Իրաքի կողմից Քիրքուքի գրավումը հնարավորություն է ստեղծում նաև ազդելու Մերձավոր Արևելքի գործընթացների վրա․ Կարեն Վերանյան

22:38 • 17.10.17



 

Իրաքի և Իրաքյան Քրդստանի տարածքում վերջինիս անկախացումից հետո տեղային բախումներն ակնկալելի էին. դրանք լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունների վերածվելու հնարավորություն չունեն: Tert.am-ի հետ զրույցում նման դիտարկում արեց «Նորավանք» հիմնադրամի Քաղաքական հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար, ավագ փորձագետ Կարեն Վերանյանը։

«Ինչո՞ւ. մենք տեսնում ենք, թե Սիրիական ճգնաժամն ինչ ընթացքի մեջ է եղել և հիմա ինչ էտապ է ապրում: Տեսնում ենք, որ ռազմական գործողությունները սիստեմատիկ բնույթ են ստացել, քաոսային վիճակ է ընդհանուր տիրում, սակայն լայնամասշտաբ պատերազմի չի վերածվի, որում ներգրավված կլինեն նաև տարածաշրջանային երկրները»,- Tert.am-ի հետ զրույցում նկատեց նա:

Անդրադառնալով Իրաքյան Քրդստանի տարածքում հայտնված Քիրքուքի՝ Իրաքյան ուժերի կողմից գրավմանը՝ Կարեն Վերանյանը նշեց, որ սպասելի էր այդ գործողությունը: Նա նկատեց, որ այս գործընթացներում ներգրավված են նաև տարածաշրջանային երկրները․ «Թուրքիան իր խնդիրներն ունի քրդերի հետ երկրի ներսում։ Նույն Իրանը լուրջ մարտահրավեր է համարում Իրաքյան Քրդստանի ստեղծումը, քանի որ կասկած ունի, որ գործընթացը դոմինոյի էֆեկտով կտարածվի նաև Իրանի քրդերի վրա։ Եվ կա, իհարկե, Իսրայելի շահը, որը ձգտում է Իրաքյան Քրդստանի անկախացումն ու ամբողջ գործընթացն իր շահերն առաջ տանելու համար օգտագործել»:

Քրդերը` և ոչ միայն Իրաքի, այլ նաև Թուրքիայի և Իրանի, ըստ փորձագետի, մշտապես եղել են գործոն տարբեր երկրների և կենտրոնների կողմից՝ իրենց շահերը ներկայացնելու և ազդեցությունը մեծացնելու համար:

Խոսելով եղած գործընթացներում շահողներից և կորուստ ունեցողներից՝ Կարեն Վերանյանը նշեց․ «Ինքնին Իրաքյան Քրդստանի անկախացումը ցույց է տալիս, որ զգալի աշխատանք է տարվել, և իրաքյան քրդերը շահեկան դիրքերում են։  Անկախացման գործընթացի առաջ տանելն արդեն դրական բան կարելի է համարել»,- ասաց նա:

Սակայն, մյուս կողմից, ըստ նրա, պետք է նկատել, որ Քիրքուքի գրավումը Իրաքի կողմից և այնտեղ եղած բավականին մեծ նավթային պաշարներին տիրապետելը կարող է նաև  քաղաքական և տնտեսական մեծ լծակներ տալ և հնարավորություն ստեղծել՝ ազդելու Մերձավոր Արևելքում եղած գործընթացների վրա։ «Դրա համար դա մի կետ է, որն ունենալ մշտապես ձգտել են ինչպես տարբեր տարածաշրջանային երկրները, այնպես էլ տարածաշրջանից դուրս գտնվող գերտերությունները, ինչպիսին Մեծ Բրիտանիան է և այլն»,- ասաց նա:

Քիրքուքի գրավումից հետո գուցե, ըստ Կարեն Վերանյանի, կսկսվեն այլ նման նավթային պաշարներ ունեցող «հանգույցների» ձեռքբերման, իրենց տիրապետության տակ անցկացման գործընթացներ՝ իհարկե, ըստ նրա, հնարավորինս քիչ մարդկային կորուստների գնով:

