Փողի գերիշխանությունն առ ոչինչ կդառնա. գալիս է ինտելեկտուալների ժամանակը (Ի գլուխ)

13:24 • 03.01.18



Տարեվերջին մեկնարկած «Ստեղծագործական Հայաստան» նախագիծն արդեն ներկայացրել է շուրջ երեք տասնյակ վառ անհատների, որոնց մասնագիտական գիտելիքը, նորարար գաղափարները յուրօրինակ բաց նամակներ են՝ ուղղված երկրի կառավարիչներին ու հասարակությանը: Ժամանակակից կառավարման համակարգերը կարող են արդյունավետ լինել, երբ արժևորում են մասնագիտական ընտրանու հեղինակավոր խոսքը: Իհարկե, երբեմն այդ խոսքը բավականաչափ սուր, քննադատական է հնչում, բայց սա, ամենևին էլ չի նշանակում, թե նրանք միջին վիճակագրական չինովնիկից  պակաս են սիրում իրենց երկիրը:Ավելին` հենց քննադատական միտքն է նպաստելու, որ արդիականանան մեր արժեքները, ստեղծվեն մշակութային նոր կողմնորոշիչներ, որոնք կնվազեցնեն հասարակական հարաբերությունների  մարգինալացումը՝ ապահովելով քաղաքացիական վերահսկողություն քաղաքական ընտրա­նու գործունեության վրա: Այսօր մեր հարթակին են միանում ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ, բանաստեղծ, թատերագիր և  դերասան Վահրամ Սահակյանը, Սորբոնի համալսարանի քաղաքագիտության դոկտոր Հայկ Ա.Մարտիրոսյանը (Նյու Յորք) և  ՏՏ ոլորտի հեղինակավոր գործիչ,  Passparto հայ-իսրայելական ստարտափի համահիմնադիր Դավիթ Հակոբյանը:

1.Ինչպե՞ս եք գնահատում Ձեր մասնագիտական ոլորտում տարվող պետական քաղաքականությունը (արդյունավետությունը գնահատել 10-ը բալանոց համակարգով):

Վահրամ Սահակյան - Իմ մասնագիտության ոլորտում տարվող պետական քաղաքականությունը ոչ մի ժամանակներում ինձ վրա ազդեցություն չի ունեցել, որովհետեւ հիմնականում ես աշխատում  ու շփվում եմ մասնավոր պրոդյուսերական համակարգերի հետ։ Բայց կցանկանայի, որ պետական մարմինները, կոնկրետ Մշակույթի նախարարությունը հետևեին պետական թատրոնների խաղացանկին, որպեսզի նրանք ամեն տարի հին, բոլորին ծանոթ ու ծամծմված պիեսներ բեմադրելու փոխարեն համագործակցեին երիտասարդ դրամատուրգների հետ, որպեսզի ժամանակակից պիեսները գերիշխեին խաղացանկում։ «Պեպոյով» ու «Ատամնաբույժ արևելյանով» չի կարելի տասնամյակներ շարունակ բռնաբարել հանդիսատեսին։

Հայկ Մարտիրոսյան - Իմ մասնագիտական ոլորտը քաղաքականությունն է: Իմ մասնագիտությունը՝ այդ քաղաքականության վերլուծությունը: Եվ, որպես կանոն, եթե պետության, իսկ ավելի ճիշտ՝ իշխանության քննադատությամբ ես զբաղվում՝ իրեն պետության հետ սխալմամբ նույնականցնող իշխանությունը չի կարող դրանից երջանիկ լինել: Կոնկրետ քաղաքագիտության հանդեպ իշխանությունը հստակ վերաբերմունք ունի: Կան այսպես կոչված քաղաքագետներ, որոնք իշխանության այս կամ այն օղակի, դրսի այս կամ այն ուժի կամ ներսի այս կամ այն անհատի շահերն են սպասարկում: Նման «մասնագետների» հանդեպ վերաբերմունքը մեծապես դրական է: Մյուսների՝ նոնկոնֆորմիստների հանդեպ կամ վերաբերմունք չկա, կամ էլ վարվում է ոչ բարեկամական քաղաքականություն: Հայաստանի պես քաղաքական մշակույթ չունեցող և նպատակայնորեն այլասերվող հասարակություն ունեցող երկրների պարագայում դա նորմալ իրականություն է: Գնահատականն այս ամենից հետո դառնում է անիմաստ: Զրո, եթե կարելի է ասել:

Դավիթ Հակոբյան - Մեր երկիրը աշխարհում կայուն և զարգացող տեղ է զբաղեցնում ՏՏ ոլորտում` թե՛ իր գրագետ և տաղանդավոր մասնագետների, թե՛ մեր հանրապետության ստեղծած ծրագրերի և արտոնությունների շնորհիվ։ Մենք ողջունում ենք մեր կառավարությանը ՏՏ ոլորտի նորաստեղծ կազմակերպություններին և դրանց ստեղծմանը խրախուսելու համար։ Չեմ ասի, որ 100 տոկոսով նրանք լուծել են առկա խնդիրները, բայց համենայնդեպս, քայլեր են ձեռնարկում։ Արդյունավետությունը կգնահատեմ 4, քանի որ դեռ շատ բաց տեղեր կան, որոնց պետք է ուշադրություն դարձնել։

 

2. Նշեք Ձեր մասնագիտական դաշտի ամենակենսական  խնդիրները, որոնք խոչընդոտում են ստեղծարարությանը, և դրանց հրատապ լուծումը կարող է բեկումնային դառնալ  ոլորտի առաջխաղացման համար:

