Այստեղ փրկության հարց կա․ Ռուբեն Շուգարյանն առաջարկում է համոզել միջազգային հանրությանը՝ ԼՂ հիմնախնդրում առաջնորդվել նոր միջազգային նորմով

10:32 • 02.12.17



1991-1992թթ. Հայաստանի Նախագահի օգնական, արտաքին գործերի նախկին փոխնախարար և Իտալիայում Հայաստանի նախկին դեսպան, 2009 թվականից Թաֆթս համալսարանի Ֆլետչերի իրավունքի և դիվանագիտության դպրոցի պրոֆեսոր Ռուբեն Շուգարյանի խոսքով՝ ապրիլյան պատերազմից հետո մենք ունենք բոլոր հիմքերը, որպեսզի ապացուցենք ու պահանջենք ընդունել, որ ղարաբաղյան հակամարտությունը տարբերվում է մյուս հակամարտություններից: Նա Tert.am-ի հետ զրույցում մանրամասնեց իր տեսակետը․ղարաբաղյան հիմնահարցը տարբերվում է և՛ հետխորհրդային երկրների, և՛ Արևելյան Եվրոպայի, և՛ այլ  վայրերի հակամարտություններից նրանով, որ այստեղ խնդիրը ոչ միայն ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի յուրացումն է, կամ տարածքային ամբողջականությունը, այլ այստեղ ուղղակի փրկության հարց կա:

-Պարո՛ն Շուգարյան, ապրիլյան պատերազմից հետո Դուք շատ եք նշել, որ ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացում հայկական կողմը պետք է փոխի իր գործողությունների տրամաբանությունը՝ ցույց տա միջազգային հանրությանը, թե ինչպիսին է Ադրբեջանը: Բայց միայն հայկական կողմի գործողությունները բավարա՞ր են․ արդյոք միջազգային հանրությունը հիմա պատրա՞ստ է տեսնել Ադրբեջանի քաղաքականությունը:

-Իհարկե, միայն Հայաստանից չէ կախված Ադրբեջանի նկատմամբ տրամադրությունների փոփոխությունը: Դա նաև միջազգային հանրությունից է կախված: Բայց, որպեսզի միջազգային հանրությունը կարողանա ճշգրիտ արձագանքել և իր դիրքորոշման մեջ որոշակի ճշտումներ մտցնել, պետք է Հայաստանը որոշակի լրամշակումներ անի իր գործողություններում: Անհրաժեշտ է, որ Հայաստանն այս հարցում նախաձեռնողականությունը վերցնի իր վրա և ավելի ակտիվ լինի:

Փոփոխություններ արդեն կան, և դրանք միայն Ադրբեջանի հետ չեն կապված։ Փոփոխություններ կան միջազգային քաղաքականության արժեքային համակարգի մեջ: Որոշակի վերագնահատումներ են արվում:

Հիմա միջազգային հանրության քաղաքականությունն Ադրբեջանի նկատմամբ փոխվել է մի քանի ասպեկտներով: Նախ` ապրիլյան պատերազմից հետո իրավիճակ փոխվեց․այստեղ ուշադրության է արժանանում, թե ինչպես կատարվեց այն: Արդեն ինչ-որ ձևով ակնհայտ դարձավ Ադրբեջանի քաղաքականությունը: Այն համեմատվում է աշխարհում կատարվող ահաբեկչական խոշոր գործողությունների հետ, և դա ալիևյան վարչակազմի ոճն էր․ ռազմագերիների հետ վարվելը, հանցագործությունը դարձել էր Ադրբեջանի պետական քաղաքականությունը: Ես նշել եմ՝ սկսած Սաֆարովի հանցագործությունից, շարունակած Ալիևի հայտարարություններով՝ Ստեփանակերտում օդանավակայանի բացման առիթով և  վերջացրած ապրիլյան պատերազմով, ամբողջը գործընթաց էր․ապրիլյան պատերազմը այդ գործընթացի գագաթնակետն էր: Սա մի ուղղություն է, որտեղ միջազգային հանրությունը սկսեց դանդաղ փոխել իր քաղաքականությունը:

Նախկինում կար «կեղծ հավասարության նշան»: Այդ «կեղծ չեզոքությունը» վտանգ է պարունակում, ոչ մի լավ բանի ոչ մի տեղ չի բերում: Եվ մենք տեսանք դրա արդյունքները: Այդ չեզոքությունն ինչ-որ չափով փոխվեց ապրիլյան պատերազմից հետո․ հետաքննման մեխանիզմների ներդրման, վստահության մեխանիզմներ ստեղծելու առաջարկներն այդ մասին են խոսում: Անգամ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հայտարարություններում ինչ-որ բան փոխվեց, որոշ շեշտադրումներ փոխվեցին: Դանդաղ է գործընթացը գնում, բայց փոփոխություն կա:

Միջազգային հանրության փոփոխության երկրորդ ասպեկտն այն է, որ Ադրբեջանի ներքին կյանքում խնդիրներ կան․քաղբանտարկյալներ, լրագրողների ձերբակալություններ և այլն:

