Մահվան ճամբար կամ «Շնեյլ, շնեյլ, ռուսիշ շվայնե». Լապշինը պատմել է Մինսկի բանտում անցկացրած օրերի մասին

13:11 • 20.09.17



Ադրբեջանից օրերս հեռացած բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինն այս անգամ Բաքվի բանտի սարսափներից բացի պատմել է նաև Բելառուսի մայրաքաղաք Մինսկում անցկացրած բանտային օրերի մասին ու բացահայտել, թե ինչ պայմաններում են ապրում տեղի դատապարտյալները՝ դա ներկայացնելով puerrtto.livejournal.com-ում:

Իր բանտային օրերը Բելառուսում Լապշինն անցկացրել է նախ ներքին գործերի շրջանային բաժնում, որտեղ երկու օր մնացել է առանց հաց ու ջրի: Այնուհետև բլոգերին տեղափոխել են Մինսկի քննչական մեկուսարան-1, որը գտնվում է քաղաքի հենց կենտրոնում և հանդիսանում է միակը Բելառուսում ու ամբողջ Եվրոպայում, որտեղ իրականացվում է մահապատիժ՝ գնդակահարության միջոցով: Այստեղ Լապշինը հիշում է՝ ինչպես է ստիպված եղել ցրտին ձեռնաշղթաներով սպասել կեղտոտ մեքենայի մեջ՝ լսելով՝ ինչպես են իր մասին կատակում դրսում կանգնած աշխատակիցները՝ «Շնեյլ, շնեյլ, ռուսիշ շվայնե»: Բանն այն է, որ հենց այս բանտում են գերմանացի նացիստները ժամանակին պահել խորհրդային բանակի անդամներին: Ավելի վաղ այստեղ են պահվել նաև ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ դատապարտված բազմաթիվ մարդիկ: Շուրջ 200 տարի որպես բանտ օգտագործվող շինությունում, որտեղ իրենց ազատազրկումն են կրում բազմաթիվ անմեղ մարդիկ, ըստ Լապշինի, նորոգման երես չեն տեսել առնվազն մեկ դար:

«Ներսում ամեն ինչ կեղտոտ է, սարսափելի ցուրտ է և խոնավություն: Իմ հանդեպ վերաբերմունքը մի կաթիլ այլ է: «Հա, սա այն բլոգերն է, ում պետք է արտահանձնենք «չուրկոբեսներին» (ժարգոնային բառ)». իր կարեկցանքը հայտնեց ինձ անվտանգության աշխատակիցը՝ նկատի ունենալով ադրբեջանցիներին: Առաջին գիշերն ինձ տեղավորեցին դատարկ խցերից մեկում, ահավոր կեղտոտ, առանց պատուհանների, տասնյակ ժանգոտ երկհարկանի մահճակալներով: Առավոտ ինձ մոտ բերեցին մեկին, որը տնքոցով մի կերպ հասավ մահճակալին ու ընկավ դրա վրա: Նա պատմեց, որ նրան հենց այսօր վիրահատել են, ոստիկանները նրան հիվանդանոցից վերցրել ու բերել են հենց կարերը որովայնին, նա բարձրացրեց սվիտերն ու ցույց տվեց արյունահոսող կարը», - հիշում է Լապշինը: 

Այնուհետև բլոգերին տեղափոխել են մեկ այլ խուց՝ մինչ այդ խուզարկելով նրան, որի ընթացքում բելառուս աշխատակիցները գողացել են բլոգերից մոտ 300 եվրո և 60 բելառուսական ռուբլի: Ինչպես պատմում  է Լապշինը՝ նոր խցում, որտեղ կար մոտ 20 բանտարկյալ, նրա բանտակիցները գրեթե բոլորը կիրթ մարդիկ էին, որոնք այստեղ էին հայտնվել կա՛մ թյուրիմացաբար, կա՛մ երկրի պետական ռեժիմի հետ անհամաձայնությունների հետևանքով:
 
