Պետք է հասկանալ ՌԴ-ի վերաբերմունքը Հայաստանի հանդեպ, արդյոք կարելի՞ է վստահել նրան. Ռիչարդ Հովհաննիսյանը համեմատում է Հայաստանի առաջին և երրորդ հանրապետությունները

20:47 • 19.04.18



Պատմաբան, Լոս Անջելեսի Կալիֆորնիայի համալսարանի պրոֆեսոր Ռիչարդ Հովհաննիսյանի խոսքով՝ ինքը համակիր է փոփոխության, խաղաղ փոփոխության, բայց ներկայիս Հայաստանի մասին իր կարծիքը չի ցանկանում ասել, քանի որ այլ երկրի «հպատակ է», շատ իրավունք չունի Հայաստանի մասին խոսելու:

Tert.am-ը նրա հետ զրուցել է Ամերիկյան համալսարանում: Հովհաննիսյանն այստեղ հանդես է գալիս Հայաստանի առաջին Հանրապետությանը նվիրված դասախոսությունների շարքով:

Ռիչարդ Հովհաննիսյանը նախընտրեց խոսել Առաջին Հանրապետության կերտումից և դրանից դասեր քաղելուց: Նրա խոսքով՝ շատ նմանություններ և տարբերություններ կան առաջին և երրորդ՝ այսօրվա հանրապետությունների միջև։

«Նմանությունն այն է, որ այն ժամանակ էլ, հիմա էլ Հայաստանը փոքր էր, պաշարված, բավարար տարածք չուներ, որ պաշտպաներ երկիրը, հայթայթեր միջոցներ ժողովրդի կարիքները հոգալու համար»,- ասաց նա:

Պատմաբանը նկատեց նաև, որ Ղարաբաղյան հարցը, ինչպես Առաջին Հանրապետության, այնպես էլ Երրորդ Հանրապետության առաջնային լուծման կարիք ունեցողներից հարցերից է:

«Տնտեսական փլուզում եղավ երկու հանրապետությունների դեպքում էլ, բայց Առաջին Հանրապետության դեպքում նրանք ոչնչից սկսեցին, և երկուսուկես տարվա ընթացքում սկսեցին վերելք ապրել: Շատ նվիրված ղեկավարություն ունեին, հնարավոր է՝ անփորձ էին, սխալներ են արել, բայց ոչ ոք չէր կարող կասկածի տակ դնել նրանց նվիրումը՝ ժողովրդի հետ ապրելով, ժողովրդի հետ տառապելով, նույնիսկ Արամ Մանուկյանի նման ղեկավարն իր կյանքը զոհեց երկրի համար: Չկային մարդիկ, որոնք հարստացան, գուցեև առիթ չկար, որ հարստանային, բայցևայնպես, օրինակելի էր երկրի այդ ժամանակվա ղեկավարությունը: Ցանկալի կլիներ, որ մեր բոլոր  ղեկավարներն էլ նման նվիրում ունենան, չմտածեն, որ իրենց ընտանիքը պետք է լավ ապրի, պետք է ժողովրդի հետ ապրեն և զարգացնեն տնտեսությունը»,- ասաց նա:

Եթե Հայաստանի տնտեսությունը չզարգանա, ըստ Ռիչարդ Հովհաննիսյանի, արտագաղթ կլինի: Ներկայիս հանրապետությունը նա կրկին համեմատեց առաջինի հետ, նկատեց, որ երկրորդի դեպքում անընդհատ ներգաղթ՝ հայրենադարձություն էր լինում, Հայաստան էին գալիս անգամ Լեհաստանից, վայրերից, որտեղ արդեն երեք հարյուր տարի ապրելով՝ շատ հայեր իրենց լեզուն ու կրոնը փոխել էին, գալիս էին պատվիրակություններով, որ երբ միացյալ հայրենիք ստեղծվեր, արդեն հայերի մեծ խումբ գար իրենց վերագտած Հայաստան:

