Բոլոր կողմերը շահեցին այդ կատարյալ և արտակարգ դիվանագիտական ձախողումից․ Ռուբեն Շուգարյանը՝ հայ-թուրքական արձանագրությունների մասին

22:21 • 24.02.18



1991-1992թթ. Հայաստանի նախագահի օգնական, արտաքին գործերի նախկին փոխնախարար և Իտալիայում Հայաստանի նախկին դեսպան, 2009 թվականից Թաֆթս համալսարանի Ֆլետչերի Իրավունքի և դիվանագիտության դպրոցի պրոֆեսոր Ռուբեն Շուգարյանի հետ Tert.am-ը զրուցել  է 2009 թվականին  Ցյուրիխում ստորագրված հայ-թուրքական արձանագրությունների՝ Հայաստանի կողմից «առոչինչ» ճանաչելու որոշման և հայ-թուրքական հարաբերությունների՝ փակուղում հայտնվելու մասին:

Ըստ նրա՝ հայկական կողմը պետք է շարունակի դրսևորել պատրաստակամություն՝ հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման նոր գործընթաց սկսելու կամ  երկխոսությունը ինչ-որ մի մակարդակի վրա պահելու: Նրա խոսքով՝ հիմա պետք են քայլեր՝ փոքր ծրագրերի իրականացման համար:

-Պարո՛ն Շուգարյան, Հայաստանը տարբեր միջազգային ատյաններում ամենաբարձր մակարդակներով հայտարարում է, որ մինչև գարուն առոչինչ է ճանաչելու հայ-թուրքական հարաբերությունները: Արդեն հայկական կողմն է վերջ դնում իր նախաձեռնած՝ Թուրքիայի հետ հարաբերությունները կարգավորելու գործընթացին: Սպասելի՞ էր Ձեզ համար նման զարգացում:

-Իրականում հայկական կողմը չէ կարգավորման գործընթացին վերջ դնողը: Թուրքական կողմն է փակուղու մեջ դրել այդ գործընթացը:  Հիմա արդեն պատճառների մասին կարող ենք խոսել՝ վերլուծելով և՛ մեթոդաբանական, և՛ քաղաքական հարցերը: Իմ խորին համոզմամբ՝ մեթոդաբանական սխալ է տեղի ունեցել, և դա արվել է առաջին հերթին միջնորդների կողմից, տվյալ դեպքում, հատկապես ամերիկացիների: Բայց և մեթոդաբանական սխալը եղել է Թուրքիայի դրդումով: Խոսքը նրա մասին է, որ երկու բանակցային գործընթաց, առաջինը՝ հաշտեցմանն ուղղված, և երկրորդը՝ կարգավորմանն ուղղված, խառնվել էին իրար:

Դա երկար տարիներ Թուրքիան միտումնավոր էր ցանկանում անել: Ի՞նչ նկատի ունեմ․ կարգավորման գործընթացում, որը միայն ենթադրում է երկու երկրների միջև  դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատում և սահմանների բացում՝ առանց նախապայմանների, պետք է մասնակցեն միայն երկու երկրների ներկայացուցիչներ, և դա պետք է լինի առանց նախապայմանների:

Երկրորդ՝ հաշտեցման գործընթացը շատ ավելի երկար, շատ ավելի բարդ և զգայուն գործընթաց է: Բայց այստեղ՝ արձանագրությունների տեքստի մեջ, որը պետք է վերաբերի միայն կարգավորմանը, կա հատված պատմաբանների հանձնաժողովի ստեղծման մասին: Դա մեզ համար անընդունելի կետ է, որովհետև մենք չենք կարող կասկածի տակ դնել Հայոց ցեղասպանությունը: Կարելի է ինչ-որ «ինտերպրետացիաներ», բացատրություններ գտնել, բայց, համենայն դեպս, հիմա ավելի ճիշտ կլինի դրանից խուսափել, և երկար տարիներ  դրանից խուսափել ենք: Ես խոսեցի մեթոդաբանական սխալի մասին:

Կային երկրներ, որոնք դրա վրա աչք փակեցին, գործընթացում ներգրավված միջնորդ երկրներ կային, որ ուղղակի չէին մտածում այդ մասին: Իսկ Թուրքիայի համար, վստահ եմ, դա հիմնական նպատակներից մեկն էր:

Հայկական կողմը փորձ կանի անորոշ դարձնել այդ կետը և հնարավորություններ ստեղծել տարբեր «ինտերպրետացիաների» համար՝ ինքն իր ձևով այդ կետը մեկնաբանի, թուրքական կողմը՝ իր: Դա կոչվում է քաղաքագիտական երկիմաստություն:

-Պարո՛ն Շուգարյան, Ձեր կարծիքով, ինչու՞ այն ժամանակ Թուրքիան միջազգային հանրությանը, ի վերջո` Հայաստանին, ընդառաջ գնաց և համաձայնեց սկսել հարաբերությունների կարգավորման գործընթաց: Սակայն արձանագրությունների ստորագրման շեմին նախապայմաններ առաջ բերեց և հետո պնդեց դրանց իրականացումը:

-Ես ասացի՝ խոսքը գնում է մեթոդաբանական և քաղաքական պատճառների և սխալի մասին: Խոսեցի մեթոդաբանական սխալի մասին: Հիմա անցնենք քաղաքականին․այն, որ Թուրքիան չէր պատրաստվում որևէ կարգավորման գնալ մինչև ղարաբաղյան հիմնախնդրի լուծումը, իսկ ամբողջ գործընթացը  դառնում էր իմիտացիա, ակնհայտ էր:

