Ինչպես Իրանում սկիզբ առան հակակառավարական ցույցերն ու ուր են դրանք տանում. The Guardian-ի անդրադարձը (լուսանկարներ)

17:14 • 03.01.18



Իրանում արդեն մի քանի օր է, ինչ չեն հանդարտվում 2009թ. ի վեր ամենախոշոր հակակառավարական ցույցերը, որոնք խլել են 20-ից ավելի մարդու կյանք: Իսլամական Հանրապետությունում տեղի ունեցող զարգացումներին հետևում են ոչ միայն տարածաշրջանային երկրները, այլև Արևմուտքն ու մուսուլմանական աշխարհը: Մի քանի օր առաջ սկիզբ առած, սակայն սրընթաց տարածված ցույցերին անդրադարձել է բրիտանական հեղինակավոր The Guardian պարբերականը՝ ներկայացնելով հետագա զարգացումների իր տեսլականը:

Ինչպես սկսվեցին ցույցերը

Ամեն ինչ սկսվեց դեկտեմբերի 28-ին՝ հարաբերականորեն փոքր ցույցից, որը կազմակերպվել էր Իրանի 2-րդ ամենամեծ քաղաքում՝ Մաշհադում: Այնուհետև բողոքի ալիքը տարածվեց երկրով մեկ: Սկզբում իշխանություններն ընդվզման համար մեղադրում էին  նախագահ Հասան Ռոհանիի գլխավոր մրցակցին՝ Էբրահիմ Ռաիսին:

 

Картинки по запросу iran protests 2017

 

Ովքեր են ցուցարարները

Նրանց մեծ մասն աշխատավոր դասի ներկայացուցիչներ են՝ հիմնականում մինչև 30 տարեկան երիտասարդներ, որոնք բողոքում են արևմտյան պատժամիջոցների հետևանքով զգալի թուլացած իրանական տնտեսությունից: Չնայած, որ Ռոհանին խոստացել էր, որ 2015թ Թեհրանի և «միջնորդ 6-յակի» միջև կնքված պատմական միջուկային համաձայնագրի շրջանակում արևմտյան պատժամիջոցների մասնակի չեղարկումից հետո շարքային իրանցիները միանշանակ ավելի բարեկեցիկ կյանքով կապրեն, այնուհանդերձ այդ խոստումը կյանքի չկոչվեց: Հայտնի է, որ երկրում գործազրկության մակարդակը բավական բարձր է, երիտասարդների շրջանում այն կազմում է 40%: Բացի այդ, վերջին շրջանում կիսով չափ բարձրացել է առաջին օգտագործման մթերքների գինը:

 

Картинки по запросу iran protests 2017

Ինչ կոչեր են անում ցուցարարներն ու ում են մեղադրում

Չնայած որ ամեն ինչ սկսվեց տնտեսական վիճակի վերաբերյալ առկա դժգոհությունից, սակայն կարճ ժամանակում ցույցերը տեղափոխվեցին քաղաքական հարթակ: Ցուցարարաները պահանջում են երկրի գերագույն հոգևոր առաջնորդ Այաթոլլահ Ալի Խամենեյի, իշխող վարչակազմի հրաժարականը: Ցուցարարների մեջ մեծ թիվ են կազմում նաև նրանք, ովքեր երկրում միապետությունը վերականգնելու կոչ են անում: Բողոքի ելած իրանցիները քննադատում են երկրի վարած արտաքին քաղաքականությունը՝ ընդգծելով, որ իշխանությունները պետք է Իրանի, սեփական ժողովրդի, այլ ոչ թե Սիրիայի, Լիբանանի ու Պաղեստինի մասին մտածեն:

 

Картинки по запросу iran protests 2017

 

Ինչպես են իշխանություններն արձագանքում ցույցերին

Առաջին օրերին իշխանությունները լուռ էին, սակայն ցույցերի տարածման ու նախագահ Ռոհանիի՝ հանրային ընդվզումը հանդարտեցնել չկարողանալու ֆոնին, անվտանգության ծառայության ուժերը կոշտ վարքագիծ դրսևորեցին: Դրա հետևանքով գրացվեց 21 զոհ՝ թե՛ ցուցարարների, թե՛ օրենքի ներակայացուցիչների ճամբարից: Միայն մայրաքաղաք Թեհրանում ձերբակալվել է 450 մարդ: Մի քանի հարյուր ցուցարար ձերբեկալվել են այլ նահանգներում:

Սակայն, ի տարբերություն 2009թ. լայնամասշտաբ ցույցերի, այս անգամ իշխանությունները չեն խոչընդոտել լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների աշխատանքը: Օտարերկրյա մեդիայի ներկայացուցիչները ևս անարգել լուսաբանել են հակակառավարական ցույցերը:

 

Картинки по запросу iran protests 2017

 

Ինչի կարող է սա հանգեցնել

Դեռևս վաղ է ասել՝ ցույցերը կշարունակվեն, թե կհանդարտվեն: Այժմ ցուցարարներն առաջնորդ չունեն և ակնհայտորեն ռազմավարության պակաս ունեն: Չի բացառվում, որ Ռոհանին կարող է ցույցերի առիթն օգտագործել ու համոզել պահպանողականներին որոշակի փոփոխություններ իրականացնել երկրի քաղաքական դաշտում, որպեսզի մթնոլորտը թուլանա: Իրատեսական է նաև այն տարբերակը, որ պահպանողականները, որոնք որոշակի հակասություններ ունեն ռեֆորմիստ Ռոհանիի հետ, կարող են նախագահի իշխանությունը թույլացնելու համար հիմքեր ստանալ:

 

Картинки по запросу iran protests 2017

 

Օտարերկրյա միջամտության հավանականությունը

Իրանի իշխանությունները ներքին ընդվզման համար մեղադրում են օտար ուժերին, մասնավորապես՝ Սաուդյան Արաբիային ու ԱՄՆ-ին: Որպես պնդման ապացույց նրանք մեջբերում են ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ իրանցի ցուցարարներին ողջունող ու աջակցություն հայտնող բազմաթիվ թվիթերյան գրառումները: Եվ թեպետ Սաուդյան Արաբիան ու Միացյալ Նահանգները բազմիցս հրապարակավ հայտարարել են Իրանում իշխանափոխության անհրաժեշտության մասին, այնուհանդերձ, դեռևս նրանց միջամտությունն ապացուցող փաստեր չկան:

 

Картинки по запросу iran protests 2017

 





ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

23:49 • 17/01

CNN-ը հայտնել է, թե ինչ առողջական խանգարում ունի Դոնալդ Թրամփը

23:36 • 17/01

Ferrari-ն հաստատել է արտաճանապարհային մոդելի թողարկումը

23:24 • 17/01

«Ստալի» հայ կիսապաշտպանները հետաքրքրել են ղազախական ակումբներին

23:21 • 17/01

BuzzFeed-ի փորձարկումը. օտարերկրացիներն առաջին անգամ համտեսում են հայկական ավանդական ուտեստները (տեսանյութ)

23:11 • 17/01

Daily Mail-ի ֆոտոշարքը բացահայտում է՝ ինչ պայմաններում են աշխատում Չինաստանում Apple-ի գործարանի աշխատակիցները

22:59 • 17/01

Մեծ Բրիտանիայի բնակչուհին բուսակերների համար նախատեսված մայոնեզ է պատվիրել խանութից, ինչի փոխարեն մսային կարկանդակ ստացել

22:58 • 17/01

UFC. Հայտնի է Նուրմագոմեդով-Ֆերգյուսոն մենամարտի անցկացման վայրը և օրը

22:51 • 17/01

Մահացել է Ռուբեն Վարդանյանի հայրը

22:40 • 17/01

Այս անգամ թուրքացման վրա շեշտը պիտի դնեն. պատմաբանը՝ Ադրբեջանի պատմությունը կրկին գրելու Ալիևի «հրահանգի» մասին

22:32 • 17/01

Թաթարստանում կուղբերի «աշխատանքի» արդյունքում ողջ գյուղը հայտնվել է ջրի մեջ (տեսանյութեր)