Դիտարկմանը, թե այսօր Հայաստանի իշխանություններն էլ են վկայակոչում նույն խնդիրները, որոնց մասին խոսեց նաև ինքը, արդյոք միտում նկատում է, որ ցանկություն կա այդ խնդիրները լուծելու, Ռիչարդ Հովհաննիսյանը պատասխանեց․ «Ես, օտար հպատակ և ներքին խնդիրներով չզբաղվող մեկը լինելով, միայն լավն եմ ցանկանում Հայաստանին, ցանկանում եմ, որ այսօրվա իշխանությունները խելացի լինեն, աշխատանքներ տանեն, որ իրենց ժողովրդի վստահությունը շահեն: Ըստ երևույթին, ես չեմ կարող ասել, բավական դժգոհություն կա հասարակության մեջ, այդ դժգոհության արմատները պետք է գտնենք, պետք է գտնենք մեր խնդիրների լուծումը»,- ասաց նա:

Հայաստանին սպառնացող արտաքին մարտահրավերների մասին խոսելիս էլ Ռիչարդ Հովհաննիսյանը նշեց, որ համար առաջիններից շարունակում է մնալ Ղարաբաղյան հիմնախնդիրը, կան սպառնալիքներ նաև Թուրքիայի կողմից:

«Պետք է նաև հասկանալ Ռուսաստանի վերաբերմունքը Հայաստանի հանդեպ․ արդյոք կարելի՞ է վստահել նրան, թե՞ նորից կարևոր պահին հնարավոր է հրաժարվի Հայաստանից: Այս խնդիրները մենք ունենք․ արդյոք մենք պե՞տք է լինենք արևմտամետ կամ արևելամետ կամ ռուսամետ կամ հյուսիսամետ կամ հայամետ: Այս խնդիրները լուրջ են, բայց պետք է ասել նաև, որ մենք քառորդ դարի փորձառություն ունենք, ինչը Հայաստանի առաջին Հանրապետությունը չունեցավ, մենք հիմա մեր ունեցած փորձառության վրա պետք է ուժեղ հիմքեր դնենք»,- ասաց նա: 

Հռիփսիմե Հովհաննիսյան





Загрузка...

ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

17:47 • 17/08

ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանատան դիմաց իրականացվել է «լուռ» ակցիա ի պաշտպանություն Ռ․ Քոչարյանի. rusarminfo.ru (լուսանկար)

17:43 • 17/08

Էս ժամին ի՞նչ եք անում տանը, հանրահավաքի չե՞ք. վարչապետի գլխավորությամբ մեկնարկեց երթը դեպի Հանրապետության հրապարակ

17:32 • 17/08

5 այց, որից 3-ը` ՌԴ, 2 հանդիպում և 2 հեռախոսազրույց ՌԴ նախագահի հետ. Ս. Սարգսյանն ամփոփում է Փաշինյանի 100 օրն արտաքին քաղաքականության մեջ

17:24 • 17/08

Թուրքերը ցուցադրաբար կոտրում են իրենց iPhone-ները՝ բոյկոտելով ամերիկյան բրենդները (տեսանյութ)

17:16 • 17/08

«Ռեալը» դարձյալ հետաքրքրված է Նեյմարի ծառայություններով և պատրաստ է 300 մլն եվրո վճարել ՊՍԺ-ին

17:13 • 17/08

«Ամբողջ կյանքում չեմ մոռանա այդ գիշերը»․ այսօր լրանում է Ստամբուլի մեծ երկրաշարժի 19-րդ տարելիցը

17:11 • 17/08

Որևէ հատուկ մարտավարություն չկա. Վարուժան Ավետիսյանը՝ Պավել Մանուկյանի ցուցմունքի մասին

17:04 • 17/08

Վանաձորում 27-ամյա երիտասարդին հրազենային վիրավորում պատճառելու դեպքով մեկ անձ ձերբակալվել է. ՔԿ

16:59 • 17/08

ՀՀ գլխավոր դատախազությունը ստացել է Ռ. Քոչարյանին կալանքից ազատ արձակելու վերաքննիչ դատարանի որոշումը և նախապատրաստում է բողոքը

16:49 • 17/08

ԱՄՆ-ի խոշորագույն ընկերությունների տնօրենները սովորական աշխատողներից 312 անգամ ավելի շատ աշխատավարձ են ստանում

16:47 • 17/08

Վերջին ամիսների լարվածությունը, կուտակումները առաջնագծում հուշում են` մոտ ժամանակներս բանակցային գործընթացում տեղաշարժ չի լինի. Դավիթ Իշխանյան