Վահրամ Սահակյան - Ամենակենսական խնդիրներից մեկն այն է, որ մայրաքաղաքում գոյություն ունեն պետության կողմից ֆինանսավորվող թատրոններ և թատերական միություններ, որոնք տասնամյակներ շարունակ փող են ստանում պետությունից, ունեն սեփական ֆոնդեր ու ոչինչ չեն անում ժամանակակից արվեստ ստեղծելու համար։ Այսինքն` թատրոնի ղեկավարը ամբողջ կյանքում նստած է թոշակի վրա, բեմադրում է այն, ինչ բեմադրել է 80-ականներին, ոչինչ չի անում իր ծուլության և անտաղանդության պատճառով, կրծոտում է բյուջեն, իսկ հետո իր աթոռը ժառանգաբար հանձնում է որդուն։ Եթե պետական մարմինները սրա վրա ուշադրություն չդարձնեն՝ մեր երկրի մշակութային կյանքը կընթանա խորհրդային ժամանակների ոգով ու այդպես կշարունակվի։

Հայկ Մարտիրոսյան - Բոլոր մասնագիտությունների առաջխաղացմանն էլ խանգարում է ֆինանսավորման բացակայությունը: Քաղաքագիտությունը, համենայնդեպս այն մակարդակով, որով հաճախ դասավանդվում է Երևանի երբեմնի հեղինակավոր բուհերից շատերում՝ կամ պնակալեզություն է հիշեցնում, կամ էլ՝ մարքսիզմ-լենինիզմի բույր ունի: Քաղաքագետների մեծամասնությունն այդպես էլ ոչ ռուսալեզու գրականություն չի կարդում, տեղյակ չէ համաշխարհային քաղաքական անցուդարձերի խորքային անցքերին: Եվ դա այդպես է, որովհետև չկա որակյալ կրթություն, լեզուների չեն տիրապետում, կամ ըստ իրենց՝ ամեն ինչի կատարելության չափանիշը Հայաստանի այս կամ այն դաշնակից պետության գրականությունն ու հեռուստաեթերն է: Անգլերեն կամ ֆրանսերեն խոսելու պարագայում էլ՝ օգտվում են անհասկանալի և սահմանափակ աղբյուրներից: Բայց անգամ այդ դեպքերն են եզակի: Այդպես ճահիճը ճահիճ է ծնում:

Բացառություններ, իհարկե կան, բայց հիմնական պատկերը դա է: Եթե լինի պետական ծրագիր՝ որակյալ կրթություն տալու երիտասարդությանը, դրսից՝ ամենատարբեր երկրներից հեղինակավոր մասնագետներ հրավիրելու և հեռուստաեթերն աղբով լցնելու փոխարեն՝ լուրջ վերլուծական հաղորդումներով հագեցնելու՝ դա լուծում կարող է լինել: Բայց հայտնի է, որ կրթված, խելացի քաղաքացին վտանգ է անընդհատ և ամեն գնով վերարտադրվել ցանկացող յուրաքանչյուր իշխանության համար: Մինչդեռ, օրինակ, ԱՄՆ-ում ինտելեկտուալ հետամնացության մոլի ջատագովները հանրապետականներն են, Հայաստանում դրա ամենավուլգար կերպարանքով արտահայտման քաջալերողները ամենատարբեր ուժեր են և հենց հասարակության մի հատվածը: Եվ ողբերգականն այն է, որ հասարակությունը մետամորֆոզի է ենթարկվում. նախկինում բարձր կրթվածություն և ինտելեկտուալ բնական որակ ու ոսկե ինտելիգենցիա (խոսքը մտավորականության մասին չէ) ունեցող երկիրը վերածվում է հայկական նողկալի սերիալ դիտողների, բաց, քստմնելի պատուհաններից ներս ծիկրակողների, պլաստիկ վիրահատություններով և սիլիկոնով լցված, մակերեսային մի հսկայական զանգված ունեցող տարածքի, որտեղ այդ զանգվածի ամենամեծ հոգսը կա՛մ օրվա հացն է, կամ՝ օրվա ռեստորանային ճաշացուցակը: Առանց որակի որևէ հասարակություն չի կարող ազգ մնալ, չի կարող չինքնաոչնչացվել: Երբ պետությունը լքում է որակի սանձերը՝ անորակությունն ու ինքնակործանումը իրենք են սկսում կառավարել ամեն բան:

Դավիթ Հակոբյան - ՏՏ դաշտի ամենաէական խնդիրը կրթությունն է։ Այն բուհերը, որոնք տալիս են տեխնիկական կրթություն, չեն համապատասխանում ներկայիս պահանջներին։ Բուհերում շրջանառվող գրականությունը և ուսուցանվող ծրագրավորման լեզուները բավարար չեն շրջանավարտներին անցնելու աշխատանքի։ Այդ պատճառով նրանք ծախսում են գումար մասնավոր ընկերություններում գիտելիք ստանալու համար։

3.Համաձա՞յն եք  այն մտքի հետ,  որ մասնագիտական ցանկացած համայնք  պատասխանատու է իր  դաշտում կատարվածի համար: Ձեր կարծիքով, մեզանում ինչո՞ւ  չեն ձևավորվում մասնագիտական պատասխանատու և գործուն ընտրախավեր (էլիտաներ), և ինչո՞ւ են մասնագիտական խնդիրները հիմնականում փոշիանում և այլասերվում սիրողական քննարկումներում:

 

Վահրամ Սահակյան - Ես դիտավորյալ չեմ ուզում մարդկանց վիրավորել, բայց որքան մարդ ճանաչում եմ այդ ոլորտներում՝ բացառիկ անտաղանդներ են, ընդ որում՝ բնածին։ Նրանք վաղուց արվեստը վերածել են սնունդի։ Այսինքն՝ թատրոնի, կինոյի, գրականության դաշտը դարձրել են կերակրման միջոց ու վերջ։ Նորից եմ կրկնում՝ աչքի գցեք խաղացանկերը կամ, ասենք` վերջին տարիներին ստեղծված արձանները, հուշարձանները։ Փողը կպցրեցին, մի անճոռնի բան սարքեցին ու դրանով ամեն ինչ փակվեց։ Ֆիլմի համար 15 տերերից  փողեր են պոկում, 70 տոկոսը ուտում, հետո պրեմիերա են անում, հավաքվում են մի 70 մարդ, իրար շնորհավորում են, իրար համբուրում, լիզում ու փակում հարցը։ Քննարկումներն էլ անցկացվում են գավառական մթնոլորտում, որտեղ հնչում են ստեղծագործող մարդուն չվայելող բողոքներ։ 