22:22 • 17/01

Յան Ռայթ. Ներկա դրությամբ վստահ չեմ Հենրիխ Մխիթարյանի վրա

22:20 • 17/01

Խառնաշփոթ և անելանելի իրավիճակ Բրյուսովի լեզվաբանական համալսարանում. Ահազանգում է քաղաքացին, իսկ ռեկտորը` հերքում

22:05 • 17/01

Եթե ժողովուրդն ակտիվ մասնակցի, կարելի է սկսել իշխանափոխության գործընթացը. Պ. Մակեյանը՝ «Ելք»ի երթի մասին 

22:02 • 17/01

Առաջիկա օրերին Երկրի կողքով «վտանգավոր» դասակարգված երկնաքար կանցնի՝ 108 000 կմ/ժամ արագությամբ

22:00 • 17/01

Կասիլյասը` Ռոնալդինյոյին. Դու ինձ տանջանքներ ես պատճառել, բայց ես վայելել եմ քո խաղը

21:57 • 17/01

Դեբեդ գետի վրա կկառուցվի Հայաստանը Վրաստանին կապող նոր կամուրջ, որը կնպաստի առևտրաշրջանառության բարձրացմանը. Շիրակ Թորոսյան

21:47 • 17/01

Forbes-ը գնահատել է Քիմ Քարդաշյանի կարողությունը

21:47 • 17/01

Թանկացումների դեմ պայքարը նման է ձմռանը ձյուն գալու դեմ պայքարին՝ իրականանալ չի կարող. սոցիոլոգ (տեսանյութ)

21:35 • 17/01

Եթե լինի հայ-իրանական լիարժեք համաձայնություն, ապա Մեղրի ՀԷԿ նախագիծը կիրականացվի, լուրջ խոչընդոտներ չկան. Արմեն Մանվելյան

21:30 • 17/01

Ամերիկացի սենատորի արտասովոր արարքը զվարճացրել է օգտատերերին (տեսանյութ)

21:26 • 17/01

«Ռեալում» մեծ փոփոխություներ են սպասվում. Պերեսը ցանկանում է BBC-ն փոխարինել NHL-ով

21:22 • 17/01

Ադրբեջանը հույս ունի, որ հանդիպումների մասնակցելով՝ կարող է ժամանակ շահել․ Հ. Մելիք-Շահնազարյանը՝ Նալբանդյան-Մամեդյարով հանդիպման մասին

21:12 • 17/01

Հարավային և Հյուսիսային Կորեաները Օլիմպիական խաղերում հանդես կգան «միասնական» դրոշի ներքո

20:57 • 17/01

Բիթքոինի փոխարժեքը նվազել է $10 000-ից ցածր

20:43 • 17/01

ԱՄՆ-ն Ռուսաստանի նկատմամբ պատժամիջոցները կուժեղացնի,  որպեսզի մեկուսացնի ՌԴ-ին, ինչը ՀՀ-ի  վրա կարող է վատ ազդել. Գ. Մակարյան

20:35 • 17/01

Հենրիխ Մխիթարյանը 2009-ին. «Արսենալն» իմ ամենասիրելի ակումբն է

20:27 • 17/01

Չինացիները կանվանափոխեն ամենից շատ վաճառվող չինական ավտոմեքենայի անվանումը՝ Թրամփի պատճառով

20:18 • 17/01

Սիս գյուղի դպրոցի նախկին տնօրենը մեղադրվում է փաստաթղթեր կեղծելու և 4 մլն 95 հզր դրամ հափշտակելու մեջ

20:09 • 17/01

Մխիթարյանը բաց է թողել «Մանչեսթեր Յունայթեդի» այսօրվա մարզումը

20:09 • 17/01

Կառլես Պուչդեմոնին առաջարկել են Կատալոնիան ղեկավարել Skype-ի միջոցով

20:01 • 17/01

Այն, ինչ վերաբերում է Հայրենական պատերազմին, պետք չէ քաղաքականացնել. Շավարշ Քոչարյանը՝ Չեխիայում Հայաստանի դեսպանին տրված նկատողության մասին

19:47 • 17/01

9–րդ դասարանցին 10-ամյա երեխայի նկատմամբ սեքսուալ բնույթի բռնի գործողություններ է կատարել. նրան մեղադրանք է առաջադրվել

