսկիչ պալատի նախագահ

14:51 • 28/02

Sky Sports. Ռանիերին ցանկանում է մարզչական կարիերան շարունակել Անգլիայում

14:49 • 28/02

Մոսկվայի բանկերից մեկում ադրբեջանուհուց 29 հազար դոլար են հափշտակել

14:48 • 28/02

Թլիկ գյուղում տաքսու վարորդի սպանության մեջ կասկածվողն իրեն մեղավոր չի ճանաչում. փաստաբան

14:44 • 28/02

Բրիտանացի զույգը երեխաներին փոխարինել է տիկնիկներով (լուսանկարներ)

14:43 • 28/02

ՊՍԺ-ի պաշտպանը հետաքրքրել է Արսենալին

14:41 • 28/02

«Ժողովրդին սոված վիճակում իրար դեմ ենք հանելու». ՀՀԿ պատգամավորը կոչ արեց վերցնել գումարը, բայց ընտրել ում ցանկանում են

14:38 • 28/02

Շրջանների մեծ մասում տեղումներ են սպասվում, Երևանում ՝ ձյուն և մառախուղ. առաջիկա 5 օրվա եղանակը

14:36 • 28/02

Թուրքիան հարգում է Իրաքի տարածքային ամբողջականությունը. Յըլդըրըմ

14:33 • 28/02

Կապանի ոստիկանները հայտնաբերել են 10 տարի առաջ Մոսկվայում կողոպուտ կատարած 27-ամյա երիտասարդին

14:26 • 28/02

Արարատ ֆուտբոլային ակումբն իրեն խաբված է զգում

14:22 • 28/02

Այս տարի կշարունակվեն պարարտանյութերի և գարնանացան սերմացուի սուբսիդավորման  ծրագրերը. գյուղնախարար

14:21 • 28/02

Թուրքիայի սահմանադրական դատարանը մերժել է Կարո Փայլանի պահանջը

14:20 • 28/02

Քաղաքացին քննիչին հանիրավի մեղադրել է ցուցմունք տալուն հարկադրելու մեջ

14:18 • 28/02

Նրանք, ովքեր հստակ չեն հայտարարում, որ ՀՀԿ-ի հետ կոալիցիա չեն կազմելու՝ կեղծ ընդդիմադիր են. Նիկոլ Փաշինյան

14:16 • 28/02

Բարսելոնայի և ՄՅՈւ-ի լեգենդների թիմերը երկու խաղ կանցկացնեն

14:14 • 28/02

Սիցիլիայում կրկին արթնացել է Էթնա հրաբուխը (տեսանյութ)

14:11 • 28/02

Այս պահին՝ թողնում ենք բնակիչների հայեցողությանը. Սեյսմիկ պաշտպանության պետը՝ երկրաշարժի վտանգից բնակիչների տուն գնալ-չգնալու մասին

14:08 • 28/02

Սկսվել է Պուտին-Թրամփ հանդիպման նախապատրաստման գործընթացը. ՌԴ ԱԳՆ

14:08 • 28/02

Բակո Սահակյանը ծաղիկներ է դրել Սումգայիթի ջարդերի անմեղ զոհերի հիշատակը հավերժացնող հուշակոթողին

14:04 • 28/02

«Կռվել եմ 15 տարեկանում, երբ ռինգում էի». Բազմասեր Առաքելյանը հերքում է Փարպի գյուղի միջադեպին իր մասնակցությունը

13:58 • 28/02

Վարչապետը «Associated Television International»-ի նախագահի հետ քննարկել է Հայաստանի միջազգային ճանաչելիության բարձրացման հարցը

13:56 • 28/02

Աշոտ Աղաբաբյանն առաջիկայում կզբաղվի բիզնեսով, բայց դա չի նշանակում, որ քաղաքականությունից հեռանում է

13:56 • 28/02

Երբ հանդիպում են Պուտինն ու Էրդողանը, նրանք կարող են շատ խնդիրներ լուծել. Թուրքիայի նախկին արտգործնախարար