Դիտարկմանը, թե Քրդական հիմնախնդիրը մշտապես միջազգային լրատվամիջոցներում ամենաքննարկվող թեմաներից է, իսկ ԼՂ հիմնախնդիրը, որը ևս ժողովրդի ինքնորոշման և երկրի անկախության հարցերի հետ առնչություն ունի, ավելի քիչ է քննարկման թեմա դառնում միջազգային հանրության կողմից, Կարեն Վերանյանը պատասխանեց, որ նման խնդիրների վերաբերյալ միջազգային հանրությունը միանշանակ դիրքորոշում, կոնսենսուս չունի։ Նա նկատեց՝ Կոսովոյի անկախացումն ընդունվեց միջազգային հանրության կողմից, իսկ Աբխազիայի և Հարավային Օսեթիայի դեպքում՝ ոչ:

«Նույն Իրաքյան Քրդստանի, Կատալոնիայի անկախացումը զուգահեռաբար ընթացող քաղաքական գործընթացներ են, որոնք միջազգային լրատվամիջոցների համար՝ «նորամուծություն» են համարվում, և միջազգային հարաբերություններում շահերի բախման, շահերի ներգրավվածության ապահովման տեսանկյունից նոր կետեր են, որից կարող են կողմերը շահեր քաղել: Ղարաբաղյան հիմնախնդիրը տարիներ շարունակ գոյություն ունի, և մոտ ապագայում դժվար թե լուծում ունենա։ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի անդամ երկրները ևս խուսափում են, որ դրա կարգավորումն այդ ֆորմատից դուրս գա, և դուրս բելերն էլ կարող է բերել այլ խնդիրներ։ Կարծում եմ՝ սա է խնդիրը, որ հարցն ավելի մեծ ուշադրության չի արժանանում, ակտուալ չի դառնում: Իհարկե, այստեղ քաղաքական խնդիրներ էլ կան․ ակտուալանում են այն խնդիրները, որոնց բարձրաձայնումը գերտերությունների համար շահեկան է»,- ասաց նա:

Հռիփսիմե Հովհաննիսյան





Загрузка...

ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

19:05 • 20/06

Արգենտինացի թենիսիստը որակազրկվել է վեց տարով

19:02 • 20/06

Իսրայելի համար լավագույն տարբերակը կլինի Էրդողանի մնալը․ Haaretz

18:55 • 20/06

ՍԱՊԾ աշխատակիցները տեսչական մարմնի խորհդրի կազմի ընտրության հետ կապված դժգոհություն ունեն. բաց նամակով դիմել են վարչապետին

18:50 • 20/06

Բացահայտվել է կաշառք տալու պատրվակով խարդախությամբ գումար հափշտակելու դեպք. մեղադրանք է առաջադրվել 3 անձի

18:48 • 20/06

Կարկուտը վնասել է  Արմավիրի Արագած, Աղավնատուն, Ամբերդ և Լեռնամերձ համայնքները

18:44 • 20/06

ՀՀԿ-ն հրաժարվել է նախնական քննարկումներից, ոչ թե առհասարակ քննարկումներից. Դանիել Իոաննիսյան

18:43 • 20/06

Արցախի կառավարությունը որևէ մեքենա չի հատկացրել Երկրապահ կամավորական միությանը. Արայիկ Հարությունյան

18:33 • 20/06

Արցախի ֆուտբոլի լիգա. Հիմնադիրներ Սևան Ասլանյանը և Հրաչ Յագանը Ստեփանակերտում հանդիպել են լրագրողներին

18:24 • 20/06

Պորտուգալիա-Մարոկկո հանդիպման լավագույն ֆուտբոլիստը

18:20 • 20/06

Նախարարը մարզպետարանների գյուղոլորտի պատասխանատուների հետ քննարկել է մթերման գների կարգավորման և այլ հարցեր

18:13 • 20/06

ՏԿԶ նախարարն ինձ հորդորել է աշխատանքից ազատման դիմում գրել, բայց ես դեռ չեմ գրել. Ամատունի Վիրաբյան

18:12 • 20/06

Թուրքական լրատվամիջոցներին բարկացրել է հայկական ծագումով ռուսաստանցի փորձագետի կոշտ մեկնաբանությունը Օսմանյան կայսրության անցյալի վերաբերյալ