19:42 • 17/01

Նախագահը բացարձակ առողջ է. Պեսկովը Պուտինի մասին

19:31 • 17/01

Օտամենդին երկարաձգել է պայմանագիրը Մանչեսթեր Սիթիի հետ

19:27 • 17/01

Մեծ բրիտանիայում գողացել են «Հարի Փոթերի» և «Հոբիթի» առաջին հազվադեպ հրատարակությունները

19:21 • 17/01

«Ծառուկյան» դաշինքը չի ցանկանում ռեսուրսներն օգտագործել «Ելք»–ի PR ակցիաների օգտին, քաղաքականության մեջ անհատույց ոչինչ չի լինում. Արմեն Բադալյան

19:05 • 17/01

ՄՅՈւ-ի պաշտպանը պատմել է, թե ինչպես է վերադարձրել Մոուրինյուի վստահությունը

19:04 • 17/01

Ես խաղաղության և մարդու իրավունքների համար պայքարող մեկն եմ. թուրք գործիչը պատասխանել է Էրդողանի մեղադրանքներին կապված ցեղասպանության ճանաչման հետ

18:54 • 17/01

ԱԱ 2018-ի ընթացքում երկրպագուների համար հավելյալ ավիաչվերթներ կսահմանվեն

18:50 • 17/01

Ընդամենը 8 օր եմ եղել արձակուրդում նախորդ տարվա մեջ, իրավունք ունե՞մ, թե՞ չէ. Կարեն Կարապետյանը՝ Էդմոն Մարուքյանին

18:29 • 17/01

Թուրքիայում հեղաշրջման փորձի գործով 320 մեղադրյալ դատապարտվել են ցմահ ազատազրկման

18:22 • 17/01

ՀՀԿ-ականների «ինովացիոն» լուծումից հետո կարտոֆիլի գները թռել են, այս դեպքում ի՞նչ ուտեն աղքատները. Նիկոլ Փաշինյանը՝ Կառավարությանը

18:11 • 17/01

Զինեդին Զիդան. Չեմ տեսնում «Ռեալն» առանց Կրիշտիանու Ռոնալդուի

18:09 • 17/01

Ընդդիմությունը տառապում է նարցիսիզմով, իսկ մեծամասնությունն ապավինել է քանակին՝ անտեսելով որակը. Ռուբեն Հակոբյան (տեսանյութ)

18:02 • 17/01

Երկիրն ընկնում է, երբ տրորում են գիտության և տգիտության բաժանարար սահմանը. մարտնչող տգիտության ախտաբանությունը

18:01 • 17/01

Հավի թարմ մսի գինը 22%-ով նվազել է, ձեթը՝ 5%-ով, բարձր տեսակի ալյուրը՝ 6%-ով. Վաչե Գաբրիելյանը թվարկեց էժանացած ապրանքները

17:57 • 17/01

Բալագե. Կա մի գաղտնի ակումբ, որը պատրաստ է հրավիրել Ալեքսիս Սանչեսին

17:53 • 17/01

Երևանում 40 հազար ուղևոր երթուղայինի համար արդեն վճարում է 200 դրամ, որովհետև 20 գիծ փակվել է. փոխադրողների միության նախագահ

17:39 • 17/01

Անպատժելիություն և հովանավորչություն մեր երկրում, որպես կանոն, չկա. Արդարադատության նախարար

17:37 • 17/01

Թբիլիսիի քաղաքապետը պատրաստվում է գիշերային ավտոբուսներ գործարկել

17:37 • 17/01

IFFHS. Ռեալը ճանաչվել է 2017 թվականի լավագույն ակումբ

17:36 • 17/01

Ասում եք` գնաճը սարսափելի է, ես էլ ասում եմ` սարսափելի չէ. վարչապետը` ԱԺ–Կառավարություն հարցուպատասխանին