Հարցնում եք՝ ինչու Թուրքիան նման քայլի գնաց: Պատասխանը պարզ է․ որովհետև շահ ուներ: Ե՞րբ է այդ գործընթացը սկսել․ մինչև Հայոց ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցը, այսինքն՝ այն ժամանակ, երբ վտանգ էր հասունանում Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման: Տեսեք՝ ովքեր էին այն ժամանակվա միջնորդները: Ճիշտ է, Շվեյցարիան էր պաշտոնապես միջնորդ համարվում, բայց այն ավելի շատ օժանդակող էր, միջնորդը Միացյալ Նահանգներն էր:

Պետք է նկատել նաև՝ Շվեյցարիայի խորհրդարանը 2003 թվականին ճանաչել էր Հայոց ցեղասպանությունը, գործադիր իշխանությունը չէր ճանաչել այն: Ինչպես գիտեք՝ գործադիր իշխանությունները, ի տարբերություն օրենսդիրների, միշտ գործ են ունենում ամենօրյա հարաբերությունների, պրակտիկ շահերի հետ: Դրա համար Շվեյցարիան Հայոց ցեղասպանության ճանաչումից հետո փորձեց կարգավորել Թուրքիայի հետ լարված հարաբերությունները՝ վերականգնելով նաև իր վաղեմի՝ «ամենաչեզոք», «ամենաօբյեկտիվ» միջնորդի անունը: Փաստորեն, այստեղ էլ միջնորդ լինելով՝ շվեյցարացիները փորձեցին փոխհատուցել առաջին հերթին Թուրքիային:

Թուրքիային էլ այս գործընթացը պետք էր՝ աշխարհին ցույց տալու համար, որ նա պատրաստ է Հայաստանի հետ երկխոսությանը, և դա անում է այն ժամանակ, երբ միջնորդը մի երկիր է, որը ճանաչել է ցեղասպանությունը:  Դա լայնահայաց անաչառության նշան էր:

Մյուս կողմից՝ դա ուղերձ էր միջազգային հանրությանը, որ տեսե՛ք՝ մենք շատ լուրջ բանակցությունների ենք պատրաստվում՝ Հայաստանի հետ մեր հարաբերությունները կարգավորելու: Նրանք ասում էին, որ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթացը պիտի կանգնի այդ գործընթացի համար: Այդ ուղերձն առաջին հերթին ԱՄՆ-ին էր ուղղված, եվրոպական երկրներին և այլն: Բացի դրանից՝ պարզ էր, որ Թուրքիան շարունակում էր պահել սահմանը փակ և շարունակում էր առաջարկել նախապայմաններ:

Իրականում բոլոր մասնակիցները այս կամ այն ձևով հայ-թուրքական «ֆուտբոլային  դիվանագիտությունից» բոլորը շահող դուրս եկան: Ես դա անվանում եմ՝ կատարյալ կամ արտակարգ դիվանագիտական ձախողում, երբ հասնում ես մի մակարդակի, երբ աշխարհի խաղացողներ են ներգրավվում կարգավորման գործընթացում, երբ հեռախոսազրույցներ են լինում ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի, Հայաստանի և Թուրքիայի նախագահների միջև, երբ նույնիսկ ԱՄՆ փոխնախագահ Ջո Բայդենը զանգում է Ադրբեջան, որ խանգարի Ադրբեջանի ցասմանը, բացատրի՝ ինչ է տեղի ունենում, երբ ստորագրում ես արձանագրություններ, բայց ձախողում է լինում:

Իհարկե, Հայաստանը շահեց այս գործընթացում․վերադարձավ միջազգային քարտեզի վրա: Այն ժամանակ մի քանի օր շարունակ միջազգային մամուլի ուշադրության կենտրոնում Հայաստանն էր: Եվ ուշադրության կենտրոնում էր ոչ միայն այն պատճառով, որ կատարվում էր ինչ-որ կարևոր իրադարձություն, և դրան սպասում էին ԱՄՆ պետքարտուղարը, Ռուսաստանի արտգործնախարարը և այլն, այլ այն պատճառով, որ Հայաստանն ինքն էր նախաձեռնել այդ կարգավորման գործընթացը և առաջին անգամ Թուրքիայի հետ նման երկխոսության մեջ էր մտել:

Մի պահ վերհիշենք Սերժ Սարգսյանի՝ վերջերս Մյունխենում արած հայտարարությունը: Այնտեղ էլ խոսք կար այդ մասին: Ես նորից ուզում եմ վերադառնալ հարաբերությունների կարգավորման և հաշտեցման գործընթացներին: Նախագահն ասաց, որ մեծ ռիսկերի է գնացել այդ ժամանակ, աշխարհով է շրջել, սփյուռքի այն երկրներում եղել, որտեղ կար քննադատություն այդ կարգավորման վերաբերյալ: Եթե այդ արձանագրությունները վերաբերեին միայն հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորմանը, ապա այնքան էլ կարիք չէր լինի նույնիսկ այդ ճամփորդությունների և հանդիպումների, և սփյուռքի քննադատությանն էլ Հայաստանը չէր արժանանա, որովհետև այդ գործընթացի մեջ կա միայն երկու մասնակից՝ Հայաստանն ու Թուրքիան, և դա առանց նախապայմանների դիվանագիտական հարաբերությունների ստեղծում է և սահմանի բացում: Ուրիշ ոչինչ:

Բայց երբ այստեղ միտումնավոր ավելացնում ես պատմաբանների հանձնաժողով, չորս անգամ սահմանների մասին ես խոսում՝ տարբեր ձևերով, ստեղծվում է իրավիճակ, երբ հայկական կողմն է վատ դրության մեջ հայտնվում և, փաստորեն, ստիպված է լինում բացատրություններ տալ շատ ավելի մեծ լսարանների:

-Այո՛, մի պահ Հայաստանն այդ ժամանակ հայտնվեց միջազգային քարտեզի վրա, միջազգային հանրությունը զբաղված էր հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորմամբ, բայց Հայաստանի ցանկությունը՝ սահմաններ բացել, շրջափակումից դուրս գալ, այդպես էլ չիրականացավ: Հայկական կողմը, Ձեր կարծիքով, ճի՞շտ էր հաշվարկել իր քայլերը:

-Համոզված եմ ասում, իհարկե, ճիշտ է հաշվարկել իր քայլերը Հայաստանը: Դա, ինչպես ասացի, Հայաստանին վերադարձրեց  միջազգային քարտեզ, բացի դրանից, ցույց տվեց և դեռ ցույց կտա (ավելի երկարաժամկետ պլանով եմ ասում), որ Հայաստանը  խաղ չի խաղում, այլ իրոք պատրաստ է Թուրքիայի հետ կարգավորել հարաբերությունները՝ մտնելով այս գործընթացի մեջ:

Դա ցույց կտա նաև (նորից երկարաժամկետ կտրվածքով), որ Թուրքիայի համար Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացն սկսելը իսկապես խաղ էր՝ իր նպատակներին հասնելու համար: Այդ խաղը միայն կարճաժամկետ կամ միջնաժամկետ օգուտ է բերել Թուրքիային:

-Բանակցությունների գնացող կողմերը պետք է ընկալեն, որ եթե չգնան դրան, կորցնելու բան կունենան կամ կշահեն ինչ-որ բաներ: Հայաստանն ուներ խնդիր շրջափակումից դուրս գալու, Թուրքիան ի՞նչ կկորցներ, եթե չգնար բանակցությունների:

-Թուրքիան, ասացի արդեն, կարողացավ կանգնեցնել Հայոց ցեղասպանության ճանաչման միջազգային գործընթացը: Կարողացավ նաև սխալ կարծիք ստեղծել միջազգային հանրությունում, որ Թուրքիան իրոք իր հարևանների հետ «զրո խնդիրների» քաղաքականություն է վարում:

Թուրքիան, իհարկե, կարճաժամկետ կտրվածքով որևէ խնդիր չէր ունենում և հիմա էլ չունի՝ Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորումից հրաժարվելով: Բայց դա միայն կարճաժամկետ կտրվածքով եմ ասում: Հիմա արդեն պարզ է դառնում, որ, օրինակ, Ադրբեջանի հասարակական կարծիքի, Ադրբեջանի իշխանությունների պատանդ դառնալու պատրվակը ինչ է իրականում, որովհետև հենց որոշիչ պահ է գալիս, Թուրքիան վկայակոչում է Ղարաբաղյան հիմնահարցը, որ մինչև այն չկարգավորվի, նա չի կարող  գնալ Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման, որովհետև կա Ադրբեջանի իշխանությունների, հասարակության ճնշում:

Իհարկե, մի կողմից, նման խնդիր կա, և անկախության տարիներին գնալով այդ խնդիրը մեծացավ, բայց դեռ պարզ չէ, թե հիմա որքանով է կարևոր այդ հարցը Թուրքիայի համար և որքանով՝ պատրվակ:

-Այսինքն՝  Թուրքիայի համար Ղարաբաղյան հիմնահարցը պարզապես որպես պատրվակ է օգտագործվում , և այդ հիմնախնդրի լուծումը նրա օրակարգում էլ  չէր:

-Ո՛չ, օրակարգում էր: Բայց դա՛ չէր առաջնայինը: Ասացի արդեն, թե  Թուրքիան ինչ նպատակներ ուներ այն ժամանակ․ ցանկանում էր Հայոց ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին ընդառաջ կանգնեցնել ճանաչման գործընթացը: Նա չէր էլ կարող բոլոր նպատակներին միանգամից հասնել:

Նորից եմ ասում՝ այս գործընթացը կատարյալ կամ արտակարգ դիվանագիտական ձախողում էր․ բոլորը ինչ-որ բան շահեցին․ Թուրքիան ամենաշատը շահեց՝ կարճաժամկետ կտրվածքով, չնայած Հայաստանի ամենակարևոր նպատակը չիրականացավ, սահմանը փակ մնաց, բայց  միջազգայնորեն Հայաստանը շատ շահեց, և  դա փոքր բան չէ, փաստորեն Հայաստանը սկսեց նորից միջազգայնորեն ճանաչվել: Դա չափազանց կարևոր նվաճում էր Հայաստանի համար:

- Հիմա Հայաստանը բոլոր ատյաններն օգտագործում է՝ հայտարարելու համար հայ- թուրքական հարաբերությունների՝ փակուղի մտնելու և հայ-թուրքական արձանագրություններն առոչինչ ճանաչելու իր որոշման մասին: Ձեր տպավորությամբ՝ ուղերձը ու՞մ է հասցեագրված՝  Թուրքիայի՞ն, միջազգային հանրությա՞նն ուղղված մեղադրանք է՝ թե ոչինչ չարեցիք, թե՞ պարզապես փաստի արձանագրում:

-Բոլորը: Ես չեմ կարծում՝ այս ուղերձներին մեկ հասցեատեր կա, բոլորն են հասցեատեր են: Սերժ Սարգսյանի ՄԱԿ-ի ելույթի մասին հիշեցինք: Չի կարելի ՄԱԿ-ի ելույթի մի առանձին մաս վերցնել և դա մեկնաբանել: Ինձ համար ՄԱԿ-ի ելույթն առաջին հերթին կարևոր էր Ղարաբաղի մասով, որովհետև այնտեղ կար նոր մոտեցում: Մենք ձեզ հետ այդ մոտեցման մասին նախորդ հարցազրույցներից մեկում խոսել ենք:  Նախագահն այն ժամանակ դրա անունը չտվեց, բայց դա ինքնիշխանության փրկության համար մոտեցումն է: Այդ մոտեցման անհրաժեշտությունը մենք զգացինք նաև Ադրբեջանի նախագահի վերջին ելույթից հետո, երբ ինքը  խոսում էր արդեն Երևանը գրավելու մասին: Այսօր արդեն Ալիևի քաղաքականությունն իրեն հնարավորություն է տալիս դիվանագիտության մեջ այդպիսի շրջադարձ վերցնել:

ՄԱԿ-ում Ղարաբաղյան հիմնախնդրի մասին խոսելիս շեշտվեց իմ նշած մոտեցումը, և այստեղ նաև խոսվեց արձանագրություններն առոչինչ ճանաչելու մասին:

Ես ասացի, որ բոլոր կողմերը շահեցին այդ կատարյալ և արտակարգ դիվանագիտական ձախողումից: Միջնորդները կարողացան իրենց վարկանիշը բարձրացնել: Հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում միջնորդ երկրի նախագահ Բարաք Օբաման նախագահի իր առաջին ժամկետում այց կատարեց Թուրքիա 2009 թվականի ապրիլին, և դա իր առաջին ամենակարևոր գործերից մեկն էր․Մերձավոր Արևելքում Բուշի վարչակարգի ձախողումներից հետո հայ-թուրքական արձանագրությունների ստորագրումը լուրջ հաջողություն էր ԱՄՆ-ի համար, և դրանք ստորագրվեցին: Ռուսաստանն էլ կարողացավ ստեղծել կառուցողական խաղացողի իմիջ:

-Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը շատ ոգևորված էր,  անգամ  ասում էր, որ  ռուս երկաթուղայինները պատրաստ են ապահովել հայ-թուրքական երկաթուղու անխափան աշխատանքը:

-Այո՛, և առաջին անգամն էր, որ Ռուսաստանն այդքան կառուցողական էր: Բոլորը շահեցին, նույնիսկ Ադրբեջանը: Հետաքրքիր բան ստացվեց․ փաստորեն, բոլորը ձեռք բերեցին կառուցողական լինելու կարգավիճակ կամ համբավ, իսկ Ադրբեջանի դեպքում այլ բան եղավ: Ստացվեց, որ իր պատճառով այսպիսի խաղացողների ՝ Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Եվրամիության ծրագիրը ձախողվեց: Ադրբեջանն էլ այս գործընթացում, փաստորեն, տարածաշրջանում գործոն լինելու իմիջ ձեռք բերեց:

Սակայն սա էլ երկու կողմ ունի․ կարճաժամկետ, երբ հասնում ես նպատակիդ, և երկրորդ, երբ դառնում ես «աչքի փուշ» ու խանգարող հանգամանք:

-Մենք պետք է նկատենք նաև, որ միջազգային հանրությունը, որն ակտիվորեն ներգրավված էր հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում, հետ քաշվեց արձանագրությունների ստորագրումից հետո: Ձեր կարծիքով՝ ինչո՞վ էր դա պայմանավորված:

-Սովորաբար մի մեծ գործընթացի ձախողումից կամ ավարտից հետո ժամանակ է պահանջվում, որ դա նորից վերսկսվի այս կամ այն ձևով: Նույնիսկ Մյունխենի Անվտանգության համաժողովին Հայաստանի նախագահն ասաց, որ սեղանին պետք է դրվի նոր փաստաթուղթ: Սա շատ հետաքրքիր կետ է, որովհետև այն ավելի շատ բան է նշանակում, քան ՄԱԿ-ում նախագահի ելույթում ասվածը: Սեպտեմբերին ՄԱԿ-ում նա խոսեց արձանագրությունները առոչինչ ճանաչելու մասին և չասաց նոր փաստաթղթի մասին: Բայց Մյունխենում արվածը ուղերձ էր՝ ուղղված և՛ միջազգային հանրությանը, և՛ Թուրքիային:

-Փաստորեն, մենք պատրաստ ենք նոր գործընթաց սկսելու:

-Այո՛, մենք պատրաստ ենք և պետք է պատրաստ լինենք: Մենք պետք է հստակ մոտեցում ունենանք: Իհարկե, չեմ կարծում, որ այսօր՝ ներկա աշխարհաքաղաքական և տարածաշրջանային պայմաններում, Թուրքիայի ներսում տեղի ունեցողը հաշվի առնելով՝ ինչ-որ բան հնարավոր կլինի փոխել: Բայց պետք է ինչ-որ բան անել, պետք է ոչ թե լինի «ամեն ինչ կամ ոչինչ» մոտեցում, այլ փոքր քայլերի իրագործում: Եվ դա պետք է անել «Երկրորդ հարթակի» (Track II ) կամ ոչ պաշտոնական դիվանագիտության միջոցով, հետո նոր դա տեղափոխել առաջին հարթակ՝ պաշտոնական բանակցությունների ոլորտ: Կա նաև միջանկյալ հարթակ՝ նոր դիվանագիտական տերմին, որը կիսապաշտոնական-կիսաոչպաշտոնական գործընթաց է: Դա այն է, ինչ արվեց 1990-ականներին արաբաիսրայելական հակամարտության մեջ: Այնտեղ էլ եղավ ձախողում, բայց դա միայն ձախողում չէր, դա նաև ինչ-որ տեղ ճեղքում էր, ինչպես նաև ապագա բանակցությունների համար նոր հիմք էր:

-Դուք էլ ասացիք՝  հիմա դժվար թե հնարավոր լինի թեկուզ նոր փաստաթղթի շուրջ Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթաց սկսել,գուցե  դա ավելի ուշ լինի:  Բայց հաշվի առնելով Թուրքիայում սպասվող իրադարձությունները՝ քաղաքական ընտրությունները և այնտեղի իշխանությունների վերարտադրության մեծ հավանականությունը ՝ որքանո՞վ է հավանական, որ ավելի ուշ լինի կարգավորում:

-Ես իհարկե, տեղյակ չեմ, թե արդյոք նախագահ Սարգսյանը կոնկրետ թղթի մասին է խոսում: Բայց կարծում եմ՝ հիմա Հայաստանը պետք է շարունակի իր պատրաստակամությունը՝  նոր գործընթաց սկսելու կամ  երկխոսությունը ինչ-որ մի մակարդակի վրա պահելու: Այստեղ, կրկնում եմ, պետք են քայլեր՝ փոքր ծրագրերի իրականացման համար: Մենք փորձեցինք ամեն ինչ անել մեկ ստորագրությամբ (մենք ասելով՝ նկատի ունեմ և՛ մեզ, և՛ միջնորդներին, և՛ Թուրքիային):

Փաստորեն, այսօր արդեն կարելի է ասել, որ դա անցած էտապ է, բայց դա չի նշանակում, որ վերջակետ է, դա ստորակետ է, և Մյունխենում մենք հայտնեցինք, որ Հայաստանը պատրաստ է, անկաշկանդ է և նաև ունի բավարար քաղաքական, դիվանագիտական կամք կառուցողական երկխոսություն սկսելու:

 

Հռիփսիմե Հովհաննիսյան





Загрузка...

ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

00:16 • 21/06

Կա համակարգային խնդիր, երբ աշակերտը դասի չի հաճախում, բայց ատեստատ է ստանում. ԿԳ նախարարն այցելել է դպրոց և նման փաստ արձանագրել (տեսանյութ)

23:56 • 20/06

ԱԱ-2018. Իսպանիան 1:0 հաշվով հաղթել է Իրանին

23:56 • 20/06

Ամերիկուհին նկարահանել է մուրճագլուխ շնաձկան և հսկա տարփոնի մենամարտը (տեսանյութ)

23:50 • 20/06

ԱՄՆ-ն պաշտոնապես տեղեկացրել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարին Մարդու իրավունքների հարցերով խորհրդի կազմից դուրս գալու մասին

23:40 • 20/06

Սիրիական բանակը տասնյակ գյուղեր է ազատագրել Դամասկոս նահանգում

23:32 • 20/06

Ամերիկացի գիտնականները սովորեցրել են ռոբոտին «կարդալ» մարդու մտքերը

23:23 • 20/06

Օպտիմալացման միջոցով կարելի է էլեկտրաէներգիայի սակագինն իջեցնել ոչ միայն անապահով ընտանիքների, այլ ամբողջ բնակչության համար. Մ. Առաքելյան

23:05 • 20/06

Թրամփն անկանխատեսելի գործիչ է, և երբեք չի կարելի բացառել, որ միշտ բարեհաճ կլինի մեր նկատմամբ․ Արմեն Վարդանյանը՝  Իսրայել-ԱՄՆ հարաբերությունների ջերմացման մասին

23:01 • 20/06

Պաշտոնապես հաստատվել է Եվրատեսիլ-2019-ի անցկացման վայրը

22:44 • 20/06

Սանկտ Պետերբուրգում մահացած են գտել «Կոտրված լապտերների փողոցը» սերիալի դերասան Յուրի Արոյանին

22:27 • 20/06

Շերը ստիպված է եղել տավարի լեզու ուտել՝ Թրամփի պատճառով (տեսանյութ)

22:25 • 20/06

«Օլիգարխ դպրոցներն» ունեցել են ստվերային աջակցություն և մրցակցությունից դուրս են թողել այլ դպրոցների. ԿԳ նախարար (տեսանյութ)

22:25 • 20/06

Իվան Ռակիտիչ. Կարևոր է կանգնեցնել Մեսսիին, այն էլ կանոնների սահմանում

22:07 • 20/06

ՄԱԿ-ի հանձնաժողովը Ասադին մեղադրել է սեփական ժողովրդին սովահարության ենթարկելու համար