«Տեսնելով, որ ես չունեմ իրեր և ակնհայտ կորցրել եմ ինձ՝ նրանք նախ ճշտեցին, թե ինչ հոդվածով եմ դատվել (կարևորը՝ ոչ բռնաբարության կամ մանկապղծության), թեյ լցրեցին, նվիրեցին ինձ հողաթափեր, ատամի խոզանակ, ածելի, այնուհետև սկսեցին ուտելիք կտրատել: Խոստովանեմ՝ ես կերա, շատ էի քաղցած երեք օրվա սովից հետո», - պատմում է Լապշինը:

Իր հոդվածում բլոգերը նաև նշել է, որ բելառուսական բանտերում բանտարկյալները զրկված են տաք ջրից, գիրք կարդալու ու անգամ ցերեկը քնելու իրավունքից, չկան սանիտարական տարրական պայմաններ, իսկ ուտելիքի մենյուից իսպառ բացակայում է ձուկն ու միսը, թեև դրանք նախատեսված են: Բանտարկյալները ստիպված են լինում ուտել միայն ապուր և կարտոֆիլի պյուրե, քանի որ ուտելիքին հատկացվող բյուջեն, ըստ Լապշինի, «լվացվում է»:

Հիշեցնենք, որ սեպտեմբերի 14-ին Լապշինը լքել է Ադրբեջանի տարածքն ու մեկնել Իսրայել:

Բաքվի ծանր հանցագործությունների դատարանը բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինին դատապարտել էր երեք տարվա ազատազրկման: Ինչպես նշվել է դատավճռում, Ալեքսանդր Լապշինը մեղավոր է ճանաչվել 318.2 հոդվածով, որը նախատեսում է պատիժ «հանցավոր խմբի կազմում Ադրբեջանի պետական սահմաններն անօրինական կերպով հատելու համար»:

Դատախազը խնդրել էր Լապշինի նկատմամբ սահմանել պատիժ՝ 6,5 տարվա ազատազրկման տեսքով:

Օրերս Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հրամանագիր է ստորագրել բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինին ներում շնորհելու մասին:

Ռուսաստանի, Իսրայելի և Ուկրաինայի քաղաքացի հանդիսացող բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինը ձերբակալվել է Մինսկում 2016 թվականի դեկտեմբերի 15-ին՝ Ադրբեջանի դիմումի համաձայն, և արտահանձնվել Բաքվին 2017 թվականի փետրվարի 7-ին՝ 2011 թվականի ապրիլին, 2012 թվականի հոկտեմբերին և 2016 թվականի հունիսին Արցախ այցելելու, ինչպես նաև Ադրբեջանի քաղաքականությունը քննադատելու համար:

ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության մամուլի խոսնակ Տիգրան Բալայանը, անդրադառնալով բլոգերի արտահանձնմանը, հայտարարել էր, որ Ալեքսանդր Լապշինի հետապնդումը, Ադրբեջան նրա արտահանձնումը խոսքի ազատության և ազատ տեղաշարժի, մարդու հիմնարար իրավունքների կոպտագույն ոտնահարում է, որը կրկին անգամ ի ցույց է դնում բռնապետության և ժողովրդավարության միջև առկա խորը անդունդը։


  





Загрузка...

ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

21:08 • 17/07

Հայաստանի և Արցախի միջև պետք է մշակվի ու ստորագրվի ռազմաքաղաքական համագործակցության մասին պայմանագիր. ԼՂ ԱԺ փոխնախագահ

20:54 • 17/07

Որոշակի հիմքեր կան պնդելու, որ կլինեն թոշակային բարձրացումներ. Արծվիկ Մինասյան (տեսանյութ)

20:54 • 17/07

Ամերիկացին անծանոթ պապիկին խնդրել է նկարահանել ամուսնության առաջարկը, սակայն վերջինիս տեսախցիկն իրեն է ուղղել և ավելի հուզիչ է ստացվել

20:37 • 17/07

Հատ առ հատ պետք է նայել Սևանի շրջակայքում տարածքներ վարձակալողների պայմանագրերը, կան մարդիկ, որոնք հեկտարների համար կոպեկներ են վճարում. Ն. Փաշինյան

20:19 • 17/07

Ինչպես են Ֆրանսիայում դիմավորել չեմպիոններին (լուսանկարներ)

20:17 • 17/07

Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Հայաստանում Սիրիայի դեսպանին