17:33 • 17/01

Մարդկանց ինչպե՞ս ասենք, որ քիչ կարագ օգտագործեն. Արայիկ Միրզոյանը՝ վարչապետին

17:32 • 17/01

Թուրքիայում ուսումնական ինքնաթիռ է կործանվել, անձնակազմը զոհվել է

17:27 • 17/01

Թուրքիան նախատեսում է սեփական արտադրության ՀՕՊ համակարգեր ստեղծել

17:19 • 17/01

2018թ.-ը բեկումնային տարի կլինի Արցախի տնտեսության համար. Արայիկ Հարությունյան

17:18 • 17/01

Աշխարհում ընդհանուր ազատությունների առումով վիճակը վատթարանում է, և այդ ֆոնին որոշ բացասական երևույթներ ՀՀ-ում այդքան նկատելի չեն. Բ. Նավասարդյան

17:15 • 17/01

Երկրում նախագահի թեկնածուները շատ չեն. Դավիթ Հարությունյան

17:14 • 17/01

Մակրոնը համաձայնել է 950 տարվա մեջ առաջին անգամ Բայե գորգը Մեծ Բրիտանիա ուղարկել (լուսանկար)

17:09 • 17/01

Վրաստանի նախագահը հայտարարել է, որ չի պատրաստվում ներում շնորհել Սաակաշվիլիին

17:07 • 17/01

ԱԺ–ում ընթանում է կառավարության հետ հարցուպատասխանը (ուղիղ)

17:01 • 17/01

Դիմիտրովը 5-րդ սեթում 8:6 հաշվով հաղթել է Մակդոնալդին և դուրս եկել AO-ի երրորդ շրջան

16:56 • 17/01

Մեծ Բրիտանիայում «միայնության նախարար» է նշանակվել

16:48 • 17/01

«Խորհրդարանական վերահսկողությունը կբարձրացնի միջազգային պայմանագրերի իրագործման արդյունավետությունը». Արմեն Աշոտյան

16:44 • 17/01

Խամես. «Ռեալը» կհաղթահարի ՊՍԺ-ի արգելքը

16:40 • 17/01

Էրդողանը Հռոմի պապի հետ հանդիպումը կարող է օգտագործել Հայաստանի հետ հարաբերությունները նորմալացնելու համար. Regnum

16:32 • 17/01

Հենրիխ Մխիթարյանը ժամանել է Մանչեսթեր Յունայթեդի մարզմանը (լուսանկարներ)

16:30 • 17/01

Հովիկ Աբրահամյանը նախագահի թեկնածուների թվում չկա, հնարավոր է՝ քննարկվի նաև Արմեն Սարգսյանի թեկնածությունը. Վահրամ Բաղդասարյան

16:24 • 17/01

Շիրակի պետհամալսարանի ռեկտորը հերքում է իր հանգստասենյակում 10 միլիոն դրամանոց սանհանգույցի մասին տեղեկությունը, դասախոսը հակառակն է պնդում

16:23 • 17/01

Վրաստանում ԵԱՏՄ-ին միանալ ցանկացողների թիվն ավելացել է

16:17 • 17/01

Մեքսիկայում հայտնաբերվել է աշխարհի ամենաերկար ստորջրյա քարանձավային համալիրը (լուսանկարներ)

16:16 • 17/01

Նախագահի թեկնածուի շուրջ այս աժիոտաժը հասարակության ուշադրությունը շեղելու քայլ է. Ա. Բաղդասարյան

16:06 • 17/01

Նախագահը հանդիպում է ունեցել «ՏՏ ոլորտում համաշխարհային ներդրման համար» մրցանակաբաշխության կազմակերպիչների հետ

16:02 • 17/01

Բիշքեկում օդը երկու անգամ ավելի կեղտոտ է, քան Պեկինում. «Sputnik Ղրղզստան»

15:46 • 17/01

Թուրք ոստիկաններին հաջողվել է գտնել Անկարայում կորած ռուս դիվանագետին

15:44 • 17/01

«Օրենքով գող» Գիզո Կարդավան 5-րդ անգամ արտաքսվել է Ռուսաստանից

15:39 • 17/01

Գերմանացի լրագրողը Օբամեյանգի պահվածքը կապիկի կրկես է անվանել

15:35 • 17/01

Թուրքիան կարող է ընդլայնել Սիրիայում իր ռազմական գործողության պլանը և Աֆրինից հետո հասնել մինչև Մանբի. Չավուշօղլու