22:03 • 20/06

ՀՀ ԱԳ նախարարը ԵՄ պաշտոնյայի հետ քննարկել է մուտքի արտոնագրային ռեժիմի դյուրացման և հետընդունման մասին համաձայնագրերի իրականացումը

21:46 • 20/06

Նախկինում երաշխիքները բացակայում էին. Վ. Բոստանջյանը՝ կուտակային համակարգին նախկինում դեմ լինելով՝ կողմ քվեարկելու մասին (տեսանյութ)

21:40 • 20/06

Իրան-Իսպանիա. մեկնարկային կազմեր, ուղիղ հեռարձակում

21:35 • 20/06

Facebook-ի բաժնետոմսերն առաջին անգամ գերազանցել են 200 դոլարի փոխարժեքը

21:15 • 20/06

Կրիշտիանու Ռոնալդուն՝ եվրոպական հավաքականների պատմության լավագույն ռմբարկու

21:07 • 20/06

Հռոմի Ֆրանցիսկոս պապը քննադատել է Թրամփի՝ ընտանիքները բաժանող միգրացիոն քաղաքականությունը

21:05 • 20/06

14-ամյա Հայկի գտնվելու վայրի մասին գրեթե բոլոր լուրերը ապատեղեկատվություն են եղել. որոնողական աշխատանքները դադարեցվել են

20:55 • 20/06

Մակեդոնիայի խորհրդարանը վավերացրել է երկրի անվանափոխության մասին Հունաստանի հետ կնքված պայմանագիրը

20:53 • 20/06

ԱԱ-2018. Ուրուգվայը Սուարեսի գոլի շնորհիվ նվաճում է փլեյ-օֆի ուղեգիր

20:49 • 20/06

Audi-ն ու Hyundai-ը կմիավորվեն՝ ջրածնային ավտոմեքենաներ ստեղծելու համար

20:45 • 20/06

Շատ ավելի ճիշտ կլիներ, որ Ն. Փաշինյանը կոնկրետ ասեր՝ ինչ նկատի ուներ, որ ուրիշները ինքնաքննադատությամբ չզբաղվեին. Դ. Հարությունյան

20:36 • 20/06

Կոլորադոյում թենիսի գնդակի մեծության հասնող կարկուտ է տեղացել (լուսանկարներ, տեսանյութ)

20:23 • 20/06

Ակումբները կյանքի մայրամուտն ապրողների համար են, որտեղ «բլոտ, շաշկի, լոտո» խաղալով են զբաղված. Ռուբեն Գևորգյանը` ԵԿՄ-ն ակումբ դարձնելու մասին

20:20 • 20/06

Volkswagen-ն ու Ford-ը համատեղ մոդելներ կմշակեն

20:12 • 20/06

Ոստիկանությունը հատուկ գործողություններ է իրականացնում Yans ակումբում

20:08 • 20/06

ՄԱԿ-ի մշտական համակարգողը պատրաստ է Պետական վերահսկողության ծառայությանն աջակցել կոռուպցիայի դեմ պայքարի հարցում

20:05 • 20/06

Բասկետբոլի Հայաստանի հավաքականը մեկնել է Բեյրութ

19:57 • 20/06

Ոստիկանները խուզարկել են «օրենքով գողերի» և քրեական հեղինակությունների բնակարաններ, հայտնաբերել են զենք-զինամթերք, թմրամիջոցներ (տեսանյութ)

19:55 • 20/06

Կիմ Չեն Ընն ավարտել է իր երրորդ այցը Չինաստան

19:39 • 20/06

Ֆերնանդու Սանտուշ. Կրիշտիանուն պորտվեյնի նման է, տարիքի հետ ավելի լավն է դառնում

19:31 • 20/06

Յուլիա Տիմոշենկոն հայտարարել է, որ առաջադրվելու է նախագահական ընտրություններին

19:13 • 20/06

ՌԴ-ն բաց է ԵԱՏՄ-ի և Եվրամիության միջև շփումներ հաստատելու համար

19:05 • 20/06

Արգենտինացի թենիսիստը որակազրկվել է վեց տարով

19:02 • 20/06

Իսրայելի համար լավագույն տարբերակը կլինի Էրդողանի մնալը․ Haaretz

18:55 • 20/06

ՍԱՊԾ աշխատակիցները տեսչական մարմնի խորհդրի կազմի ընտրության հետ կապված դժգոհություն ունեն. բաց նամակով դիմել են վարչապետին

18:50 • 20/06

Բացահայտվել է կաշառք տալու պատրվակով խարդախությամբ գումար հափշտակելու դեպք. մեղադրանք է առաջադրվել 3 անձի

18:48 • 20/06

Կարկուտը վնասել է  Արմավիրի Արագած, Աղավնատուն, Ամբերդ և Լեռնամերձ համայնքները

18:44 • 20/06

ՀՀԿ-ն հրաժարվել է նախնական քննարկումներից, ոչ թե առհասարակ քննարկումներից. Դանիել Իոաննիսյան

18:43 • 20/06

Արցախի կառավարությունը որևէ մեքենա չի հատկացրել Երկրապահ կամավորական միությանը. Արայիկ Հարությունյան

18:33 • 20/06

Արցախի ֆուտբոլի լիգա. Հիմնադիրներ Սևան Ասլանյանը և Հրաչ Յագանը Ստեփանակերտում հանդիպել են լրագրողներին