18:12 • 20/06

ԱԱ-2018 ՝Ուրուգվայ-Սաուդյան Արաբիա. ուղիղ

18:11 • 20/06

«Գեներալ Մանվել Գրիգորյան» բարեգործական հիմնադրամին գումարներ հատկացրած քաղաքացիներին ՀՔԾ-ն խնդրում է դիմել ծառայություն

18:01 • 20/06

Համոզված եմ, որ տեղի ունեցող փոփոխությունները ֆրանսիական նոր ներդրումներ կբերեն ՀՀ. վարչապետը՝ Ֆրանսիա-Հայաստան խմբի անդամներին

17:59 • 20/06

ՀՅԴ-ն հույս ունի, որ իր ուսումնասիրությունը առիթ կտա Կառավարությանը, ԱԺ-ին վերանայել կուտակային կենսաթոշակային համակարգի քաղաքականությունը

17:57 • 20/06

Կառավարությունը հաստատել է Լիբանանում ՀՀ ռազմական կցորդ նշանակելու ՊՆ առաջարկը

17:55 • 20/06

ԱԱ-2018. Ռոնալդուի միակ գոլի շնորհիվ Պորտուգալիան հաղթեց Մարոկկոյին (տեսանյութ)

17:54 • 20/06

Դավիթ Տոնոյանը և Նաֆսիկա Նենսի Էվա Վրայլան քննարկել են պաշտպանության բնագավառում հայ-հունական համագործակցությանն առնչվող հարցեր

17:52 • 20/06

Ճապոնիայի փորձը կօգնի մեզ ավելի ճիշտ գնահատել մեր ռեսուրսները. Սուրեն Պապիկյանը՝ Ճապոնիայի դեսպանին

17:50 • 20/06

ԸՕ բարեփոխումների հարցով ստեղծված ԱԺ հանձնախմբին կառավարության աշխատանքային խումբը պետք է միանա, եղել է պայմանավորվածություն. Վ. Բաղդասարյան

17:45 • 20/06

Սեյրան Օհանյանը հարցաքննվել է

17:36 • 20/06

Էրդողա՞ն, Ինջե՞, թե՞ Դեմիրթաշ․ ում օգտին է քվեարկել Ֆրանսիայի թուրքական համայնքը

17:33 • 20/06

ԲԴԽ-ն հայտարարություն է տարածել դատավորների նկատմամբ կարգապահական վարույթ իրականացնելու խնդրագրերով իրենց ուղղված դիմումների վերաբերյալ

17:30 • 20/06

ՌԴ-ն կանի իրենից կախված ամեն բան ԼՂ հակամարտության կարգավորման գործում կառուցողական ներդրում ունենալու համար. Զախարովա (տեսանյութ)

17:30 • 20/06

Ի վերջո Արցախի և Հայաստանի վերամիավորումը պետք է լինի. Արմեն Գրիգորյան

17:27 • 20/06

Մենք դեմ ենք տարածաշրջանում ցանկացած ապակայունացման. Էդուարդ Շարմազանովը` Ալբանիայի խորհրդարանի նախագահին

17:27 • 20/06

Չելյաբինսկում առյուծը, շներն ու օձերը 2 շաբաթ փակված են մնացել ավտոմեքենայի մեջ (տեսանյութ)

17:16 • 20/06

Արտագաղթն ազգային անվտանգության մարտահրավեր է. ԱԽ քարտուղար

17:10 • 20/06

Ոստիկանությունը հատուկ գործողություններ է իրականացնում մի շարք քրեական հեղինակությունների բնակարաններում

17:06 • 20/06

Քուրդ զինյալները հրթիռակոծել են Իրաքի հետ սահմանին թուրքական ԶՈւ-ի դիրքերը, կան զոհեր

17:04 • 20/06

ԿԲ գործառույթները պետք է կարգավորվեն օրենքներով, ոչ թե Սահմանադրությամբ. Բագրատ Ասատրյան (տեսանյութ)

17:03 • 20/06

«Յուվենտուսը» «Չելսիից» խոշոր գումար է պահանջում Պյանիչի համար

17:02 • 20/06

Պակիստանում տղամարդը սպանել է 18-ամյա աղջկա՝ իր հետ ամուսնանալու առաջարկը մերժելու համար (տեսանյութ)