Հայկ Մարտիրոսյան - Ոչ,  համաձայն չեմ: Եթե այդպես լիներ, ապա պետություն և իշխանություն ունենալու անհրաժեշտություն չէր լինի: Ամեն ինչի պատասխանատուն նախևառաջ իշխանությունն է, մանավանդ, եթե այդ իշխանությունն իր ձեռքերում է կենտրոնացնում կառավարման բոլոր լծակները: Եթե դրանից հետո էլ մասնագիտական այս կամ այն համայնքն է մեղավոր սիստեմիկ խափանումների համար, ապա պետությունն ու՞մ է պետք: Եթե չկա ուղղորդող, ճշգրտող, որակի ապահովման երաշխավոր իշխանություն, ապա իշխանությունն ուրիշ ի՞նչ ֆունկցիա կարող է ունենալ: Միայն վայելել հենց նույն այդ իշխանությու՞նը: Եթե դերասաններն անտաղանդ են, երգիչները՝ ռաբիս, ֆուտբոլիստները՝ գնդակի հետ վարվել չգիտեն, իսկ դասախոսների մի ստվար զանգված տգետ է և գավառացի՝ դրա պատասխանատուն այդ անձինք չեն, այլ նրանք, ովքեր նրանց որակական առաջխաղացման համար բավարար պայմաններ չեն ստեղծել, որովհետև ոչ թե մեկ, երկուսն են վատը,  այլ՝ մի ամբողջ խմբի գերակշիռ մասը: Ավելացրեք դրան այն հանգամանքը, որ այդ զանգվածը ոչ միայն վատն է, այլև՝ մեծապես առաջ է մղվում, և պետության մեղքն ավելի ակնհայտ կդառնա: Իսկ խնդիրներն այլասերվում և փոշիացվում են, որովհետև անաչառ քաղաքագետներին հակադրվում են հաճախ վճարվող կամ անվճար քաղագիտատորները կամ այս կամ այն կեղծ քաղտեխնոլոգները (ի դեպ՝ Արևմուտքում «քաղտեխնոլոգը» մեծապես բացասական բառ է: Զարմանալի է, որ Հայաստանում ոմանք իրենք իրենց հպարտությամբ հենց այդ բառով են կոչում/) և կամ էլ՝ կաշառված այս կամ այն երրորդական լրատվամիջոցը, որը գաղափար հնչեցնողի մասին պատվերով հնարովի, մտացածին հերյուրանքներ է հրապարակ նետում: Նման մակարդակներում դիսկուրսը դառնում է ավելորդ՝ գրավելով միայն ցածր կրթական ցենզ ունեցող քաղաքացիների ուշադրությունը:

Դավիթ Հակոբյան - Այս խնդիրը, իմ կարծիքով, գալիս է նրանից , որ մենք սովոր չենք համագործակցել կամ փորձ փոխանակել։ Միգուցե, դա մեր մեծագույն սխալներից մեկն է։ Այս բացը կարող է լրացվել միայն այն դեպքում, երբ մեծ ընկերությունները, ոլորտի պատասխանատուները կազմակերպեն ֆորումներ, կոնֆերանսներ և փոքր ընկերություններին նույնպես ներգրավվեն այդ քննարկումներին։ Ես ողջունում եմ «Հեքըթոնի» գաղափարը, կարելի է գոնե 3 ամիսը մեկ նման միջոցառում կազմակերպել, հավատացեք, մենք դրանով լիքը խնդիրներ կլուծենք, ինչու չէ, նաև կճանաչենք մեր տաղանդավոր կադրերին։

 

4.Ո՞րն է մասնագիտական ամենաարժեքավոր դառը դասը, որ քաղել եք մեծ տառապանքի գնով, և ի՞նչ ելքային լուծումներ կառաջարկեք  Ձեր ոլորտի մրցունակությունը բարձրացնելու և նորարար գաղափարները խթանելու ուղղությամբ:

 

Վահրամ Սահակյան - Ամենադառը դասը եղել է այն, որ ցանկացել եմ համագործակցել որևէ պետական թատրոնի բեմադրիչի հետ։ Անուններ չեմ տա, որովհետև, ինչպես ասում են՝ չի հասնում իրենց։ Ավելի հին, ավելի փտած մտածողության մարդ հնարավոր չէ պատկերացնել, քան պետթատրոնի բեմադրիչը։ Նա ոչ մի պարտականություն չի կատարում։ Նա սովոր չէ աշխատել հեղինակի հետ, նա չի կարող առաջարկություններ անել հեղինակին, նրան պիտի պատրաստի պիեսը հանձնես, որ բեմադրի, նա դրան է սովորել սովետի ժամանակ։ Մեր ոլորտում, օրինակ, «Մեա Կուլպա- 2»-ը գրելիս՝ պրոդյուսերից սկսած մինչև զգեստների նկարիչը՝ ինձ հետ հավասար աշխատում են պիեսը ստեղծելու համար։ Իսկ այս ձրիակերները ոչինչ չեն ուզում անել։ Ես էլ կյանքում չեմ աշխատի դրանցից որևէ մեկի հետ։