18:24 • 20/06

Պորտուգալիա-Մարոկկո հանդիպման լավագույն ֆուտբոլիստը

18:20 • 20/06

Նախարարը մարզպետարանների գյուղոլորտի պատասխանատուների հետ քննարկել է մթերման գների կարգավորման և այլ հարցեր

18:13 • 20/06

ՏԿԶ նախարարն ինձ հորդորել է աշխատանքից ազատման դիմում գրել, բայց ես դեռ չեմ գրել. Ամատունի Վիրաբյան

18:12 • 20/06

Թուրքական լրատվամիջոցներին բարկացրել է հայկական ծագումով ռուսաստանցի փորձագետի կոշտ մեկնաբանությունը Օսմանյան կայսրության անցյալի վերաբերյալ

18:12 • 20/06

ԱԱ-2018 ՝Ուրուգվայ-Սաուդյան Արաբիա. ուղիղ

18:11 • 20/06

«Գեներալ Մանվել Գրիգորյան» բարեգործական հիմնադրամին գումարներ հատկացրած քաղաքացիներին ՀՔԾ-ն խնդրում է դիմել ծառայություն

18:01 • 20/06

Համոզված եմ, որ տեղի ունեցող փոփոխությունները ֆրանսիական նոր ներդրումներ կբերեն ՀՀ. վարչապետը՝ Ֆրանսիա-Հայաստան խմբի անդամներին

17:59 • 20/06

ՀՅԴ-ն հույս ունի, որ իր ուսումնասիրությունը առիթ կտա Կառավարությանը, ԱԺ-ին վերանայել կուտակային կենսաթոշակային համակարգի քաղաքականությունը

17:57 • 20/06

Կառավարությունը հաստատել է Լիբանանում ՀՀ ռազմական կցորդ նշանակելու ՊՆ առաջարկը

17:55 • 20/06

ԱԱ-2018. Ռոնալդուի միակ գոլի շնորհիվ Պորտուգալիան հաղթեց Մարոկկոյին (տեսանյութ)

17:54 • 20/06

Դավիթ Տոնոյանը և Նաֆսիկա Նենսի Էվա Վրայլան քննարկել են պաշտպանության բնագավառում հայ-հունական համագործակցությանն առնչվող հարցեր

17:52 • 20/06

Ճապոնիայի փորձը կօգնի մեզ ավելի ճիշտ գնահատել մեր ռեսուրսները. Սուրեն Պապիկյանը՝ Ճապոնիայի դեսպանին

17:50 • 20/06

ԸՕ բարեփոխումների հարցով ստեղծված ԱԺ հանձնախմբին կառավարության աշխատանքային խումբը պետք է միանա, եղել է պայմանավորվածություն. Վ. Բաղդասարյան

17:45 • 20/06

Սեյրան Օհանյանը հարցաքննվել է

17:36 • 20/06

Էրդողա՞ն, Ինջե՞, թե՞ Դեմիրթաշ․ ում օգտին է քվեարկել Ֆրանսիայի թուրքական համայնքը

17:33 • 20/06

ԲԴԽ-ն հայտարարություն է տարածել դատավորների նկատմամբ կարգապահական վարույթ իրականացնելու խնդրագրերով իրենց ուղղված դիմումների վերաբերյալ

17:30 • 20/06

ՌԴ-ն կանի իրենից կախված ամեն բան ԼՂ հակամարտության կարգավորման գործում կառուցողական ներդրում ունենալու համար. Զախարովա (տեսանյութ)

17:30 • 20/06

Ի վերջո Արցախի և Հայաստանի վերամիավորումը պետք է լինի. Արմեն Գրիգորյան

17:27 • 20/06

Մենք դեմ ենք տարածաշրջանում ցանկացած ապակայունացման. Էդուարդ Շարմազանովը` Ալբանիայի խորհրդարանի նախագահին

17:27 • 20/06

Չելյաբինսկում առյուծը, շներն ու օձերը 2 շաբաթ փակված են մնացել ավտոմեքենայի մեջ (տեսանյութ)

17:16 • 20/06

Արտագաղթն ազգային անվտանգության մարտահրավեր է. ԱԽ քարտուղար

17:10 • 20/06

Ոստիկանությունը հատուկ գործողություններ է իրականացնում մի շարք քրեական հեղինակությունների բնակարաններում

17:06 • 20/06

Քուրդ զինյալները հրթիռակոծել են Իրաքի հետ սահմանին թուրքական ԶՈւ-ի դիրքերը, կան զոհեր

17:04 • 20/06

ԿԲ գործառույթները պետք է կարգավորվեն օրենքներով, ոչ թե Սահմանադրությամբ. Բագրատ Ասատրյան (տեսանյութ)

17:03 • 20/06

«Յուվենտուսը» «Չելսիից» խոշոր գումար է պահանջում Պյանիչի համար

17:02 • 20/06

Պակիստանում տղամարդը սպանել է 18-ամյա աղջկա՝ իր հետ ամուսնանալու առաջարկը մերժելու համար (տեսանյութ)

17:02 • 20/06

ԱԳ նախարարը Բրյուսելում ՀԲԸՄ եվրոպական տնօրենի հետ հանդիպմանը ներկայացրեց ՀՀ-ԵՄ օրակարգը

17:00 • 20/06

Դ. Տոնոյանի հետ հանդիպմանը «Դիտակետ» ծրագրի պատասխանատուները ներկայացրել են զորացրված զինծառայողների հետ անցկացվող հարցումների հիմնական շրջանակները