17:02 • 20/06

ԱԳ նախարարը Բրյուսելում ՀԲԸՄ եվրոպական տնօրենի հետ հանդիպմանը ներկայացրեց ՀՀ-ԵՄ օրակարգը

17:00 • 20/06

Դ. Տոնոյանի հետ հանդիպմանը «Դիտակետ» ծրագրի պատասխանատուները ներկայացրել են զորացրված զինծառայողների հետ անցկացվող հարցումների հիմնական շրջանակները

16:55 • 20/06

Լարվածությունն ավելացել է, անհանգստություն ունենք, բայց ընդհանուր առմամբ, կարելի է ասել, ՊԲ-ն վերահսկում է իրավիճակը. Արմեն Գրիգորյան

16:51 • 20/06

Վրաստանը մտադիր է խաղող աճեցնել Մարսի վրա

16:47 • 20/06

Ժամկետային զինծառայողի մահվան գործով մեղադրանք է առաջադրվել հրթիռահրետանային սպառազինության ծառայության պետին

16:43 • 20/06

Առաջիկայում կորոշակիանան «Հյուսիս-հարավ»-ի՝ չինական ընկերության կողմից իրականացվելիք հատվածին առնչվող հարցերը. նախարար

16:34 • 20/06

Ընտրական բարեփոխումները պետք է իրականացվեն քաղաքական համաձայնությամբ, բացառապես միջազգային սկզբունքներին համապատասխան. Արմեն Աշոտյան

16:30 • 20/06

Beeline-ը, Յունիբանկը և «Մոբայլ սենթր»-ը հեռախոսների տարաժամկետ վաճառքի համատեղ նախագիծ են գործարկել

16:27 • 20/06

Ոստիկանությունը հատուկ գործողություններ է իրականացնում ԵԿՄ վարչությունում (տեսանյութ)

16:23 • 20/06

Հայտնի է Մեծ Բրիտանիայի նորածին արքայազնի մկրտության օրը

16:16 • 20/06

«Ծառուկյան» դաշինքից Մերուժան Սիմոնյանի մանդատը տրվեց Հրանտ Դավթյանին. տարածքային ցուցակի 8 թեկնածուներն ինքնաբացարկ են ներկայացրել

16:16 • 20/06

ԱԱ-2018. Ռոնալդուն բացում է հաշիվը Մարոկկոյի դեմ խաղում (տեսանյութ)

16:13 • 20/06

Նա մի խնդրանք ուներ, որ մեր զինվորները սոված չմնան, առողջ լինեն և առողջ տուն վերադառնան․Փաշինյանը՝ իր և 10-ամյա Անգելիկայի հետ հանդիպման մասին

16:11 • 20/06

Արտակ Տոնոյանը նշանակվել է ՊՆ խաղաղապահ ուժերի բրիգադի հրամանատար

16:10 • 20/06

Լապշինը ելույթ է ունեցել ՄԱԿ-ում՝ խոսելով Ադրբեջանում մարդու իրավունքների խախտումների մասին

16:04 • 20/06

ԸՕ-ն առաջիկայում պատրաստ կլինի, սա առաջին փաստաթուղթը կլինի, որ մշակվել է առանց ՀՀԿ-ի. Դ. Իոաննիսյան (տեսանյութ)

16:00 • 20/06

Արցախում գայլի կծելու հետևանքով 10-ամյա երեխա է մահացել

15:59 • 20/06

Անատոլի Այվազովը տեղափոխվեց «Բանանց»

15:57 • 20/06

Թուրքական ԶՈւ-ն, ամենայն հավանականությամբ, այդպես էլ չի մտնի սիրիական Մանբիջ․ ամերիկացի գնդապետ

15:56 • 20/06

Ժողովրդավար Արցախն ավտորիտար Ադրբեջանի մաս չի կարող կազմել. Արա Բաբլոյանը՝ ֆրանսիացի պատգամավորներին

15:53 • 20/06

Իրականության ու երևակայության բախումը՝ գերմանացի արվեստագետի աշխատանքներում (լուսանկարներ)