13:51 • 28/02

ԱԺ-ում պատգամավորները Վերահսկիչ պալատի նախագահ են ընտրում

13:50 • 28/02

Ռուսական Արմավիրի ֆուտբոլիստներն այցելել են Էջմիածին

13:49 • 28/02

Գորիսի ԲԿ-ում արտակարգ ռեժիմով աշխատելու, արյան պաշար հավաքելու հրահանգ չեն ստացել

13:46 • 28/02

«Միայնակ գայլը»` Արայիկ Խանդոյանը քիչ առաջ դադարեցրել է հացադուլը, նույնը նա կոչ է արել անել «Հաց բերողին»

13:30 • 28/02

Շուտ վերադարձիր, ունենք քո կարիքը. երկրպագուներն առողջություն են մաղթել Մխիթարյանին

13:29 • 28/02

Ադրբեջանի համար ռազմական մարտահրավերները շատ ավելի բարդ ու դժվարին են․ Ռիչարդ Կիրակոսյան (տեսանյութ)

13:23 • 28/02

Թիվ 27 երթուղու ավտոբուսում դրամապանակ գողացած 23-ամյա տղան հայտնաբերվել է

13:22 • 28/02

Ինքնասպանության հասցնելու մեղադրանքով հետախուզվող օտարերկրացին բերման է ենթարկվել ոստիկանություն

13:20 • 28/02

Արարատ - Շիրակ հանդիպումը տեղի կունենա Բանանց մարզաբազայում մարտի 5-ին

13:18 • 28/02

Սումգայիթից 29 տարի անց հայկական կողմը չունի միջազգային հանրության կողմից դատապարտման այն ալիքը, որին սպասում էր. Գ. Մելքոնյան

13:17 • 28/02

Բրազիլիայում մեկնարկած ավանդական կառնավալը՝ Reuters-ի ֆոտոշարքում (լուսանկարներ)

13:10 • 28/02

Կապանում, Գորիսում և Քաջարանում երկրաշարժից հետո շենքերի վթարայնությունը ստուգելու կարիք չկա. ԱԻՆ

13:04 • 28/02

NBA. Կարին կրկնել է չիրացրած երեք միավորանոցների հակառեկորդը

13:04 • 28/02

Հույս ունեմ` նախագահները կհամաձայնեն հանդիպել և բանակցային գործընթացն առաջ կընթանա. Ջեյմս Ուորլիք

13:02 • 28/02

Սումգայիթի ցեղասպանությունից 29 տարի անց սպանվածների ընտանիքներին հատուկ կարգավիճակ Հայաստանը չի տվել. Լարիսա Ալավերդյան

12:59 • 28/02

Շվայնշտայգերն աջակցել է ինքնասպանության փորձ կատարած մրցավարին

12:57 • 28/02

ԱԺ-ն առաջին ընթերցմամբ ընդունեց ՃՈ տուգանքները ժամանակին չվճարելու տույժերը վերացնելու նախագիծը

12:52 • 28/02

Էրդողանի մասին ֆիլմի ռեժիսորը հրաժարվել է պրեմիերային մասնակցելուց

12:52 • 28/02

Փետրվարի 17-23-ը մայրաքաղաքում ծնվել է 387 երեխա

12:51 • 28/02

ԵԱՀԿ-ն վաղը պլանային դիտարկում կանցկացնի Ասկերանի շրջանի ուղղությամբ՝ Շխլյար բնակավայրի մոտակայքում 

12:48 • 28/02

Թուրքիայի հյուրանոցների տերերը կոչ են արել իշխանություններին անհապաղ քայլեր ձեռնարկել զբոսաշրջությունը փրկելու համար

12:41 • 28/02

Շփման գծի վերջին միջադեպն ընդգծեց բանակցություններն անհապաղ վերսկսելու անհրաժեշտությունը. Հոգլանդ

12:40 • 28/02

Կապանում մարդիկ իրենց անվտանգության համար փողոցում են, բայց աժիոտաժ ու խուճապ հիմնականում չկա. բնակիչ

12:40 • 28/02

Թրամփի խորհրդականի «անվայել» նստելաձևը նախագահի բազմոցին զայրացրել է օգտատերերին (լուսանկարներ)