20:12 • 17/07

Արցախի զորամասերից մեկում որոտացած պայթյունի մասին ադրբեջանական լրատվամիջոցների տարածած տեղեկությունը երևակայության արգասիք է. ՊԲ

20:11 • 17/07

«Բանանցը» կմեկնի Երևան-Դուբայ-Սարաևո չվերթով

20:01 • 17/07

Ռուսաստանի վերջին ցարական ընտանիքի անդամների ինքնությունը հաստատվել է գնդակահարությունից 100 տարի անց

19:46 • 17/07

Բաֆետը մոտ 3,5 միլիարդ դոլար է նվիրաբերել բարեգործությանը

19:29 • 17/07

«Սելթիկ»-«Ալաշկերտ». Հայտնի են մրցավարների անունները

19:23 • 17/07

Ամերիկացի ակտիվիստները գումար են հավաքել «մանուկ Թրամփի» տեսքով հայտնի օդապարիկն ԱՄՆ բերելու համար

19:03 • 17/07

2011-2013 թթ.-ին «Գոլդեն Ֆիլդ» ընկերությանը պատճառվել է 64 մլն ԱՄՆ դոլարի գույքային վնաս. ՊԵԿ-ը փաստաթղթերն ուղարկել է դատախազություն

18:58 • 17/07

Բրազիլիայի հավաքականի դարպասապահը մոտ է «Լիվերպուլ» տեղափոխվելուն

18:41 • 17/07

iPhone-ը երկու օր մնացել է օվկիանոսի հատակին ու շարունակել է աշխատել

18:20 • 17/07

Բրիտանացի պահպանողականները պահանջում են Brexit-ի հարցով նոր հանրաքվե անցկացնել

18:19 • 17/07

Տեղի ունեցավ Արամ Մանուկյանի արձանի բացման արարողությունը (լուսանկարներ, տեսանյութ)

18:18 • 17/07

Երևան-Իջևան ճանապարհին քարաթափում է տեղի ունեցել

18:06 • 17/07

Նախագահը հանդիպել է գիտության ոլորտի մի խումբ ներկայացուցիչների հետ

18:04 • 17/07

Պետությունը պետք է ունենա մշակութային ռազմավարություն, քաղաքական հեռանկար, իսկ մշակույթը պետք է հեղափոխվի. քննարկում

17:57 • 17/07

Դավիթ Տոնոյանը Թիան Էրլունի հետ կարծիքներ է փոխանակել տարածաշրջանային և միջազգային անվտանգության խնդիրների շուրջ

17:50 • 17/07

Գյուղնախարարը ԵՄ պատվիրակության ղեկավարի հետ քննարկել է գյուղատնտեսական ապահովագրությանը վերաբերող մի շարք հարցեր

17:38 • 17/07

Իսպանիան առաջին անգամ առաջ է անցել Իտալիայից Միջերկրական ծովով ժամանած ներգաղթյալների թվով

17:38 • 17/07

Վանեցյանը ՀՖՖ նախագահի լավագույն թեկնածուն է, եթե նա առաջադրվի, ես չեմ առաջադրվի. Ռ. Հայրապետյան

17:34 • 17/07

Արծվիկ Մինասյանը և Լիբանանի դեսպանը քննարկել են երկու երկրների միջև առկա առևտրատնտեսական հարաբերությունները

17:32 • 17/07

Թուրքական հատուկ ծառայություններն Ուկրաինայի տարածքից առևանգել են թուրք գործարարի ու լրագրողի․ լրատվամիջոցներ

17:26 • 17/07

Կարգալույծ է հռչակվել կաթողիկոսի հրաժարականը պահանջող նախաձեռնության անդամ Կորյուն աբեղա Առաքելյանը

17:25 • 17/07

Եգիպտոսը քաղաքացիություն կտրամադրի 400.000 դոլարի դիմաց

17:21 • 17/07

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է Երևանի թ.135 դպրոցի աշակերտներին

17:18 • 17/07

«Լուսավոր Հայաստանը» Երևանի քաղաքապետի իր թեկնածուն ունի. Դավիթ Խաժակյան

17:13 • 17/07

Լրագրող Տ. Մուրադյանի մասնագիտական գործունեությունը խոչընդոտելու համար ևս մեկ ոստիկանի մեղադրանք է առաջադրվել