15:50 • 20/06

Պաշտպանի ներկայացուցիչները չհայտարարված այցեր են իրականացրել ՔԿՀ-ներ և ՁՊՎ

15:50 • 20/06

Գործադիրը կքննարկի «ՎԱԲԱ» ՍՊԸ-ի կողմից ապրանքների ներմուծման դեպքում ԱԱՀ գումարների վճարման ժամկետը հետաձգելու հարցը

15:48 • 20/06

2018թ. հունվար-մայիսին նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ ՀՀ-ում տնտեսական ակտիվության ցուցանիշն աճել է 8.6%-ով. ԱՎԾ

15:46 • 20/06

Համայնքապետերի կողմից կոռուպցիոն հանցագործությունների փաստերով քննվող 71 քրգործով վերականգնվել է պետությանը պատճառված 25.5 մլն դրամի վնաս

15:43 • 20/06

Վարչապետը դեռևս չի ստորագրել Մանե Թանդիլյանի հրաժարականի դիմումը. Արման Եղոյան

15:33 • 20/06

Թող ստուգեն ու համոզվեն, որ որևէ իրավախախտում չկա. «Էլլիպս»-ի տնօրենի խորհրդականը՝ ոստիկանության հատուկ գործողությունների մասին (տեսանյութ)

15:32 • 20/06

ԱԱ-2018.Պորտուգալիա-Մարոկկո. մեկնարկային կազմեր, ուղիղ հեռարձակում

15:32 • 20/06

Չկարգավորված Ղարաբաղյան հակամարտությունը շարունակում է խոչընդոտել տարածաշրջանում կայունությանն ու բարեկեցությանը. ԵՄ

15:29 • 20/06

ԱԺ 4 խմբակցությունները պատրաստ են սկսել քննարկումներ Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունների շուրջ՝ 3-ական ներկայացուցչի ձևաչափով. հայտարարություն

15:20 • 20/06

ՀՀ քննչական կոմիտեի Լոռու մարզային քննչական վարչության նախկին պետի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը

15:20 • 20/06

Կառավարությունն ուժը կորցրած կճանաչի «Բարձրավոլտ էլեկտրացանցեր»-ը հավատարմագրային կառավարման հանձնելու որոշումը

15:15 • 20/06

Եվրահանձնաժողովը մոտ 3 մլրդ եվրոյի պատասխան մաքսատուրքեր է սահմանել ԱՄՆ-ից ներմուծվող ապրանքների համար

15:12 • 20/06

Նախատեսում ենք 10-15 տոկոսով բարձրացնել դասախոսների աշխատավարձերը. Արամ Սիմոնյան

15:08 • 20/06

Ադրբեջանը գնում է միայն ամենաառաջադեմ զինատեսակները․ Զաքիր Հասանով

14:58 • 20/06

ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ Բանկը և Արդշինբանկը առավել հարմարավետ են դարձնում քարտապանների սպասարկումը

14:56 • 20/06

Անհրաժեշտ է գիտակցել ինքնորոշման իրավունքի իրացման կարևորությունը. Էդուարդ Շարմազանով

14:54 • 20/06

Պետք է գտնենք ոսկե միջինը. Սամվել Բաբայանը՝ ՊՊԾ գնդի գործի մասին

14:47 • 20/06

Մանբիջից հետո թուրքական ԶՈւ-ի հաջորդ թիրախը կլինեն Քոբանին ու Ղամիշլին․ Թուրքիայի վարչապետ

14:44 • 20/06

Daily Mail-ն անդրադարձել է Մանվել Գրիգորյանին պատկանող տարածքից արջերի ազատ արձակման առաքելությանը (լուսանկարներ, տեսանյութ)

14:33 • 20/06

Հայկական ակումբներն իմացան իրենց մրցակիցներին Եվրոպա լիգայում

14:29 • 20/06

ԱՄՆ-ում որսորդները փրկել են ալիգատորին պիթոնից (լուսանկարներ, տեսանյութ)

14:21 • 20/06

Վարչապետը որոշում է ստորագրել ընտրական օրենսդրության բարեփոխումների հանձնաժողով ստեղծելու մասին

14:18 • 20/06

Խորհուրդ է տրվում ժամը 11:00-ից 15:00-ն ընկած ժամանակահատվածում խուսափել արևի ուղիղ ճառագայթներից