16:55 • 20/06

Լարվածությունն ավելացել է, անհանգստություն ունենք, բայց ընդհանուր առմամբ, կարելի է ասել, ՊԲ-ն վերահսկում է իրավիճակը. Արմեն Գրիգորյան

16:51 • 20/06

Վրաստանը մտադիր է խաղող աճեցնել Մարսի վրա

16:47 • 20/06

Ժամկետային զինծառայողի մահվան գործով մեղադրանք է առաջադրվել հրթիռահրետանային սպառազինության ծառայության պետին

16:43 • 20/06

Առաջիկայում կորոշակիանան «Հյուսիս-հարավ»-ի՝ չինական ընկերության կողմից իրականացվելիք հատվածին առնչվող հարցերը. նախարար

16:34 • 20/06

Ընտրական բարեփոխումները պետք է իրականացվեն քաղաքական համաձայնությամբ, բացառապես միջազգային սկզբունքներին համապատասխան. Արմեն Աշոտյան

16:30 • 20/06

Beeline-ը, Յունիբանկը և «Մոբայլ սենթր»-ը հեռախոսների տարաժամկետ վաճառքի համատեղ նախագիծ են գործարկել

16:27 • 20/06

Ոստիկանությունը հատուկ գործողություններ է իրականացնում ԵԿՄ վարչությունում (տեսանյութ)

16:23 • 20/06

Հայտնի է Մեծ Բրիտանիայի նորածին արքայազնի մկրտության օրը

16:16 • 20/06

«Ծառուկյան» դաշինքից Մերուժան Սիմոնյանի մանդատը տրվեց Հրանտ Դավթյանին. տարածքային ցուցակի 8 թեկնածուներն ինքնաբացարկ են ներկայացրել

16:16 • 20/06

ԱԱ-2018. Ռոնալդուն բացում է հաշիվը Մարոկկոյի դեմ խաղում (տեսանյութ)

16:13 • 20/06

Նա մի խնդրանք ուներ, որ մեր զինվորները սոված չմնան, առողջ լինեն և առողջ տուն վերադառնան․Փաշինյանը՝ իր և 10-ամյա Անգելիկայի հետ հանդիպման մասին

16:11 • 20/06

Արտակ Տոնոյանը նշանակվել է ՊՆ խաղաղապահ ուժերի բրիգադի հրամանատար

16:10 • 20/06

Լապշինը ելույթ է ունեցել ՄԱԿ-ում՝ խոսելով Ադրբեջանում մարդու իրավունքների խախտումների մասին

16:04 • 20/06

ԸՕ-ն առաջիկայում պատրաստ կլինի, սա առաջին փաստաթուղթը կլինի, որ մշակվել է առանց ՀՀԿ-ի. Դ. Իոաննիսյան (տեսանյութ)

16:00 • 20/06

Արցախում գայլի կծելու հետևանքով 10-ամյա երեխա է մահացել

15:59 • 20/06

Անատոլի Այվազովը տեղափոխվեց «Բանանց»

15:57 • 20/06

Թուրքական ԶՈւ-ն, ամենայն հավանականությամբ, այդպես էլ չի մտնի սիրիական Մանբիջ․ ամերիկացի գնդապետ

15:56 • 20/06

Ժողովրդավար Արցախն ավտորիտար Ադրբեջանի մաս չի կարող կազմել. Արա Բաբլոյանը՝ ֆրանսիացի պատգամավորներին

15:53 • 20/06

Իրականության ու երևակայության բախումը՝ գերմանացի արվեստագետի աշխատանքներում (լուսանկարներ)

15:50 • 20/06

Պաշտպանի ներկայացուցիչները չհայտարարված այցեր են իրականացրել ՔԿՀ-ներ և ՁՊՎ

15:50 • 20/06

Գործադիրը կքննարկի «ՎԱԲԱ» ՍՊԸ-ի կողմից ապրանքների ներմուծման դեպքում ԱԱՀ գումարների վճարման ժամկետը հետաձգելու հարցը

15:48 • 20/06

2018թ. հունվար-մայիսին նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ ՀՀ-ում տնտեսական ակտիվության ցուցանիշն աճել է 8.6%-ով. ԱՎԾ

15:46 • 20/06

Համայնքապետերի կողմից կոռուպցիոն հանցագործությունների փաստերով քննվող 71 քրգործով վերականգնվել է պետությանը պատճառված 25.5 մլն դրամի վնաս

15:43 • 20/06

Վարչապետը դեռևս չի ստորագրել Մանե Թանդիլյանի հրաժարականի դիմումը. Արման Եղոյան

15:33 • 20/06

Թող ստուգեն ու համոզվեն, որ որևէ իրավախախտում չկա. «Էլլիպս»-ի տնօրենի խորհրդականը՝ ոստիկանության հատուկ գործողությունների մասին (տեսանյութ)

15:32 • 20/06

ԱԱ-2018.Պորտուգալիա-Մարոկկո. մեկնարկային կազմեր, ուղիղ հեռարձակում

15:32 • 20/06

Չկարգավորված Ղարաբաղյան հակամարտությունը շարունակում է խոչընդոտել տարածաշրջանում կայունությանն ու բարեկեցությանը. ԵՄ

15:29 • 20/06

ԱԺ 4 խմբակցությունները պատրաստ են սկսել քննարկումներ Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունների շուրջ՝ 3-ական ներկայացուցչի ձևաչափով. հայտարարություն