Միջազգային հանրության կարծիքի փոփոխման պատճառ է նաև այդ երկրում եղած կոռուպցիան: Կոռուպցիան հասել է այն մակարդակի, որ արդեն այլ անդրադարձ է պահանջում: Դա նոր երևույթ է: Մենք արդեն տեսնում ենք, որ Արևմուտքի վերաբերմունքն Ադրբեջանի նկատմամբ սկսում է փոխվել: Մենք տեսնում ենք, թե ինչպիսի հոդվածներ են հայտնվում միջազգային մամուլում Ադրբեջանի մասին: Համակարգային փոփոխություն կա Արևմուտքի վերաբերմունքի մեջ՝ Ադրբեջանի նկատմամբ:

-Ձեր կարծիքով՝ միջազգային մամուլում հայտնվող կոռուպցիոն սկանդալներն Ադրբեջանի մասին, արևմտյան մամուլի կողմից պարբերաբար արվող բացահայտումներն իրենց ազդեցությունն ունենո՞ւմ են ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացի վրա, թե՞ դրանք լծակներ են այլ հարցերում Ադրբեջանին զսպելու կամ ճնշելու համար:

-Չէ, իհարկե փոխում են: Մենք պետք է հասկանանք, որ այսօրվա աշխարհում խնդիրները  ոչ թե և ոչ միայն որոշվում են ավանդական իրավական նորմերով, այլ նոր համակարգով: Վերցնենք, օրինակ, ամերիկյան քաղաքականությունը Մերձավոր Արևելքում․կատարվել են այնքան բացթողումներ, որովհետև հույսները դրել են կեղծ կայունության կամ տնտեսական, կարճաժամկետ կամ միջնաժամկետ շահի վրա, արդյունքում` վտանգվել է ավելի կարևորը, ճգնաժամային իրավիճակ է ստեղծել, համագործակցել են բռնապետների հետ, կամ մտածել են, որ կարելի է համագործակցել նույնիսկ ամենակոռումպացված առաջնորդների հետ, եթե նրանք ապահովում են կայունություն:

Հիմա նույն իրավիճակը, իհարկե, ավելի փոքր մասշտաբով կարող է ղարաբաղյան հիմնախնդրի դեպքում լինել: Բայց ես միայն Ադրբեջանի մասին չեմ խոսում, այլ օրինակներ էլ կան:

Հիմա վերագնահատում է տեղի ունենում, և այսօրվա արժեքային քաղաքական համակարգում մենք տեսնում ենք, որ դանդաղ կատարվում են փոփոխություններ վերաբերմունքի մեջ: Այստեղ արդեն անհրաժեշտ է, որ և՛ Հայաստանը, և՛ Ղարաբաղը շարունակեն ապացուցել, որ քաղաքակիրթ աշխարհի մաս են կազմում:

-Հայաստանն ու Եվրամիությունը վերջերս ստորագրեցին Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիր: Դա փոփոխություններ բերո՞ւմ է մեր քաղաքականության մեջ: Կարո՞ղ ենք ասել, որ այդպես էլ քաղաքակիրթ աշխարհի մաս ենք կազմում։

-Դա էլ նկատի ունեմ: Այդ համաձայնագրի ստորագրումը չափազանց մեծ նշանակություն ունի հենց քաղաքակիրթ աշխարհի մաս դառնալու հարցում:

Ես տեսնում են՝ հայաստանյան փորձագետները գնահատականներ են հնչեցնում դրա վերաբերյալ․մի մասը համարում են, որ ստորագրումը դրական քայլ էր, մյուս մասը նկատում է, որ համաձայնագրում բացակայում է ազատ առևտրի մասը, բայց մոռանում են, որ կարևորը հենց համաձայնագրի ստորագրման փաստն է․ Հայաստանը կարողացել է Եվրամիության հետ միասին գործընթացը հասցնել դրական արդյունքի:

-Դու՞ք էլ եք կարծում, որ Հայաստանը հաջողել է «և-և»-ի քաղաքականությունը․ հայտնի է, որ Հայաստանը հիմնականում դիտարկվում է որպես ռուսական ազդեցության գոտի:

-Այո, պետք է ասել, որ չնայած մենք, երբեմն, հոռետես ենք լինում, այնուամենայնիվ, կարողանում ենք, երբեմն, դիվանագիտական հաջողություններ ունենալ: Եվրամիության հետ համաձայնագրի ստորագրումը, եթե չասեմ «և-և»-ի հաղթանակն է, ապա կասեմ, որ, իրոք, հաջողություն է, որովհետև Հայաստանը դառնում է ԵԱՏՄ անդամ միակ երկիրը, որն ունի համագործակցության համաձայնագիր Եվրամիության հետ, և միաժամանակ Հայաստանը Եվրամիության հետ սկսում է մի գործընթաց, որն իր համար բացում է լայն հնարավորություններ. և այն ոչ թե այլընտրանք է, այլ  ուղղակի ճանապարհ է` մեր ապագան կառուցելու մի քիչ ուրիշ ձևով:

Եվրամիության հետ Համաձայնագրի ստորագրումն իսկապես ուղարկում է կարևոր ուղերձ, որ Հայաստանը ձգտում է լինել քաղաքակիրթ, նոր արժեքային համակարգի մի մաս:

-Պարո՛ն Շուգարյան, համաձայնագրում ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացի վերաբերյալ էլ կան ձևակերպումներ, որոնք մեզ համար ընդունելի էին։ Սպասվում է, որ Ադրբեջանը նույնպես Եվրամիության հետ համաձայնագիր կկնքի: Կարծիք կա, որ դժվար թե այդ համաձայնագրում Եվրամիությունն իր ձևակերպումները փոխի: Ի՞նչ եք, այդ ձևակերպումները որևէ բան փոխում են ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացում, թե վերահաստատումներ են պարզապես անում:

- Դրանք դինամիկայի մասին են խոսում: Իսկ ինչ վերաբերում է Ադրբեջանի և Եվրամիության միջև համաձայնագրի ստորագրմանը, ապա պետք է նկատենք, որ Ադրբեջանի ներքին քաղաքական իրադրությունը շատ վատն է: Մենք, երբեմն, տեսնում ենք այնտեղ քաղաքացիական հասարակության կողմից շատ լուրջ պոռթկումներ, դա տեսնում է նաև միջազգային հանրությունը, և այդ իրավիճակում ես չեմ կարծում, որ Ադրբեջանը կարող է մտածել մեծ քայլերի կամ փոփոխությունների մասին:

-Եվրամիությունում, կարծես, դրական տրամադրվածություն կա Հայաստանի նկատմամբ։ ԱլԳ գագաթնաժողովից առաջ Եվրոպական ժողովրդական կուսակցությունն ընդունեց հռչակագիր, որտեղ ևս մեզ համար ընդունելի ձևակերպումներ կային: ԱլԳ գագաթնաժողովի հռչակագիրն էլ մեզ վնասող ձևակերպումներ չպարունակեց: Դրանք է՞լ են դրական դինամիկա բերում ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացում, թե՞ պարզապես իրավիճակից բխող, նաև Ադրբեջանից «հաշվեհարդար» տեսնելուն ուղղված քայլեր են:

-Ո՛չ, իհարկե «հաշվեհարդարի» համար չեն, դրանք փոխում են մթնոլորտը, դրական ֆոն են ապահովում մեզ համար: Իհարկե, Եվրամիությունը կամ այլ եվրոպական կազմակերպություններն անմիջական պատասխանատուները չեն ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացի համար, ԵԱՀԿ  Մինսկի խումբն է պատասխանատուն, բայց, իհարկե, դա շատ կարևոր է, և մեծ ազդեցություն ունի: Եվ չի կարող այդ մթնոլորտը, այդ միտումը, և այն, որ Հայաստանը արդեն նոր կարգավիճակով է հանդես գալիս միջազգային ասպարեզում, չեն կարող ազդեցություն չունենալ հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացում:

Հիմա մենք կարող ենք ակնկալել նոր վերաբերմունք: Իհարկե, այստեղ մենք նաև պետք է աշխատենք Ռուսաստանի հետ, որպեսզի «խանդի տեսարաններ» այլևս չստեղծվեն, դա արդեն ժամանակի ընթացքում կարող է ի օգուտ մեզ օգտագործվել, որովհետև Ռուսաստանն էլ պետք է գիտակցի, որ այս կարգավիճակով Հայաստանը շատ ավելի հուսալի և շատ ավելի ուժեղ գործընկեր կարող է լինել, քան թուլացած վիճակով:

-Պարո՛ն Շուգարյան, ենթադրում եմ, որ ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացի ներկայիս փուլի մանրամասներին չեք տիրապետում, բայց հետաքրքիր է՝ ի՞նչ տպավորություն եք ստանում ներկայիս ընթացքից: Ի՞նչ եք կարծում՝ բանակցություններում ինչ-որ առաջարկներ քննարկվու՞մ են, թե՞  դրանք բանակցություններ են բանակցությունների համար:

-Այո՛, դրանք բանակցություններ են բանակցությունների համար: Բայց դա էլ է կարևոր: Իհարկե, ես բանակցային գործընթացի մանրամասներին տեղյակ չեմ, բայց, կարծում եմ, այսօր նույնիսկ քաղաքակիրթ երկխոսություն ապահովելը մեզ համար կարևոր է, որովհետև դա գոնե ինչ-որ տեղ լրացուցիչ երաշխիք է, որ Ադրբեջանը գոնե մի քիչ ավելի զուսպ կլինի իր քայլերում:

Եվ այն, որ նախագահների հանդիպումներից հետո լինում են փոխհրաձգություններ, Ադրբեջանը հարձակվում է, լինում են զոհեր, դրանք միայն այդ օրերին են վերաբերում․ նյարդային, հոգեբանական հարձակումներ են:

Հանդիպումներ, ամեն դեպքում, անհրաժեշտ են, նույնիսկ եթե դրանք այսօր ոչ մի բովանդակային խնդիր չեն լուծում կամ ոչ մի շոշափելի առաջընթաց չեն ապահովում: Պետք է նորից նշեմ, որ մեզ անհրաժեշտ է զուգահեռ գործընթաց: Մենք պետք է անդրադառնանք համեմատաբար նոր միջազգային նորմին՝ անջատում կամ սուվերենություն հանուն փրկության: Դա գոյություն ունի արդեն 2000 թվականից հետո՝ այն ժամանակվա  ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Քոֆի Անանի ելույթից հետո, դա կիրառվել է Կոսովոյի հակամարտության դեպքում՝ ճանաչում՝ հանուն փրկության:

Մենք գոնե վերջին շրջանում՝ ապրիլյան պատերազմից հետո, ունենք բոլոր հիմքերը, որպեսզի ապացուցենք, որպեսզի պահանջենք, որ ղարաբաղյան հակամարտությունը տարբերվում է մյուս հակամարտություններից: Այն տարբերվում է և՛ հետխորհրդային երկրների, և՛ Արևելյան Եվրոպայի, և՛ այլ  վայրերի հակամարտություններից նրանով, որ այստեղ խնդիրը ոչ միայն ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի յուրացումն է կամ տարածքային ամբողջականությունը, այլ այստեղ ուղղակի փրկության հարց կա: Ենթադրենք՝ Վրաստանում կա հակամարտություն Հարավային Օսեթիայի կամ Աբխազիայի հետ, բայց այնտեղ չկա ֆիզիկական ոչնչացման սպառնալիք, և ոչ միայն այդ գոտում, այլ թեկուզ այլ մի չեզոք վայրում, ինչպես եղավ, օրինակ, Գուրգեն Մարգարյանի դեպքում՝ Բուդապեշտում, երբ Ռամիլ Սաֆարովը կացնահարեց նրան: Պետք է միջազգային հանրությանը ցույց տանք, որ այսօր Ադրբեջանը քարոզում է հանցագործություն, և երբ բռնությունը դառնում է պետական քաղաքականություն, երբ մարդասպանները պարգևատրվում են նախագահի կողմից, արդեն ֆիզիկական ոչնչացման սպառնալիք է առաջանում:

Այդ քաղաքականությունը պետք է ձևավորվի ոչ միայն մեր արտաքին գործերի նախարարությունում, այլ նաև՝ այլ կառույցներում, ինչպես, օրինակ, արվում է Արցախում Մարդու իրավունքների պաշտպանի կողմից․Ռուբեն Մելիքյանը միջազգային հանրությանը ներկայացնում է ապրիլյան պատերազմի ժամանակ եղած հանցագործությունները:

-Պարո՛ն Շուգարյան, ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացին անդրադառնալիս հայկական կողմը հաճախ է խոսում փոխզիջումների մասին, ինչը հանդիպում է հասարակության ավելի լայն զանգվածի դժգոհությանը: Մենք կարգավորմանն ուղղված որոշ առաջարկներից տեղյակ ենք, հնարավոր փոխզիջումների մասին էլ պատկերացումներ ունենք: Հետաքրքիր է՝ Դո՞ւք ինչպես եք վերաբերում փոխզիջումային քաղաքականությանը, Ձեր կարծիքով՝ հնարավո՞ր է գնալ փոխզիջման Ադրբեջանի նման հակառակորդ ունենալու պարագայում:

-Իհարկե՛, առանց փոխզիջման որևէ լուծում հնարավոր չէ, և փոխզիջումը չի էլ կարող լինել մեկ կողմից, դա հնարավոր չէ: Բայց եթե մենք խոսեինք փոխզիջումների մասին Ապրիլյան պատերազմից առաջ, դա մեկ այլ կարգավիճակ կլիներ: Ապրիլյան պատերազմից հետո շատ բաներ փոխվել են, բայց դա չի  նշանակում, որ Հայաստանը չպետք է գնա փոխզիջումների: Ո՛չ, անպայման պետք է գնա փոխզիջումների, բայց դրան զուգահեռ պետք է լրացուցիչ քայլեր ձեռնարկի․

Մադրիդյան սկզբունքներին զուգահեռ պետք է առաջ քաշել սուվերենություն կամ անջատում՝ հանուն փրկության սկզբունքը:

Այդ ժամանակ մենք  ստիպված չեն լինի քննարկել փոխզիջումները․ դրանք կվերաբերեն արդեն մյուս փուլին: Առաջնայինը նոր կարգավիճակ ձեռքբերելը կլինի, և հետո արդեն այդ կարգավիճակից, միջազգային հանրության կողմից նոր մոտեցումից հետո կարելի կլինի խոսել փոխզիջումների մասին:

-Պարո՛ն Շուգարյան, խոսեցինք Եվրամիության՝ ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացի վերաբերյալ մոտեցումների որոշակի փոփոխության մասին: Հետաքրքիր ՝ Ձեր տպավորությունը ԱՄՆ-ի քաղաքականության մասին: Տեսակետ կա, որ ԱՄՆ-ի նոր վարչակազմը ցանկանում է իր «ձեռքը վերցնել» Հարավային Կովկասի վրայից: Իրականում այդպե՞ս է, Միացյալ Նահանգները, ի դեմս նոր վարչակազմի,  որպես ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը համանախագահող երկիր պասի՞վ է Ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացում:

-Իհարկե, նման միտում կա, բայց այդ միտումը երկարաժամկետ բնույթ չունի:  Թրամփի վարչակազմի աշխատանքի արդյունքում է նման տպավորություն ստեղծվում: Այն փորձում է վերանայել քարտուղարության և դիվանագիտական համակարգի կառուցվածքը, և ոչ միայն դա վերաբերում է Ղարաբաղին, այլ վերաբերում է շատ հարցերի: Այդ քաղաքականությունն ամերիկյան  քաղաքագետների կողմից շատ է քննադատվում, և կարծում եմ՝ դրա արդյունքում այն կվերանայվի: Ես կարծում եմ, որ այդ քաղաքականությունը կփոխվի այս վարչակազմի ընթացքում:

Իրականում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները հետաքրքրված է Հայաստանով ոչ միայն այն պատճառով, որ այստեղ կա ղարաբաղյան հակամարտությունը, այլ նաև այն պատճառով, որ այստեղ կան նաև մեզ հարևաններ, որոնս հետ ինքը չի կարող ընդմիշտ մնալ թշնամի: Խոսքս Իրանի մասին է: Հայաստանը ԱՄՆ-ի համար կարևոր և հետաքրքիր է նաև այն պատճառով, որ ունի հայերի մեծ համայնք:

Բացի դրանից` կուզեմ մի հետաքրքիր պարադոքսի մասին էլ խոսել․ 1990-ականներին, երբ խորհրդային միությունը փլուզվեց, և ԱՄՆ-ը սկսեց կառուցել իր հարաբերությունները խորհրդային միության նախկին անդամների հետ, բացի Ռուսաստանից, ինչ-որ տեղ Ուկրաինայից ու նաև Հայաստանից, որևէ այլ Հանրապետություն ճանաչում չուներ Վաշինգտոնում: Նույն Վրաստանը խորացված գործընթացներ չէր սկսել Միացյալ Նահանգների հետ: Այդ ժամանակ Հայաստանը դարձավ շատ կարևոր գործընկեր ԱՄՆ-ի հետ տարածաշրջանում, հետո այդ ժամանակ Հայաստանը դարձավ ամենաշատ մարդասիրական օգնություն  ստացողը և բազմակուսակցական համակարգի, տնտեսական բարեփոխումների արևմտյան քաղաքականության հաջողության օրինակը նախկին խորհրդային միության երկրների մեջ: Հետո մնացած երկրները եկան, հասան այն մակարդակին, որում գտնվում են հիմա:

Եթե Միացյալ Նահանգները հետ քաշվի տարածաշրջանից, ինչպես նկարագրվում է, ապա դա իր ազդեցությունը կունենա, կանդրադառնա Վրաստանի կամ Ադրբեջանի վրա: Հայաստանի հետ հարաբերությունները չեն կարող այսօրվա մակարդակից ավելի ներքև իջնել, որովհետև կան այն գործոնները, որոնք նշեցի՝ կա հայ համայնք և Հայաստանին հարևան Իրան, և կա հարաբերությունների ստեղծման պատմություն:

- Հիմա ի՞նչ սպասենք Ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացում՝ հաշվի առնելով Ձեր նշած առկա դրական դինամիկան, տարածաշրջանային զարգացումները․ կտրուկ փոփոխությունները սպասելի՞ են:

-Երբ գործ ունես անկանխատեսելի առաջնորդների և երկրների հետ, դժվարանում ես ինչ-որ բան կանխատեսել: Բայց, այսօրվա դրությամբ, զսպող մեխանիզմների թիվը ավելանում է, և այդ զսպող մեխանիզմները լինում են և՛ ուղիղ, և՛ անուղղակի: Անուղղակի մեխանիզմներից է, օրինակ, ՀՀ-ԵՄ համաձայնագրի տարբեր երկրների խորհրդարանների կողմից վավերացումը: Դա անվտանգային բաղադրիչ է: Ասում են, որ համաձայնագրում չկա անվտանգությանը վերաբերող բաղադրիչ, այո՛, չկա համաձայնագրում գրված, բայց համաձայնագրի վավերացումը անվտանգության երաշխիք է դառնում:

Կարծում եմ`բանակցություններում շոշափելի առաջընթաց չկա և չի կարող լինել, բայց գործընթացում, որը կապված է միջազգային քաղաքականության և միջազգային հանրության մեջ կատարվող փոփոխությունների հետ, նկատում եմ որոշ փոփոխություններ:

 

Հռիփսիմե Հովհաննիսյան





Загрузка...

ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

21:23 • 15/08

Գամպերի գավաթ. Բարսելոնան առաջին խաղակեսից հետո հաղթում է 2:0 հաշվով (տեսանյութ)

21:08 • 15/08

Renaissance Foundation Armenia-ն և Quest Tour ընկերությունը հայտարարում են QUEST Saroyan 110 մրցույթը (տեսանյութ)

20:53 • 15/08

Քաբուլում ահաբեկչական պայթյունի հետևանքով 48 մարդ է զոհվել

20:50 • 15/08

Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ  գլխավոր տնօրեն Սերգեյ Վալկոյին

20:46 • 15/08

Հայ-ռուսական հարաբերությունները շատ լավ ապագա ունեն, շատ լավ ներկա. Ռուբեն Ռուբինյան

20:21 • 15/08

Ֆրանսիայի լողափերից մեկում զբոսաշրջիկը մնացել է իր իսկ փորած փոսի մեջ

20:01 • 15/08

Իրականացվել է Ադրբեջանի բնակչի մարմինը չեզոք գոտուց Ադրբեջան տարհանելու մարդասիրական գործողություն

19:45 • 15/08

Թուրքական դատարանը կրկին մերժել է ամերիկացի քահանայի խափանման միջոցը փոխելու միջնորդությունը

19:34 • 15/08

Ռոբերտ Մակարյանն ազատվել է գյուղատնտեսության նախարարի տեղակալի պաշտոնից

19:28 • 15/08

Կալիֆոռնիայում արջը ներխուժել է տեղի բնակչի մեքենա, ոստիկանները ստիպված են եղել դուրս բերել նրան կրակոցներով (տեսանյութ)