16:30 • 17/08

Շարունակվում են քայլեր ձեռնարկվել ազատությունից զրկված անձանց՝ տեսազանգի միջոցով հաղորդակցվելու իրավունքը երաշխավորելու ուղղությամբ. ԱՆ

16:25 • 17/08

Մոսկվան բողոքի նոտա է հղել Վաշինգտոնին

16:19 • 17/08

Ոստիկանության Կենտրոնի բաժնում տեղի ունեցած միջադեպի գործով կալանավորվել է մեկ անձ

16:11 • 17/08

Բարսելոնայում ոստիկանները կոյուղու դիտահորերում հայտնաբերել են զբոսաշրջիկներին մատուցվող կոկտեյլների պատրաստման բաղադրիչները (տեսանյութ)

16:11 • 17/08

ԱԱԾ-ը բացահայտել է թմրամիջոցների մաքսանենգության ևս մեկ դեպք (տեսանյութ)

16:01 • 17/08

«Վերադարձ» ասելով՝ Քոչարյանը չի ասում՝ պիտի մասնակցեմ ընտրություններին, ասում է՝ վերադարձել եմ, և քաղաքականությամբ զբաղվելը ընտրություններին սպասելը չէ. Է. Շարմազանով

15:40 • 17/08

«Մանչեսթեր Սիթին» հայտնել է՝ որքան ժամանակ բաց կթողնի Կևին Դե Բրույնեն

15:38 • 17/08

Ինդոնեզիայում զինծառայողներին թույլատրվել է առանց զգուշացման կրակ բացել անտառները հրդեհող քաղաքացիների վրա

15:23 • 17/08

«ԱՄՆ-ն չգիտի, թե ով է իր իրական բարեկամը»․ Թուրքիայի արտգործնախարար

15:19 • 17/08

Էմերին ցանկանում է՝ «Արսենալի» ֆուտբոլիստները շատ վազեն և նիհարեն

15:19 • 17/08

Վերջնական որոշվել է՝ «Հանրապետությունը» և ԼՀԿ-ն ընտրություններին կմասնակցեն դաշինքով, ՔՊ-ն՝ առանձին. Դավիթ Խաժակյան

15:18 • 17/08

«Եթե Թրամփը ցանկանում է երջանկացնել Քիմ Քարդաշյանին, ապա պետք է ճանաչի Ցեղասպանությունը». Fox Business-ի լրագրող

15:11 • 17/08

ՀՀ-ում առկա է ներդրումների ներգրավման շուրջ 42 մլն դոլարի և 20 մլն եվրոյի կանխատեսվող պոտենցիալ. Տ. Ավինյանի գրասենյակն ամփոփում է «100 օրը»

14:59 • 17/08

Նախորդ իշխանությունները ևս ցուցանիշներով ունեցել են տնտեսական ակտիվության աճ. կարևոր է, որ իրական աճ, զարգացում լինի. Բ. Ասատրյան (տեսանյութ)

14:41 • 17/08

Երթը դեպի հրապարակ սկսում ենք 17:30-ին Արցախ-Էրեբունի խաչմերուկից. Նիկոլ Փաշինյան

14:23 • 17/08

Նախիջևանի և Հայաստանի սահմանին մոնիթորինգ անցկացնելու հարց ԵԱՀԿ-ում չի քննարկվել․ ՌԴ ԱԳՆ

14:18 • 17/08

Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը օգոստոսի 24-25-ը կայցելի Հայաստան

14:17 • 17/08

«AS». «Ռեալի» գլխավոր մարզիչ Լոպետեգին բաշխել է դարպասապահների խաղաժամանակը

14:15 • 17/08

Կանադայում անտառային հրդեհների թիվը հասել է 566-ի. հայտարարվել է արտակարգ դրություն (լուսանկարներ)

14:12 • 17/08

ՄՏԿ-ի տիեզերագնացը վերևից լուսանկարել է «առեղծվածային» հյուսիսափայլը (լուսանկարներ)

14:00 • 17/08

Մենք գիտակցաբար պետք է չսրենք հարաբերությունները ոչ մեկի հետ. պահանջելով չենք կարող հասնել մեր ուզածին. Արթուր Մարտիրոսյան

13:43 • 17/08

Թուրքիայում լույս է տեսել Սևան Նշանյանի՝ ժամանակակից թուրքերենի մինչ օրս եղած ամենաընդգրկուն ստուգաբանական բառարանը