Հայկ Մարտիրոսյան - Տառապանքը մարդուն ուղեկցում է կյանքի ողջ ընթացքում՝ այս կամ այն ձևով կամ ուրվագծով(եթե, իհարկե Աբրամովիչը չես) Իմ կյանքում, ինչպես և վստահ եմ շատ-շատերի, բազում խնդիրներ են եղել, որոնք հաղթահարելը հսկայական ջանքեր և ռեսուրսներ են պահանջել: Դրանք հաղթահարվել են: Խնդիրներ այսօր էլ կան և վաղն էլ լինելու են: Դառը դասը՝ այն է, որ քաղաքագիտությունն անշնորհակալ մասնագիտություն է: Խոսքը, հատկապես Հայաստանի մասին է: Հայաստանում դա անհետևանք խոսքի մասնագիտություն է, որ կարող է և հասարակական կարծիք ստեղծել, փոխել կամ հաստատել, բայց գրեթե երբեք՝ գետնի վրա իրավիճակի վրա չազդել: Իսկ քաղված պրակտիկ, բայց ոչ դառը դասն այն է, որ վերոնշյալ՝ կերպարանքի կեղտոտման և կեղծ հերյուրանքների տարածմանը սկսել եմ վերևից նայել և մեծապես անտարբեր վերաբերվել: Հիմա դա ինձ մոտ զավեշտի ընկալում է առաջացնում, որին նայում եմ բարձունքից:

Դավիթ Հակոբյան - Անկեղծ ասած, ոչ մի բան ինձ կյանքում հեշտ չի տրվել, և ինչ ունեմ այսօր անքուն գիշերների և երկարատև աշխատանքի արդյունք է։ Առհասարակ մարդ, եթե ցանկություն ունի իր տեղը գտնել կյանքում, կապ չունի ինչ ոլորտ կլինի, պետք է չքնի և անընդհատ թարմացնի իր գիտելիքները։ Իմ ամենադժվար էտապը եղել է փորձնական գիտելիքներ ձեռք բերելու շրջանը։ Շատ քիչ ընկերություններ էին համաձայնվում ինձ` որպես սկսնակ ծրագրավորող ընդունել աշխատանքի։ Իհարկե, հիմա այդ խնդիրը չկա, քանի որ հասկացան՝ այդ կերպ զարգանալ և ընդլայնվել չի լինի։ Մեզ պետք են կադրեր, քանի որ նշեցի ԲՈՒՀ-երը պատրաստի կադրեր չեն տալիս, մենք պետք է պատրաստենք ինքներս։

5. Արդյո՞ք պատրաստ եք մասնագիտական դաշտում Ձեզ թույլ տալ այնպիսի արարք, որը Ձեզ կզրկի ֆինանսական կայունությունից ու բարեկեցությունից,  բայց մեծագույն օգուտ կտա Հայաստանին:

 

Վահրամ Սահակյան - Ես նման արարքներով եմ հասել այն ամենին, ինչը  հիմա ստեղծվել և ստեղծվում է։ 90-ականների սկզբից, երբ նկարահանում էինք «Ոզնիների» ֆիլմերը, բոլոր մյուս ստեղծագործողները զբաղված էին կոշիկ կարելով կամ ծառ կտրելով։ Այդ ֆիլմերը նկարահանում էինք մեր իսկ միջոցներով և ուղղակի  ցուցադրում հեռուստատեսությամբ։ Դրանից ավելի՝ էլ ի՞նչ կարող էի անել։ Այս տարի նույնպես բեմադրեցի մենաներկայացում և խաղացի «Գոյ» թատրոնում։ Դա շատ կարևոր էր երիտասարդության համար ու չեմ կարող ասել, որ մեկ դրամ վաստակել եմ դրա համար, փոխարենը՝ երեք ամիս գրելով ու մեկ ամիս բեմադրելով։

Հայկ Մարտիրոսյան - Ինձ համար իմ սեփական աչքերում իմ սեփական արժանապատվությունը պահպանելը կարևորագույն սկզբունք է: Ինձ քիչ է հետաքրքրում, թե ուրիշներն ինչպես են մեկնաբանում ինձ հետ կապված այս կամ այն հարցը կամ խնդիրը, որովհետև եթե նման բաներով զբաղվեմ, այլևս ոչնչի ժամանակ չի մնա: Փոխարենը, ես բարձր եմ գնահատում մասնագիտական սկզբունքայնությունը: Վերջիվերջո,  մասնագիտության կրողը մասնագետ է մնում միայն այն դեպքում, երբ չի դավաճանում իր սեփական մասնագիտությանը,  ու այն չի ծառայեցնում իր սեփական մանր շահերին: Հայաստանին մեծագույն օգուտ տալու համար կարելի է շատ բաներից զրկվել: Եվ շատերը զրկվում են: Ցավալին այն է, որ զրկվելով՝ հաճախ օգուտ չեն տալիս: Համակարգն ու հայաստանյան իրականությունն է այդպիսին:

Դավիթ Հակոբյան - Հավատացնում եմ` սկսնակ ծրագրավորողին  ընդունել աշխատանքի, արդեն մեծ քայլ է ու հենց  մեր պետության համար, քանի որ սկսնակները  չեն բերում եկամուտ, ընդհակառակը՝ մենք ենք ռեսուրս ծախսում, որպեսզի գիտելիք տանք։ Բայց կարող է մեր ընկերությունն որոշ ժամանակ հետո լուծարվի, սակայն մեր պատրաստած կադրը միշտ ներկայացնելու է մեր երկրի դեմքը՝ որպես ծրագրավորող։

6. 2017թ.-ին մասնագիտական դաշտում ստեղծե՞լ եք որևէ արժեք, արե՞լ եք որևէ քայլ, որը Ձեզ հպարտություն է ներշնչել: Ձեզ դո՞ւր է գալիս այն մարդը, ինչպիսին Դուք էիք  2017թ.-ին:

Վահրամ Սահակյան
- Երկու բան. առաջինը «Մեա Կուլպա -2»-ը, որի պրեմիերան եղավ 2017-ի փետրվարին ու  խաղացվում է մինչև հիմա (ու երևի կխաղացվի ևս մի 15 տարի) և «Մեկ Վահրամի թատրոն» անվանմամբ մենաներկայացումը, որը հոկտեմբերին խաղացի «Գոյ»  թատրոնում ու մյուս տարի կխաղամ տիկնիկային թատրոնում։ Նոր գիրք չունեմ ու թերևս չունենամ, որովհետեւ կարող եմ իմ գրածն ինքս խաղալ բեմին, ու դա համարում եմ ավելի արդյունավետ։ Թող գիրք գրեն նրանք, ովքեր կարողանում են միայն գրել։

Հայկ Մարտիրոսյան - Զբաղվում եմ իմ մասնագիտությամբ: Դա արդեն ներքին հպարտություն է ներշնչում, ավելի շուտ՝ ներքին բավարարվածության զգացում ապահովում: Հպարտություն է ներշնչում նաև այն, որ չեմ հոգնում անընդհատ ինձ վրա աշխատել, գիտակցում եմ, որ միշտ բազում բաներ կան, որոնց մասին բավարար գիտելիքներ չկան: Ինչ վերաբերում է 2017թ.-ի ինքս ինձ դուր գալուն,  ապա՝ ոչ: Ինձ երբեք դուր չի գալիս այն «ես»-ը, որ նախորդ տարի կամ անգամ նախորդ ամիս է եղել: Հետ նայելով՝ հաճախ սեփական անձը և գործողությունները, արածները կամ չարածները այս կամ այն չափով խմբագրելու մեծ ցանկություն է առաջանում: Պետք է ներքին աճ զգաս, իսկ ներքին աճը երբեք չի կարող քեզ բավարվածության զգացում ներշնչել, երբ ետ նայես:

Դավիթ Հակոբյան - Մենք այս տարի առաջին քայլերն ենք արել օնլայն հարթակում՝  ստեղծելով աշխատատեղեր դիզայներների համար։ Ես հպարտանում եմ այդ նախագծով, քանի որ մենք ներկայացնում ենք մեր երկիրը ամբողջ աշխարհով։

7.Եթե Ձեզ հնարավորություն տրվեր ուղերձ հղել աշխարհի հայերին՝ ի՞նչ կասեիք Ձեզ տրված մեկ րոպեի ընթացքում:

Վահրամ Սահակյան - Ես կհիշեցնեի, որ եկել է  2018 թվականը և այդ կապակցությամբ՝ ամոթ է ապրել 1997 թվականի չափանիշներով, գավառական մտածողությամբ ու անխելքության բոլոր դրսևորումներով։ Ժամանակակից մարդը պիտի մի քիչ փորձի մոռանալ իր անցյալը, մի կողմ նետել ապրած տարիներին կուտակված բեռը, որպեսզի կարողանա ապրել ժամանակի հետ և իր ժամանակի մեջ:

Հայկ Մարտիրոսյան - Ուղերձ չէի հղի, որովհետև աշխարհի հայերը միասնական չեն , և նրանցից շատերը վաղուց հայ չեն և որովհետև ոչ մի ուղերձ էլ ոչ մի խնդիր չի լուծում: Եվ նաև՝ որովհետև ես այնպիսի մեկը չեմ, որի ուղերձը՝  ուղղված մի ամբողջ ժողովրդի, սպասված կամ մեծ պահանջարկ վայելող մի բան է: Բայց եթե պետք է մի բան ասեմ՝ ապա մեկ րոպեն շատ կլիներ: Կասեի. «Սիրեք ձեր երկիրը ոչ թե ճոռոմ խոսքերով, ցեղասպանության մասին բղավելով և Արարատի մասին խոսելով, այլ՝ հստակ, կոնկրետ պահվածքով: Զգացեք ձեզ պատասխանատու ձեր հայրենիքի ճակատագրի հարցում: Այդ հայրենիքն աննախադեպ մարտահրավերների առջև է կանգնած, և նրա գոյությունն իրոք վտանգված է»:

Դավիթ Հակոբյան - Նախ՝ ողջունում եմ ամբողջ աշխարհում գտնվող հայությանը։

Մենք խելացի ազգ ենք և տվել ենք հանճարներ ամբողջ աշխարհին։ Կցանկանայի միշտ լինենք միասնական և չմոռանանք, թե ովքեր են եղել մեր նախնիները։ Ամենամեծ ցանկությունս է, որ բոլորս միավորվենք մեր հայրենիքում, աշխատենք և ստեղծագործենք մեր երկրում։ Հավատացեք, մեր երկիրը շատ-շատ առավելություններ ունի։ Շատերի կարծիքով, աշխատատեղեր չկան կամ աշխատավարձերը ցածր են։ Իհարկե, ես համաձայն եմ որոշ չափով, բայց կուզեմ նշել ՏՏ ոլորտը հաստատ բացառություն է, որը մասնագետների պահանջարկ ունի, և աշխատավարձերն էլ ցածր չեն։ Ուղղակի, պետք է մի փոքր լավատեսորեն նայել ամեն ինչին և միշտ՝ ժպիտով։ Մեր ազգին ցանկանում եմ միասնականություն, ու թող 2018 թվականը տնտեսական աճի և ձեռքբերումների տարի լինի։

«Ստեղծագործական Հայաստան» մեդիանախագիծ

ՎԱՐԴուհի Սիմոնյան

Սյուզան Թոսունյան

 





ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

23:36 • 17/01

Ferrari-ն հաստատել է արտաճանապարհային մոդելի թողարկումը

23:24 • 17/01

«Ստալի» հայ կիսապաշտպանները հետաքրքրել են ղազախական ակումբներին

23:21 • 17/01

BuzzFeed-ի փորձարկումը. օտարերկրացիներն առաջին անգամ համտեսում են հայկական ավանդական ուտեստները (տեսանյութ)

23:11 • 17/01

Daily Mail-ի ֆոտոշարքը բացահայտում է՝ ինչ պայմաններում են աշխատում Չինաստանում Apple-ի գործարանի աշխատակիցները