19:25 • 15/08

Պաշտոնական. Արաս Օզբիլիսը տեղափոխվեց Վիլլեմ II

19:22 • 15/08

«Դիլիջան ազգային պարկի» «Հաղարծին տեղամաս» մասնաճյուղի մի շարք պահաբաժիններում ապօրինի ծառահատումների գործով մեղադրանք է առաջադրվել ևս 2 անտառապահի

19:13 • 15/08

ՀՀ–ում չհաշվառված տրանսպորտային միջոցներով թույլատրված իրավախախտումներով օտարերկրյա հայազգի քաղաքացիների տուգանքները չեղարկվել են. Շ. Թորոսյան

19:00 • 15/08

Հեղափոխությունը դեռ չի հաղթել, հաղթական մի շնչով ամեն ինչ հնարավոր չէ սրբել. Արմեն Բաղդասարյան (տեսանյութ)

18:55 • 15/08

Թուրքիան խոստացել է ԵՄ-ին նոր բարեփոխումների գնալ․ Չավուշօղլուի նոր հայտարարությունը

18:36 • 15/08

ՀՀ կառավարությունը շահագրգռված է Եվրասիական զարգացման բանկի հետ համատեղ ներդրումային նոր ծրագրերի իրականացմամբ. Նիկոլ Փաշինյան

18:33 • 15/08

Դավիթ Տոնոյանն ընդունել է ՀՀ-ում Իտալիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանին

18:32 • 15/08

ՏԿՏՏ նախարարությունում քննարկվել են «World WiFi» նախագիծը Հայաստանում ներդնելու հնարավորությունները

18:29 • 15/08

Ոստիկանությունը որպես վարկային կազմակերպություններ հանդես եկող ընկերությունների խարդախություններ է բացահայտել (տեսանյութ)

18:24 • 15/08

NBA-ում այժմ հավատարմություն չկա. Պոլ Պիրս

18:16 • 15/08

Արդարադատության նախարարությունը մեծապես գնահատում է քաղաքացիական հասարակության ռեսուրսն ու գործընկերային հարաբերությունները. Արտակ Զեյնալյան

17:55 • 15/08

Նուրմագոմեդովը կսպանի Մաքգրեգորին. Վերդում

17:38 • 15/08

Լարսում ռուսական կողմից կուտակումները պակասել են. ՀՀ տրանսպորտի փոխնախարար

17:38 • 15/08

Իտալիայի իշխանություններն ասել են՝ ով է կամրջի ողբերգական փլուզման մեղավորը

17:25 • 15/08

Ա. Հարությունյանն ու Իրանի դեսպանն անդրադարձել են միջբուհական հարաբերությունների ամրապնդմանը

17:22 • 15/08

Բացահայտվել են երթուղային ավտոբուսներում ուղևորներից կատարված մի շարք գողություններ. մեղադրանք է առաջադրվել 3 անձի. ՔԿ

17:21 • 15/08

Բակո Սահակյանը Մարտունիում աշխատանքային խորհրդակցություն է անցկացրել

17:18 • 15/08

Ֆրանկոֆոնիայի գագաթաժողովին մասնակցելու նպատակով հոկտեմբերի 6-13-ը ամրագրվել են շուրջ 40 հյուրանոցներում առկա 1300-ից ավել սենյակներ

17:14 • 15/08

Վերադարձիս ճանապարհը երկար է լինելու. Սերենա Ուիլյամս

17:10 • 15/08

Ոստիկանության բացահայտումը․ Բաղրամյան համայնքի ղեկավարը չարաշահումներ է կատարել (տեսանյութ)

16:58 • 15/08

Այնպիսի լուծում չի լինելու, որ իրական շահառուն զրկվի նպաստից, միայն որովհետև վարկ կամ ավանդ ունի. Մ. Թանդիլյանը՝ նպաստների նոր համակարգի մասին

16:53 • 15/08

Նորայր Յոլչյանն ազատվել է զինված ուժերի թիկունքի պետ-վարչության պետի պաշտոնից

16:46 • 15/08

«Նոր սերունդ» ՀԿ-ն դիմելու է ՀՔԾ և ոստիկանապետին՝ ենթադրյալ միասեռականների հետ տեղի ունեցած միջադեպի առթիվ

16:14 • 15/08

Պրեմիեր լիգան կարող է վերադառնալ տրանսֆերային պատուհանի նախկին ձևաչափին

16:11 • 15/08

Բացահայտվել են զինծառայությունից ապօրինի ազատելու նպատակով մինչև 19 000  դոլար կաշառք ստանալու դեպքեր. 3 անձ ձերբակալվել է

15:59 • 15/08

ՀՅԴ-ն չի բացառում Ռոբերտ Քոչարյանի հետ համագործակցությունը. Հրանտ Մարգարյան

15:55 • 15/08

Գենդերային ինքնության դիսկուրսը հակահեղափոխական և քաղաքական այլ նպատակներ հետապնդող ուժերի գործելակերպի մեջ է. իրավապաշտպան

15:47 • 15/08

Հարուցվել է քրեական գործ՝ Ճամբարակի բնակչուհու մահվան ելքով վրաերթի դեպքի առթիվ

15:19 • 15/08

Երևանի Ծովակալ Իսակովի պողոտայում մեքենան բախվել է էլեկտրասյանը. ուղևորուհին մահացել է

15:17 • 15/08

Ժիրինովսկին ասել է, որ ԽՍՀՄ-ի վերականգնումը պետք է սկսել Ուկրաինայի «ազատագրումից», ինչից հետո անցնել Հարավային Կովկասին