17:03 • 17/07

Զոհրաբ Մնացականյանը մասնակցել է «Աղետների ռիսկի նվազեցման ոլորտում ներդրումները՝ որպես կայացած հասարակության ձևավորման միջոց» խորագրով միջոցառմանը

16:57 • 17/07

ԵՄ-ն պետք է անհապաղ դադարեցնի Թուրքիայի հետ եվրաինտեգրման շուրջ տարվող բանակցությունները․ Կուրց

16:52 • 17/07

Ուկրաինական հեռուստաալիքը սխալմամբ Պուտինին Ուկրաինայի նախագահ է անվանել

16:48 • 17/07

Ա. Փամբուխչյանն Արարատի ուղևորներին և ուղևորափոխադրողներին խոստացել է, որ գերծանրաբեռնվածության խնդիրը լուծում կստանա

16:48 • 17/07

Ռամոսը ամուսնության առաջարկություն է արել իր ընկերուհուն

16:47 • 17/07

Ադրբեջանում անկարգությունների գործով ևս 4 մարդ է ձերբակալվել

16:42 • 17/07

Մանվել Գրիգորյանը կմնա կալանքի տակ, վերաքննիչ բողոքը մերժվել է

16:37 • 17/07

Հայաստանի կառավարությունը ենթակառուցվածքների զարգացմանը և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներին վերաբերող առաջարկներ կանի Եվրամիությանը. վարչապետի խոսնակ

16:33 • 17/07

Մ. Խորենացի փողոցում քաղաքացու նկատմամբ բռնություն գործադրած ոստիկանը մեղադրվում է պաշտոնական լիազորությունն անցնելու մեջ

16:30 • 17/07

Է. Մարուքյանը կողմ է Երևանի ավագանու ընտրություններին «Ելք» դաշինքով մասնակցելուն (տեսանյութ)

16:25 • 17/07

Ագարակում խմելու ջրի ծորակներից գորշ գույնի ջուր է հոսում․ «Վեոլիա ջուր»-ից վստահեցնում են՝ խնդրին ծանոթ չեն, վաղը կլինեն համայնքում

16:17 • 17/07

Հաշվարկվել է շուրջ 5 մլն. ՀՀ դրամի շրջակա միջավայրին հասցված վնաս

16:16 • 17/07

Որոնվում է լուսանկարում պատկերված անձը, ով ոտնձգություն է կատարել անչափահասի նկատմամբ. ՔԿ

16:15 • 17/07

Մեսրոպ Առաքելյանը նշանակվել է վարչապետի խորհրդական

16:13 • 17/07

Ն. Փաշինյանի որոշմամբ՝ Հակոբ Ավագյանը նշանակվել է տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարի տեղակալ

16:11 • 17/07

Հրաչյա Ռոստոմյանը ԱԻՆ Երևանի վարչությունում կայացած խորհրդակցությանը հայտարարել է, որ բարձրացված հարցերի մեծ մասը շուտափույթ լուծում կստանա

16:08 • 17/07

Բեյլը խոսել է Լոպետեգիի հետ ու ապագայի վերաբերյալ որոշում կայացրել

16:08 • 17/07

Թուրքական դատարանը կրկին հրաժարվել է ազատ արձակել երկու հույն զինվորականներին

16:04 • 17/07

Ռուսաստանը դեմ է ՆԱՏՕ-ի ընդլայնմանը դեպի արևելք. Պուտին

15:57 • 17/07

Արցախում բանկերից մեկի հաշվապահը հափշտակել է 2000 ԱՄՆ դոլար

15:46 • 17/07

Կոռուպցիոն բացահայտում՝ Վարդենիսի ԲՈւՀ-ում. պետությանը պատճառվել է շուրջ 6.230.000 դրամի վնաս (տեսանյութ)

15:43 • 17/07

«ՆԱՏՕ-ի հետ համագործակցության նպատակներից մեկը ցանկությունն է հասկանալ՝ ինչպես է գործում ադրբեջանական բանակը». Արմեն Գրիգորյան

15:30 • 17/07

ՀՄԸՄ-ն արդեն մեկ դար չի շեղվել իր հիմնական առաքելությունից. հոմենեթմենականները 100-ամյակը նշելու են հայրենիքում