22:59 • 17/01

Մեծ Բրիտանիայի բնակչուհին բուսակերների համար նախատեսված մայոնեզ է պատվիրել խանութից, ինչի փոխարեն մսային կարկանդակ ստացել

22:58 • 17/01

UFC. Հայտնի է Նուրմագոմեդով-Ֆերգյուսոն մենամարտի անցկացման վայրը և օրը

22:51 • 17/01

Մահացել է Ռուբեն Վարդանյանի հայրը

22:40 • 17/01

Այս անգամ թուրքացման վրա շեշտը պիտի դնեն. պատմաբանը՝ Ադրբեջանի պատմությունը կրկին գրելու Ալիևի «հրահանգի» մասին

22:32 • 17/01

Թաթարստանում կուղբերի «աշխատանքի» արդյունքում ողջ գյուղը հայտնվել է ջրի մեջ (տեսանյութեր)

22:22 • 17/01

Յան Ռայթ. Ներկա դրությամբ վստահ չեմ Հենրիխ Մխիթարյանի վրա

22:20 • 17/01

Խառնաշփոթ և անելանելի իրավիճակ Բրյուսովի լեզվաբանական համալսարանում. Ահազանգում է քաղաքացին, իսկ ռեկտորը` հերքում

22:05 • 17/01

Եթե ժողովուրդն ակտիվ մասնակցի, կարելի է սկսել իշխանափոխության գործընթացը. Պ. Մակեյանը՝ «Ելք»ի երթի մասին 

22:02 • 17/01

Առաջիկա օրերին Երկրի կողքով «վտանգավոր» դասակարգված երկնաքար կանցնի՝ 108 000 կմ/ժամ արագությամբ

22:00 • 17/01

Կասիլյասը` Ռոնալդինյոյին. Դու ինձ տանջանքներ ես պատճառել, բայց ես վայելել եմ քո խաղը

21:57 • 17/01

Դեբեդ գետի վրա կկառուցվի Հայաստանը Վրաստանին կապող նոր կամուրջ, որը կնպաստի առևտրաշրջանառության բարձրացմանը. Շիրակ Թորոսյան

21:47 • 17/01

Forbes-ը գնահատել է Քիմ Քարդաշյանի կարողությունը

21:47 • 17/01

Թանկացումների դեմ պայքարը նման է ձմռանը ձյուն գալու դեմ պայքարին՝ իրականանալ չի կարող. սոցիոլոգ (տեսանյութ)

21:35 • 17/01

Եթե լինի հայ-իրանական լիարժեք համաձայնություն, ապա Մեղրի ՀԷԿ նախագիծը կիրականացվի, լուրջ խոչընդոտներ չկան. Արմեն Մանվելյան

21:30 • 17/01

Ամերիկացի սենատորի արտասովոր արարքը զվարճացրել է օգտատերերին (տեսանյութ)

21:26 • 17/01

«Ռեալում» մեծ փոփոխություներ են սպասվում. Պերեսը ցանկանում է BBC-ն փոխարինել NHL-ով

21:22 • 17/01

Ադրբեջանը հույս ունի, որ հանդիպումների մասնակցելով՝ կարող է ժամանակ շահել․ Հ. Մելիք-Շահնազարյանը՝ Նալբանդյան-Մամեդյարով հանդիպման մասին

21:12 • 17/01

Հարավային և Հյուսիսային Կորեաները Օլիմպիական խաղերում հանդես կգան «միասնական» դրոշի ներքո

20:57 • 17/01

Բիթքոինի փոխարժեքը նվազել է $10 000-ից ցածր

20:43 • 17/01

ԱՄՆ-ն Ռուսաստանի նկատմամբ պատժամիջոցները կուժեղացնի,  որպեսզի մեկուսացնի ՌԴ-ին, ինչը ՀՀ-ի  վրա կարող է վատ ազդել. Գ. Մակարյան

20:35 • 17/01

Հենրիխ Մխիթարյանը 2009-ին. «Արսենալն» իմ ամենասիրելի ակումբն է

20:27 • 17/01

Չինացիները կանվանափոխեն ամենից շատ վաճառվող չինական ավտոմեքենայի անվանումը՝ Թրամփի պատճառով

20:18 • 17/01

Սիս գյուղի դպրոցի նախկին տնօրենը մեղադրվում է փաստաթղթեր կեղծելու և 4 մլն 95 հզր դրամ հափշտակելու մեջ

20:09 • 17/01

Մխիթարյանը բաց է թողել «Մանչեսթեր Յունայթեդի» այսօրվա մարզումը

20:09 • 17/01

Կառլես Պուչդեմոնին առաջարկել են Կատալոնիան ղեկավարել Skype-ի միջոցով

20:01 • 17/01

Այն, ինչ վերաբերում է Հայրենական պատերազմին, պետք չէ քաղաքականացնել. Շավարշ Քոչարյանը՝ Չեխիայում Հայաստանի դեսպանին տրված նկատողության մասին

19:47 • 17/01

9–րդ դասարանցին 10-ամյա երեխայի նկատմամբ սեքսուալ բնույթի բռնի գործողություններ է կատարել. նրան մեղադրանք է առաջադրվել

19:42 • 17/01

Նախագահը բացարձակ առողջ է. Պեսկովը Պուտինի մասին

19:31 • 17/01

Օտամենդին երկարաձգել է պայմանագիրը Մանչեսթեր Սիթիի հետ

19:27 • 17/01

Մեծ բրիտանիայում գողացել են «Հարի Փոթերի» և «Հոբիթի» առաջին հազվադեպ հրատարակությունները

19:21 • 17/01

«Ծառուկյան» դաշինքը չի ցանկանում ռեսուրսներն օգտագործել «Ելք»–ի PR ակցիաների օգտին, քաղաքականության մեջ անհատույց ոչինչ չի լինում. Արմեն Բադալյան