15:29 • 17/01

Ամազոնի դաշտավայրում հայտնաբերված գորտերի տեսակն անվանել են Սթենլի Կուբրիկի պատվին

15:25 • 17/01

ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը ԼՂ խնդրի կարգավորումն ընդգրկել է 2018թ. առաջնահերթությունների շարքում

15:25 • 17/01

Marca. Մեսսին՝ Լա Լիգայի առաջին շրջանի լավագույն ֆուտբոլիստ

15:20 • 17/01

Նշանակություն չունի՝ ում իրավունքն է խախտվել՝ իշխանության մեջ գտնվո՞ղ, թե չգտնվող անձի. Գ. Կոստանյանը՝ «Արզումանյանն ընդդեմ Հայաստանի» գործով վճռի մասին

15:13 • 17/01

Ժիրինովսկին կխաղա «Խելքից պատուհասը» երաժշտական բեմադրությունում

15:10 • 17/01

Գումարտակի հրամանատարը մեղադրվում է $700 կաշառք վերցնելու մեջ. քրգործն ուղարկվել է ՀՔԾ

15:05 • 17/01

Եկատերինբուրգի բնակիչը 13-րդ հարկից նետել է քնել խանգարող կատվին

14:55 • 17/01

Հայտնաբերվել է «Երևան Սիթի»-ում 61-ամյա տղամարդուն սպանելու մեջ կասկածվող քաղաքացին. Shamshyan.com

14:55 • 17/01

Նրան դեպի խորան կտանի ոչ թե հայրը, այլ՝ մայրը. ինչ հարսանեկան ավանդույթներ կխախտեն արքայազն Հարին ու Մեգան Մարքլը

14:51 • 17/01

Մեր երթն այլ հարցերի շուրջ պետք է լինի, բայց եթե 50, 100 հազար մարդ պահանջի իշխանափոխություն, մենք ո՞վ ենք, որ չգնանք այդ քայլին. Սասուն Միքայելյան  

14:48 • 17/01

608 փաստաբան պահանջ է ներկայացրել ԱԺ-ին և կառավարությանը՝ փաստաբանի նկատմամբ դատարանի կողմից տուգանքի կիրառման դեմ

14:46 • 17/01

Սախալինում կնոջ պատճառով հայի սպանած ադրբեջանցին ընդունել է իր մեղքը

14:37 • 17/01

«Բորուսիան» պատրաստ է վաճառել Մարկ Բարտրային

14:31 • 17/01

Թաիլանդի ոստիկանությունը կանխել է ԻՊ-ի ահաբեկիչների մուտքը երկիր

14:25 • 17/01

ԱՄՆ-ում առաջարկել են Կալիֆորնիան բաժանել երկու նահանգի

14:21 • 17/01

Այս գործիչներից է շատ անգամ կախված համաշխարհային քաղաքական դաշտը. Ա. Նավասարդյանը՝ աշխարհի 12 լիդերների վարկանիշը բացահայտող հարցումների մասին

14:19 • 17/01

iOS 10-ով և 11-ով գործող ցանկացած iPhone արգելափակելու տարբերակ է գտնվել (տեսանյութ)

14:19 • 17/01

Թանկացումները հետևանք են այս քաղաքական համակարգի, պետք է ոչ թե հետևանքի դեմ պայքարել, այլ՝ համակարգի. Զ. Փոստանջյան (տեսանյութ)

14:18 • 17/01

Եկամտային հարկի մասին օրենսդրությունում ոչ թե կոսմետիկ, այլ լուրջ փոփոխություններ անելու անհրաժեշտություն կա. Խ. Հարությունյան

14:15 • 17/01

Եթե ցանկանանք, կարող ենք 100 մրցունակ կառավարություն կազմել. Զ. Փոստանջյան (տեսանյութ)

14:14 • 17/01

Ստեղծվելու է համահայկական թվային գրադարան. Ազգային գրադարանի տնօրեն

14:11 • 17/01

«Ոստիկանության մասին» օրենքի նախագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունվեց. «Ելք» և «Ծառուկյան» խմբակցությունները դեմ քվեարկեցին