15:30 • 17/07

Թուրքիան դադարեցրել է երկիր ժամանող սիրիացի ներգաղթյալների գրանցումը․ Human Rights Watch

15:22 • 17/07

Վենգեր. Գլխավոր սխալս այն էր, որ 22 տարի մնացի «Արսենալում»

15:12 • 17/07

ԿԳՆ կից հասարակական խորհուրդը քննարկել է բուհերի ներքին ցանց ստեղծելու գաղափարը

15:07 • 17/07

«Սանիթեք» ընկերությունը ներողություն է խնդրում բաժանորդներից ոչ պատշաճ իրականացված աղբահանության համար

15:03 • 17/07

«Միլանը» բանակցություններ է վարում Իգուայինի ու Մորատայի հետ

14:49 • 17/07

Թուրքիան չի փոխի իր դիրքորոշումը Ղրիմի և Դոնբասի հարցում․ Ուկրաինայում Թուրքիայի դեսպան

14:44 • 17/07

Rolls Royce-ը թռչող տաքսի է ստեղծում (տեսանյութ)

14:43 • 17/07

Մեկնարկել է Ընտանիքում բռնության կանխարգելման խորհրդի անդամակցության հայտերի ընդունման գործընթացը

14:41 • 17/07

Գեղարվետի ակադեմիայում բացվեց «թավշյա հեղափոխության» մասին պատմող ցուցահանդես (լուսանկարներ)

14:32 • 17/07

Ռուսաստանի դեսպանն Էստոնիայի ԱԳՆ է կանչվել

14:24 • 17/07

Արծվիկ Մինասյանը և Bitfury տեխնոլոգիական ընկերության ներկայացուցիչները քննարկել են բլոկչեյն տեխնոլոգիաների ներդրման հարցեր

14:21 • 17/07

Մի խումբ անձանց կողմից քաղաքացուն առևանգելու փաստի առթիվ քրգործ է հարուցվել. Դատախազություն

14:15 • 17/07

Գործող ընտրակարգը հանգեցրեց տարածքներում միլիարդատերերի և քաղաքական գործիչների միջև մրցակցությանը. Է. Մարուքյան (տեսանյութ)

14:11 • 17/07

Երևանյան բնակարանում հայտնաբերվել է բնակչի դին

14:10 • 17/07

Մեծ Բրիտանիայում տղա աշակերտները շոգի պատճառով կիսաշրջազգեստով են դպրոց գնացել

14:10 • 17/07

Մալիշկայի համայնքապետին կալանավորելու միջնորդությունը մերժելու որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է բերվել

13:58 • 17/07

Վարչապետ Փաշինյանն ու Լ. Տեր-Պետրոսյանը քննարկել են Արցախյան հիմնախնդրին վերաբերող հարցեր

13:54 • 17/07

Գերմանիան ապացուցված չի համարում Գյուլենի կապը Թուրքիայում հեղաշրջման փորձի հետ․ երկրի ԱԳՆ

13:52 • 17/07

Ռուբեն Հայրապետյանը հրաժարական չի տալիս` ներկայացնելով իրավիճակը

13:51 • 17/07

Երիտասարդներից որևէ մեկը պետք է շարունակի այն գործը, որը սկսել եմ. Կարեն Աղամյան

13:46 • 17/07

Քեթի Փերին խոստովանել է, որ Հռոմի պապին հանդիպելուց հետո վերադարձել է քրիստոնեական հավատքին

13:41 • 17/07

Բաց համամասնական մոդելը ոչ միայն ձայն է տալիս կուսակցությանը, այլև ասում է, թե ինչպես կուսակցությունը պետք է բաշխի ձայները. Ա. Ռուստամյան (տեսանյութ)

13:37 • 17/07

Գնդեվանքի տարածքում Գարեգին Բ-ի տեղաշարժն արգելափակելու վերաբերյալ ահազանգի կապակցությամբ նյութեր են նախապատրաստվում

13:37 • 17/07

Corriere dello Sport. Գոլովինի տեղափոխությունը «Չելսի» կհայտարարվի 72 ժամվա ընթացքում