19:05 • 17/01

ՄՅՈւ-ի պաշտպանը պատմել է, թե ինչպես է վերադարձրել Մոուրինյուի վստահությունը

19:04 • 17/01

Ես խաղաղության և մարդու իրավունքների համար պայքարող մեկն եմ. թուրք գործիչը պատասխանել է Էրդողանի մեղադրանքներին կապված ցեղասպանության ճանաչման հետ

18:54 • 17/01

ԱԱ 2018-ի ընթացքում երկրպագուների համար հավելյալ ավիաչվերթներ կսահմանվեն

18:50 • 17/01

Ընդամենը 8 օր եմ եղել արձակուրդում նախորդ տարվա մեջ, իրավունք ունե՞մ, թե՞ չէ. Կարեն Կարապետյանը՝ Էդմոն Մարուքյանին

18:29 • 17/01

Թուրքիայում հեղաշրջման փորձի գործով 320 մեղադրյալ դատապարտվել են ցմահ ազատազրկման

18:22 • 17/01

ՀՀԿ-ականների «ինովացիոն» լուծումից հետո կարտոֆիլի գները թռել են, այս դեպքում ի՞նչ ուտեն աղքատները. Նիկոլ Փաշինյանը՝ Կառավարությանը

18:11 • 17/01

Զինեդին Զիդան. Չեմ տեսնում «Ռեալն» առանց Կրիշտիանու Ռոնալդուի

18:09 • 17/01

Ընդդիմությունը տառապում է նարցիսիզմով, իսկ մեծամասնությունն ապավինել է քանակին՝ անտեսելով որակը. Ռուբեն Հակոբյան (տեսանյութ)

18:02 • 17/01

Երկիրն ընկնում է, երբ տրորում են գիտության և տգիտության բաժանարար սահմանը. մարտնչող տգիտության ախտաբանությունը

18:01 • 17/01

Հավի թարմ մսի գինը 22%-ով նվազել է, ձեթը՝ 5%-ով, բարձր տեսակի ալյուրը՝ 6%-ով. Վաչե Գաբրիելյանը թվարկեց էժանացած ապրանքները

17:57 • 17/01

Բալագե. Կա մի գաղտնի ակումբ, որը պատրաստ է հրավիրել Ալեքսիս Սանչեսին

17:53 • 17/01

Երևանում 40 հազար ուղևոր երթուղայինի համար արդեն վճարում է 200 դրամ, որովհետև 20 գիծ փակվել է. փոխադրողների միության նախագահ

17:39 • 17/01

Անպատժելիություն և հովանավորչություն մեր երկրում, որպես կանոն, չկա. Արդարադատության նախարար

17:37 • 17/01

Թբիլիսիի քաղաքապետը պատրաստվում է գիշերային ավտոբուսներ գործարկել

17:37 • 17/01

IFFHS. Ռեալը ճանաչվել է 2017 թվականի լավագույն ակումբ

17:36 • 17/01

Ասում եք` գնաճը սարսափելի է, ես էլ ասում եմ` սարսափելի չէ. վարչապետը` ԱԺ–Կառավարություն հարցուպատասխանին

17:33 • 17/01

Մարդկանց ինչպե՞ս ասենք, որ քիչ կարագ օգտագործեն. Արայիկ Միրզոյանը՝ վարչապետին

17:32 • 17/01

Թուրքիայում ուսումնական ինքնաթիռ է կործանվել, անձնակազմը զոհվել է

17:27 • 17/01

Թուրքիան նախատեսում է սեփական արտադրության ՀՕՊ համակարգեր ստեղծել

17:19 • 17/01

2018թ.-ը բեկումնային տարի կլինի Արցախի տնտեսության համար. Արայիկ Հարությունյան

17:18 • 17/01

Աշխարհում ընդհանուր ազատությունների առումով վիճակը վատթարանում է, և այդ ֆոնին որոշ բացասական երևույթներ ՀՀ-ում այդքան նկատելի չեն. Բ. Նավասարդյան

17:15 • 17/01

Երկրում նախագահի թեկնածուները շատ չեն. Դավիթ Հարությունյան

17:14 • 17/01

Մակրոնը համաձայնել է 950 տարվա մեջ առաջին անգամ Բայե գորգը Մեծ Բրիտանիա ուղարկել (լուսանկար)

17:09 • 17/01

Վրաստանի նախագահը հայտարարել է, որ չի պատրաստվում ներում շնորհել Սաակաշվիլիին

17:07 • 17/01

ԱԺ–ում ընթանում է կառավարության հետ հարցուպատասխանը (ուղիղ)

17:01 • 17/01

Դիմիտրովը 5-րդ սեթում 8:6 հաշվով հաղթել է Մակդոնալդին և դուրս եկել AO-ի երրորդ շրջան

16:56 • 17/01

Մեծ Բրիտանիայում «միայնության նախարար» է նշանակվել

16:48 • 17/01

«Խորհրդարանական վերահսկողությունը կբարձրացնի միջազգային պայմանագրերի իրագործման արդյունավետությունը». Արմեն Աշոտյան

16:44 • 17/01

Խամես. «Ռեալը» կհաղթահարի ՊՍԺ-ի արգելքը

16:40 • 17/01

Էրդողանը Հռոմի պապի հետ հանդիպումը կարող է օգտագործել Հայաստանի հետ հարաբերությունները նորմալացնելու համար. Regnum

16:32 • 17/01

Հենրիխ Մխիթարյանը ժամանել է Մանչեսթեր Յունայթեդի մարզմանը (լուսանկարներ)

16:30 • 17/01

Հովիկ Աբրահամյանը նախագահի թեկնածուների թվում չկա, հնարավոր է՝ քննարկվի նաև Արմեն Սարգսյանի թեկնածությունը. Վահրամ Բաղդասարյան