15:09 • 15/08

Օլեգ Եսայանը հետ է կանչվել Բելառուսում ՀՀ դեսպանի պաշտոնից. նրան կփոխարինի Արմեն Ղևոնդյանը

14:59 • 15/08

Ինձ հետապնդելու միակ պատճառը ազգանունս է, որով միայն հպարտանում եմ. Անահիտ Ֆարմանյանը՝ իրեն առաջադրված մեղադրանքների մասին

14:56 • 15/08

Ոստիկանության բաժին միասեռականների մուտք գործելու փաստի առթիվ հարուցվել է քրգործ խուլիգանության հատկանիշներով. մեկ անձ ձերբակալված է

14:50 • 15/08

Օդի ջերմաստիճանն օգոստոսի 16-17-ը կբարձրանա 3-4 աստիճանով, ապա նորից կնվազի

14:36 • 15/08

Ադրբեջանական հեռուստաալիքով ցուցադրվել է Մեծ Հայքի քարտեզը՝ շարժելով ադրբեջանցիների զայրույթը (տեսանյութ)

13:54 • 15/08

ՊՊԾ գնդի գործով դատական նիստը տեղի չունեցավ, Պավել Մանուկյանը առողջական խնդիրների պատճառով չէր ներկայացել դատարան

13:52 • 15/08

Վրաերթ Ճամբարակում. 54-ամյա կինը հիվանդանոցում մահացել է

13:48 • 15/08

ՌԴ քաղաքացին, ով  հետախուզվում էր զինծառայությունից խուսափելու համար, կամավոր ներկայացել է «Զվարթնոց» օդանավակայանի գծային բաժին

13:45 • 15/08

Գողության մեղադրանքով հետախուզվող 32-ամյա քաղաքացին բերման է ենթարկվել

13:43 • 15/08

Հորը դաժանաբար սպանած Խաչատուրյան քույրերից կրտսերը զղջում է արածի համար. ռուս իրավապաշտպան

13:42 • 15/08

Երևանի Իսահակյան փողոցում գտնվող սրճեփ սարքից առևանգել են մանրը վերադարձնող սարքը (լուսանկարներ)

13:41 • 15/08

Ներկայացվել է Չեմպիոնների լիգայի նոր գնդակը (լուսանկար)

13:39 • 15/08

Անցած 1 օրում արձանագրվել է ճանապարհատրանսպորտային 11 պատահար, ինչի հետևանքով 3 մարդ զոհվել է. օպերատիվ իրավիճակը՝ հանրապետությունում

13:17 • 15/08

Հայ ծրագրավորողներն արդեն կարող են իրենց վճարովի հավելվածները տեղադրել ու վաճառել «Google play»-ում. ՏԿՏՏ նախարարություն

13:13 • 15/08

Նախարար Վահրադյանը դիմավորել է ջրացատկի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիրներին հայրենիքում (լուսանկար)

13:10 • 15/08

Համացանցի շնորհիվ հայտնի դարձած հայ պղնձագործը պատմել է հալված մետաղի մեջ ձեռքը մտցնելու հնարքի մասին (տեսանյութ)

13:09 • 15/08

Կառավարության 3-րդ մասնաշենքում ռումբ տեղադրելու մտադրության մասին ահազանգողի ինքնությունը հայտնի է. Ոստիկանություն

13:06 • 15/08

Զորակոչի հարցերով 142 դիմում-բողոքից 80-ին ընթացք է տրվել. ՊՆ

13:03 • 15/08

Արտահերթ ընտրությունների համար չպետք է սպասել մինչև գարուն. Արա Պապյան (տեսանյութ)

12:58 • 15/08

Սերենա Ուիլյամսը պարտվել է Կվիտովային Ցինցինատիի մրցաշարի երկրորդ շրջանում

12:47 • 15/08

Ֆրանկոֆոնիայի գագաթնաժողովի մասնակիցների կեցությունն ապահովելու համար կառավարությունը կհատկացնի 120 մլն դրամ

12:44 • 15/08

Բաքվում դոլարներ են այրել հաջակցություն Թուրքիայի (տեսանյութ)

12:26 • 15/08

Մաքսատուրք՝ մաքսատուրքի հետևից. Թուրքիան ԱՄՆ-ի հետ «առևտրային պատերազմի» մեջ է ներքաշվել. «Газета»-ի անդրադարձը

12:25 • 15/08

«Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում ՄԻՊ ներկայացուցիչները տեսակցել են հացադուլ և ջրադուլ հայտարարած կալանավորված անձին

12:05 • 15/08

«Նուբարաշենի» կալանավորը փախուստի փորձ է կատարել

11:58 • 15/08

Վերջին պահին կնքված գործարքն իրավունք է տվել Իսրայելին հյուրընկալել «Եվրատեսիլ-2019»-ը

11:56 • 15/08

ԱԺ չանցնելու դեպքում կնախապատրաստենք երկրորդ հեղափոխություն. Քրիստոնյա Ժողովրդավարական կուսակցության նախաձեռնող խումբ (տեսանյութ)