14:07 • 20/06

Ոստիկանության 6-րդ վարչության աշխատակիցները շրջափակել են արագաչափեր և տեսախցիկներ տեղադրող «Էլլիպս» ընկերության շենքը

14:02 • 20/06

Նեյմարը նորից փոխել է սանրվածքը (լուսանկար)

13:55 • 20/06

Չի կարող չէ՞ աշխատավարձով գեներալը դղյակներ ունենալ. Սամվել Բաբայանը՝ Մ. Գրիգորյանի հետ կապված ԱԱԾ-ի բացահայտումների մասին

13:49 • 20/06

Խուզարկվել է Մ. Գրիգորյանի՝ ԼՂ-ում գտնվող տունը. հայտնաբերվել են «Զինվորի բաժին» գրությամբ պահածոներ, ծխախոտ, զինամթերք. նոր մանրամասներ

13:48 • 20/06

1500 հյուր, £165.000 արժողությամբ հարսանյաց զգեստ. ռուս օլիգարխի դստեր £1,2 մլն արժողությամբ հարսանիքը՝ ֆոտոշարքով (լուսանկարներ, տեսանյութ)

13:43 • 20/06

«Ռեալը» կփորձի գնել Կուրտուային, եթե համաձայնության չգա Ալիսոնի հետ

13:43 • 20/06

Առանց իշխանությունների թույլտվության որևէ մեկը չի կարող զինապահեստ ունենալ. Մյասնիկ Մալխասյան

13:40 • 20/06

Նաիրի Պետրոսյանը հերքել է Սերժ Սարգսյանի՝ Մոսկվայում լինելու մասին լուրերը

13:39 • 20/06

Ցանկացած լումա օգտագործվում է բացառապես զինվորների բարօրության նպատակով. Զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամը հաշվետվություն է ներկայացրել (ինֆոգրաֆիկա)

13:33 • 20/06

Ձերբակալվել է Մանվել Գրիգորյանի կնոջ ազգականը

13:31 • 20/06

Մելանյա Թրամփն ու Լետիցիա թագուհին հանդիպել են Սպիտակ տանը (լուսանկարներ)

13:23 • 20/06

Հս․ Կորեան կարող է ԱՄՆ-ին փոխանցել Կորեական պատերազմում զոհված 200 ամերիկացի զինվորների մնացորդները․CNN

13:16 • 20/06

ՊՊԾ-ի գնդի գործով նիստում հրապարակվում են զրույցների ձայնագրությունները

13:10 • 20/06

Պետրո Լիտվինը նշանակվել է Հայաստանում Ուկրաինայի դեսպանի պաշտոնում

13:08 • 20/06

Պետք է կասեցվի Ամուլսարի ծրագիրը, հավելյալ ուսումնասիրություններ, փոփոխություններ արվեն. ուսումնասիրություն

13:06 • 20/06

Մեկնարկել են ՀՀ ոստիկանության պետին կից հասարակական խորհրդի կազմավորման աշխատանքները. հայտարարություն

13:03 • 20/06

Թուրքական դատարանի որոշմամբ սահմանախախտ երկու հույն զինվորականները կշարունակեն կալանքի տակ մնալ

12:59 • 20/06

Նյու Յորքը սպառնացել է հայց ներկայացնել Սպիտակ տան դեմ՝ միգրացիոն քաղաքականության պատճառով

12:59 • 20/06

ԶԼՄ քննադատությանը ջղային ռեակցիան լավ հատկանիշ չէ պաշտոնյայի համար․ չքննադատվող իշխանությունը կարող է նահանջ ապրել․ ԶԼՄ ղեկավարները՝ վարչապետի գրառման մասին

12:55 • 20/06

Եվա Լոնգորիան լույս աշխարհ է բերել իր առաջնեկին

12:49 • 20/06

Թագավորական ընտանիքի անդամները՝ Անգլիայում ձիարշավի ամենամյա մրցումներին (լուսանկարներ)

12:48 • 20/06

Ոստիկանությունը խուզարկություն է կատարել «ԵԿՄ Ավան» բաժանմունքում և Մանվել Գրիգորյանի աներորդու տանը, որտեղ ապօրինի զենք-զինամթերք է հայտնաբերվել