16:24 • 17/01

Շիրակի պետհամալսարանի ռեկտորը հերքում է իր հանգստասենյակում 10 միլիոն դրամանոց սանհանգույցի մասին տեղեկությունը, դասախոսը հակառակն է պնդում

16:23 • 17/01

Վրաստանում ԵԱՏՄ-ին միանալ ցանկացողների թիվն ավելացել է

16:17 • 17/01

Մեքսիկայում հայտնաբերվել է աշխարհի ամենաերկար ստորջրյա քարանձավային համալիրը (լուսանկարներ)

16:16 • 17/01

Նախագահի թեկնածուի շուրջ այս աժիոտաժը հասարակության ուշադրությունը շեղելու քայլ է. Ա. Բաղդասարյան

16:06 • 17/01

Նախագահը հանդիպում է ունեցել «ՏՏ ոլորտում համաշխարհային ներդրման համար» մրցանակաբաշխության կազմակերպիչների հետ

16:02 • 17/01

Բիշքեկում օդը երկու անգամ ավելի կեղտոտ է, քան Պեկինում. «Sputnik Ղրղզստան»

15:46 • 17/01

Թուրք ոստիկաններին հաջողվել է գտնել Անկարայում կորած ռուս դիվանագետին

15:44 • 17/01

«Օրենքով գող» Գիզո Կարդավան 5-րդ անգամ արտաքսվել է Ռուսաստանից

15:39 • 17/01

Գերմանացի լրագրողը Օբամեյանգի պահվածքը կապիկի կրկես է անվանել

15:35 • 17/01

Թուրքիան կարող է ընդլայնել Սիրիայում իր ռազմական գործողության պլանը և Աֆրինից հետո հասնել մինչև Մանբի. Չավուշօղլու

15:29 • 17/01

Ամազոնի դաշտավայրում հայտնաբերված գորտերի տեսակն անվանել են Սթենլի Կուբրիկի պատվին

15:25 • 17/01

ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը ԼՂ խնդրի կարգավորումն ընդգրկել է 2018թ. առաջնահերթությունների շարքում

15:25 • 17/01

Marca. Մեսսին՝ Լա Լիգայի առաջին շրջանի լավագույն ֆուտբոլիստ

15:20 • 17/01

Նշանակություն չունի՝ ում իրավունքն է խախտվել՝ իշխանության մեջ գտնվո՞ղ, թե չգտնվող անձի. Գ. Կոստանյանը՝ «Արզումանյանն ընդդեմ Հայաստանի» գործով վճռի մասին

15:13 • 17/01

Ժիրինովսկին կխաղա «Խելքից պատուհասը» երաժշտական բեմադրությունում

15:10 • 17/01

Գումարտակի հրամանատարը մեղադրվում է $700 կաշառք վերցնելու մեջ. քրգործն ուղարկվել է ՀՔԾ

15:05 • 17/01

Եկատերինբուրգի բնակիչը 13-րդ հարկից նետել է քնել խանգարող կատվին

14:55 • 17/01

Հայտնաբերվել է «Երևան Սիթի»-ում 61-ամյա տղամարդուն սպանելու մեջ կասկածվող քաղաքացին. Shamshyan.com

14:55 • 17/01

Նրան դեպի խորան կտանի ոչ թե հայրը, այլ՝ մայրը. ինչ հարսանեկան ավանդույթներ կխախտեն արքայազն Հարին ու Մեգան Մարքլը

14:51 • 17/01

Մեր երթն այլ հարցերի շուրջ պետք է լինի, բայց եթե 50, 100 հազար մարդ պահանջի իշխանափոխություն, մենք ո՞վ ենք, որ չգնանք այդ քայլին. Սասուն Միքայելյան  

14:48 • 17/01

608 փաստաբան պահանջ է ներկայացրել ԱԺ-ին և կառավարությանը՝ փաստաբանի նկատմամբ դատարանի կողմից տուգանքի կիրառման դեմ

14:46 • 17/01

Սախալինում կնոջ պատճառով հայի սպանած ադրբեջանցին ընդունել է իր մեղքը

14:37 • 17/01

«Բորուսիան» պատրաստ է վաճառել Մարկ Բարտրային

14:31 • 17/01

Թաիլանդի ոստիկանությունը կանխել է ԻՊ-ի ահաբեկիչների մուտքը երկիր

14:25 • 17/01

ԱՄՆ-ում առաջարկել են Կալիֆորնիան բաժանել երկու նահանգի

14:21 • 17/01

Այս գործիչներից է շատ անգամ կախված համաշխարհային քաղաքական դաշտը. Ա. Նավասարդյանը՝ աշխարհի 12 լիդերների վարկանիշը բացահայտող հարցումների մասին

14:19 • 17/01

iOS 10-ով և 11-ով գործող ցանկացած iPhone արգելափակելու տարբերակ է գտնվել (տեսանյութ)

14:19 • 17/01

Թանկացումները հետևանք են այս քաղաքական համակարգի, պետք է ոչ թե հետևանքի դեմ պայքարել, այլ՝ համակարգի. Զ. Փոստանջյան (տեսանյութ)

14:18 • 17/01

Եկամտային հարկի մասին օրենսդրությունում ոչ թե կոսմետիկ, այլ լուրջ փոփոխություններ անելու անհրաժեշտություն կա. Խ. Հարությունյան

14:15 • 17/01

Եթե ցանկանանք, կարող ենք 100 մրցունակ կառավարություն կազմել. Զ. Փոստանջյան (տեսանյութ)

14:14 • 17/01

Ստեղծվելու է համահայկական թվային գրադարան. Ազգային գրադարանի տնօրեն

14:11 • 17/01

«Ոստիկանության մասին» օրենքի նախագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունվեց. «Ելք» և «Ծառուկյան» խմբակցությունները դեմ քվեարկեցին

14:10 • 17/01

Հայկական բրդուճը ռուսաստանաբնակ գործարարներին միլիոնավոր ռուբլիների եկամուտ է բերել