12:34 • 28/02

Լիոնը 100 միլիոն եվրո է ստացել չինացի ներդրողներից

12:32 • 28/02

Ռուսական կողմը սպասում է Բաքվի պատասխանին բլոգեր Լապշինի հետ հանդիպման համար

12:29 • 28/02

Արա Նազարյանն ԱԺ-ում երկու օրինագիծ ներկայացրեց ՀՀ Զինված ուժերի վերաբերյալ

12:28 • 28/02

Ինչ եղանակ է սպասվում մարտին. ԱԻՆ կանխատեսումը

12:27 • 28/02

Ռուսաստանը կարող է վերանայել անայցագրային ռեժիմն ԱՊՀ երկրների հետ. НГ

12:18 • 28/02

NBA. Կլիվլենդը հայտարարել է Դերոն Ուիլիամսի տեղափոխության մասին

12:17 • 28/02

ԱԺ պատգամավորները մեկ րոպե լռությամբ հարգեցին Սումգայիթի ջարդերում զոհված հայերի հիշատակը

12:17 • 28/02

Կոնտեն մտադիր չէ հեռանալ Չելսիից

12:14 • 28/02

ԱՄՆ պետդեպը ջնջել է «Օսկարի» արժանացած իրանցի ռեժիսորին ուղղված շնորհավորանքը

12:10 • 28/02

Հոլանդահայերը Հաագայում Ադրբեջանի դեսպանատան առջև ցույց են անցկացրել և նամակ հանձնել Նիդերլանդների ԱԳՆ-ին

12:09 • 28/02

Թուրքիայում բռնագրավել են քրդական հեռուստաալիքի ու ռադիոյի ամբողջ գույքը

12:06 • 28/02

Ահմադինեժադը բաց նամակ է հղել Թրամփին

12:06 • 28/02

Որևէ ավերածություն չկա, առանձնապես խուճապ չի եղել. Կապանի քաղաքապետը՝ երկրաշարժի մասին

12:01 • 28/02

Պատգամավորներն այսօր կընտրեն ՎՊ նախագահին. ԱԺ նիստը՝ ուղիղ

11:58 • 28/02

Չինական ակումբը հսկայական գումար է առաջարկել Վենգերին

11:58 • 28/02

Կլոպ. Մեր մեղքն այն է, որ նրանց թույլ տվեցինք լինել անցած տարվա Լեսթերը

11:57 • 28/02

Ստամբուլում մառախուղի պատճառով կաթվածահար է եղել Բոսֆորի նեղուցով նավագնացությունը (տեսանյութ)

11:50 • 28/02

Մայրաքաղաքի 2016թ. բյուջեի կատարման տարեկան հաշվետվությունների նախագծերը կներկայացվեն Երևանի ավագանու քննարկմանը

11:38 • 28/02

Ադանայում հրդեհել են սիրիացի փախստականների ճամբարը (լուսանկարներ)

11:38 • 28/02

Կապանում երկրաշարժից հետո երեխաները տարհանվել են դպրոցներից, հեռախոսակապն ու ինտերնետ կապը խափանվել են

11:36 • 28/02

NBA. Գոլդեն Սթեյթը հաղթել է Ֆիլադելֆիային, Դյուրանտը վաստակել է 27 միավոր

11:33 • 28/02

Թրամփը կրկին ԶԼՄ-ներին «ժողովրդի թշնամիներ» է անվանել

11:29 • 28/02

Պրեմիեր լիգայի շաբաթվա խորհրդանշական հավաքականը (ֆոտո)

11:28 • 28/02

Շիրիմաթերապիա. լքված և ամուսնալուծված չինուհիները սթրեսից ազատվելու նոր տարբերակ են գտել (տեսանյութ)

11:17 • 28/02

Մանչեսթեր Յունայթեդը հետաքրքրված է Ֆաբրեգասի ծառայություններով

11:13 • 28/02

Պուտինը Թուրքիային շատ մեծ աջակցություն է ցուցաբերում Սիրիայի հյուսիսում. Էրդողանի խորհրդական

11:08 • 28/02

Կապանում 5 բալանոց երկրաշարժ է գրանցվել, եղել է նաև մեկ հետցնցում

11:06 • 28/02

«Ժամանակ». Բազմասեր Առաքելյանի նախընտրական արշավը սկսել է ծեծուջարդով