13:36 • 17/07

Կենսաթոշակային ներկայիս համակարգի նկատմամբ վստահությունը կառավարության վստահության հետ կապ չունի. ՀՅԴ

13:31 • 17/07

Թրամփն արհամարհել է իր խորհրդականների խորհուրդները Պուտինի հետ հանդիպմանն ավելի կոշտ դիրքորոշում դրսևորելու վերաբերյալ. Washington Post

13:21 • 17/07

ԱՄՆ-ի ու Ռուսաստանի համագործակցությունը կարող է հարյուր հազարավոր կյանքեր փրկել Սիրիայում․ Թրամփ

13:21 • 17/07

Իջևանի պահպանության բաժնի հաշվապահի կողմից նախկին պետին և մի քանի ծառայողների 38 միլիոն դրամից ավելի գումարներ են վճարվել և յուրացվել

13:09 • 17/07

«Ռուսաստանը չի միջամտել ԱՄՆ ընտրություններին». Պուտինը հրաժարվել է վերցնել ՌԴ քաղաքացիների դեմ մեղադրական փաստաթուղթը (տեսանյութ)

13:09 • 17/07

Հայաստանի դեսպանը քննադատել է Սլովակիային՝ Ադրբեջանին զենք մատակարարելու համար. օգնել եք մեզ սպառնացող պետությանը

13:08 • 17/07

Վտանգ կա նաև, որ ՀՀ խոշոր մարզերի ներկայացուցիչները կհայտնվեն ԱԺ-ում, իսկ փոքրերն այդ հնարավորությունը չեն ունենա. Դ. Հարությունյան

12:50 • 17/07

Արա Բաբլոյանը Եգիպտոսի դեսպանի հետ հանդիպմանն արժևորել է միջխորհրդարանական համագործակցության ակտիվացումը

12:46 • 17/07

Քառօրյա պատերազմի մասնակիցները բողոքի ակցիա իրականացրեցին կառավարության դիմաց. պահանջում են զինգրքույկներում նշել պատերազմի մասնակից լինելու փաստը

12:44 • 17/07

Կոտայքի մարզի Մրգաշեն համայնքի ղեկավարը հրաժարական է ներկայացրել

12:42 • 17/07

Արզնիի համայնքապետը հրաժարականի դիմում է ներկայացրել

12:39 • 17/07

Հուլիսի 18-ից օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 5-7 աստիճանով

12:36 • 17/07

Ընտրակարգի խնդիրն ամենասկզբունքայինն է, քանի որ կուսակցություններն այս հարցում տարբեր դիրքորոշում ունեն. Ն. Զոհրաբյան (տեսանյութ)

12:36 • 17/07

ԽՍՀՄ-ում ծնված հայերի համար կարող է հեշտացվել Ռուսաստանում կացության իրավունք ստանալը

12:32 • 17/07

Հասմիկ Հարությունյանն ընտրվել է ՔԿՀ-ներում և ԱՆ մարմիններում հասարակական վերահսկողություն իրականացնող խմբի նախագահ

12:30 • 17/07

Դեպի լավը փոփոխությունների մեծ սպասումներ կան, և կարևոր է, որ դրանք իրական արդյունքների վերածվեն տնտեսության մեջ. ՀՀ նախագահ

12:26 • 17/07

Ուսեյն Բոլտը փորձաշրջան կանցնի ավստրալական թիմում

12:25 • 17/07

Ալիևի՝ Ռուսաստան այցի ամսաթիվը փոփոխվել է

12:22 • 17/07

Կապանի լեռնափրկարարական ջոկատում պլանային պարապմունքներ են անցկացվել (լուսանկարներ)

12:21 • 17/07

Թրամփը ցույց տվեց, որ ավելի շատ վստահում է ՊԱԿ-ի նախկին գործակալին, քան ԱՄՆ-ի հետախուզությանը. The Guardian-ի վերլուծականը

12:08 • 17/07

Պեկինի օդանավակայանում հորդառատ անձրևների ու ամպրոպի պատճառով չեղարկվել ու հետաձգվել են հարյուրավոր չվերթներ

12:05 • 17/07

ԱԺ-ում քննարկվում են ԸՕ բարեփոխումները, օրակարգում ընտրակարգի մոդելն է (տեսանյութ)