11:55 • 15/08

Գաբի. Ցավալի ու շատ տարօրինակ է Կուրտուային տեսնել Ռեալի մարզաշապիկով

11:40 • 15/08

Apple-ը մտադիր է օգտատերերի առողջությանը հետևող անհատական չիպեր ստեղծել

11:38 • 15/08

Լոռու մարզի մի քանի բնակավայրերում դադարեցվել է ջրամատակարարումը

11:35 • 15/08

«Ամերիկյան ապրանքների մաքսատուրքերի բարձրացումը կապված է թուրքական տնտեսության վրա ԱՄՆ-ի հարձակման հետ». Թուրքիայի փոխնախագահ

11:22 • 15/08

Հրազդանի 2 բնակչի սպանության քրգործի նախաքննությունն ավարտվել է.  մեղադրանք է առաջադրվել նույն քաղաքի 33-ամյա բնակչին

11:21 • 15/08

Սամուել Էտո'Օ-ն կարիերան կշարունակի Քաթարում (լուսանկարներ)

11:13 • 15/08

Նախագահը ցավակցական հեռագիր է հղել Իտալիայի իր գործընկերոջը

10:58 • 15/08

Daily Mail-ը տեսանյութերով ցույց է տվել Ջենովայում կամրջի փլուզման սարսափելի հետևանքները (տեսանյութեր)

10:56 • 15/08

ԶԼՄ-ներ. Զիդանը ցանկանում է աշխատել ԱՊԼ-ում, Մանչեսթեր Յունայթեդը նախընտրելի տարբերակ է

10:53 • 15/08

«Նա, իհարկե, չարաճճի էր, էներգիայով լի». Պուտինի դասղեկը պատմել է՝ ինչպիսին էր ՌԴ նախագահը դպրոցական տարիներին

10:52 • 15/08

Գյումրիում վիճաբանության ժամանակ տղամարդը ջեռուցիչով և խոհանոցային դանակով հարվածներ է հասցրել այլ տղամարդու. ոստիկանություն (տեսանյութ)

10:35 • 15/08

«Փյունիկի» ֆուտբոլիստները մեկնել են Թել-Ավիվ` Եվրոպա լիգայի որակավորման երրորդ փուլի խաղին (տեսանյութ)

10:34 • 15/08

ԱՄՆ-ում առաջին անգամ տրանսգենդերը նահանգապետի թեկնածու է դարձել (լուսանկարներ)

10:28 • 15/08

Փոխարժեքները օգոստոսի 15 -ի դրությամբ

10:19 • 15/08

Ճապոնիայում նախապատրաստվում են հրաբխի՝ «աղետալի» ժայթքմանը

10:13 • 15/08

«Ժողովուրդ». Մարզպետները չեն վստահում աուդիտի բաժնի աշխատակիցներին. գյուղապետարաններում ստուգումներ անելու գործին իրավապահներն են միացել

10:03 • 15/08

Պուտինը հայտնել է մոտ ապագայում Կիմ Չեն Ընի հետ հանդիպման պատրաստակամության մասին

09:51 • 15/08

«Ժողովուրդ». Նիկոլ Փաշինյանն իրականացնում է 2015 թ. ծրագիրը

09:36 • 15/08

Հակազդեցություն Էրդողանի քարոզչությանը «Նյու Յորք թայմս» թերթում. Հարութ Սասունյան 

09:36 • 15/08

Թուրքիան կտրուկ բարձրացրել է ամերիկյան ապրանքների ներկրման մաքսատուրքերը

09:31 • 15/08

«Հրապարակ». Մարտի 1-ի գործով հարցաքննության է կանչվել ԲԴԽ անդամ Գևորգ Դանիելյանը 

09:16 • 15/08

Երևանում և Տավուշի մարզում էլէներգիայի մատարակարումը մինչև 6 ժամով կդադարեցվի

09:12 • 15/08

Սլովակիայում կնոջը ձերբակալել են 16 տարի հարևաններին Վերդիի «Տրավիատա»-ով «ահաբեկելու» համար (տեսանյութ)

09:11 • 15/08

«Հրապարակ». Ալյուրը թանկացել է. առաջիկայում հացի փռերը կվերանայեն հացի կա´մ գինը, կա´մ քաշը

09:04 • 15/08

«Հրապարակ». Սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին 15-22 դեսպան հետ է կանչվելու Հայաստան

08:20 • 15/08

«Ժողովուրդ». Սյունիքի նախկին մարզպետ Սուրիկ Խաչատրյանի որդիների պատճառով լարվել են պետական կառույցների հարաբերու­թյունները

07:57 • 15/08

Դենվերի բնակելի շենքերից մեկում հզոր պայթյուն է որոտացել. կան տուժածներ (լուսանկարներ)

07:19 • 15/08

Կիմ Չեն Ընը շնորհավորական հեռագիր է հղել Պուտինին՝ Կորեայի ազատագրման 73-րդ տարեդարձի կապակցությամբ

06:41 • 15/08

Նեբրասկայում վերջին 21 տարվա ընթացքում առաջին անգամ մահապատիժ է կիրառվել

06:07 • 15/08

ԱՄՆ-ում 11-ամյա երեխան 10 րոպեում կոտրել է ընտրական համակարգի կայքի կրկնօրինակը

05:33 • 15/08

Լոնդոնը չի պատրաստվում Վաշինգտոնի պահանջով պատժամիջոցներ սահմանել Իրանի դեմ

04:52 • 15/08

Ռուսաստանում մահացել է մանկագիր Էդուարդ Ուսպենսկին

04:05 • 15/08

Մեքսիկայում զինված անձինք առևանգել են Վերակրուս նահանգից ընտրված պատգամավորին