13:42 • 17/08

Գրպանահատը հայտնաբերվեց Արշակունյաց պողոտայում. ոստիկանություն

13:40 • 17/08

Արարատի մարզի Նոր Կյուրին գյուղից, կողոպուտ կատարելու կասկածանքով, բերման է ենթարկվել Այնթապ գյուղի բնակիչ, 28-ամյա Միքայել Մաթևոսյանը

13:39 • 17/08

Քիմ Քարդաշյանը երեխաների հետ զբոսանավի վրա հանգստանալիս (լուսանկարներ)

13:39 • 17/08

Բերման է ենթարկվել ՌԴ-ի կողմից հետախուզվող 36-ամյա քաղաքացին, ով մեղադրվում էր ապօրինի որս կատարելու համար

13:37 • 17/08

Oգոստոսի 16-ից 17-ը ՀՀ ոստիկանության կողմից բացահայտվել է հանցագործության 68 դեպք

13:12 • 17/08

«Նա ինձ համար աշխատել է տարբեր առիթներով». Թրամփի՝ Արետա Ֆրանկլինի մահվան կապակցությամբ ցավակցությունը ոչ միանշանակ է ընդունվել

13:07 • 17/08

Սոցապ ոլորտում հարուցված քրգործերով պետությանը պատճառված վնասը կազմում է մոտ 628 մլն դրամ, որից վերականգնվել է մոտ 27 մլն-ը. Ա. Խաչատրյան

13:01 • 17/08

«Մանչեսթեր Յունայթեդը» ոչ մի դեպքում չի վաճառի Պոգբայի տրանսֆերը

12:56 • 17/08

Ադրբեջանի անդամակցությունը ՀԱՊԿ-ին անհնարին է՝ Հայաստանի մասնակցության պատճառով․ Ադրբեջանի նախկին արտգործնախարար

12:48 • 17/08

Գյումրիում՝ ավտոտնակում, 10 կգ-անոց գազի բալոնից գազի արտահոսք է եղել

12:42 • 17/08

Օդի ջերմաստիճանն այսօր կբարձրանա 2-3 աստիճանով, օգոստոսի 19-ին կնվազի 4-6 աստիճանով

12:41 • 17/08

Արետա երկնաքարը շարունակում է պտտվել Մարսի շուրջ. ՆԱՍԱ-ն գրառում է արել լեգենդար երգչուհու մահվան կապակցությամբ

12:41 • 17/08

Հարուցվել է քրեական գործ՝ 38-ամյա տղամարդու մահվան դեպքի առթիվ

12:38 • 17/08

«Թուրք-ամերիկյան լարվածությունն ու տնտեսական ճգնաժամը կապված չեն ամերիկացի հոգևորականի բանտարկության հետ»․ Թուրքիայի ընդդիմության առաջնորդ

12:31 • 17/08

Դիլիջանում հոգեհացից հետո տեղի ունեցած սպանության քրգործի նախաքննությունն ավարտվել է. 40-ամյա տղամարդուն մեղադրանք է առաջադրվել  

12:22 • 17/08

«Յուվենտուսը» պաշտոնապես հայտարարել է Մարկիզիոյի հեռանալու մասին

12:20 • 17/08

Ենթասպաների դպրոցի ջոկի, դասակի սերժանտների ավարտական քննություններն ավարտվել են

12:10 • 17/08

Թաիլանդում աշակերտներին և ուսանողներին արգելվել է ողջագուրվել ու համբուրվել հանրային վայրերում

12:05 • 17/08

«Քաղաքացիական պայմանագիրն» ամփոփել է վարչապետի պաշտոնավարման 100 օրը

12:03 • 17/08

ՊԲ դիրքապահները կանխել են հակառակորդի 15 հոգանոց խմբի հարձակման փորձը

11:58 • 17/08

Սելենա Գոմեսն ավարտել է նոր ալբոմի ձայնագրման աշխատանքները

11:56 • 17/08

Մանվել Գրիգորյանի կալանքի ժամկետը երկու ամսով երկարացվել է

11:46 • 17/08

Իսկ այս հասարակությանը ո՞վ պետք է կերակրի. Վարդան Բոստանջյանն ամփոփում է Փաշինյանի «100 օրը»

11:45 • 17/08

«Փյունիկը» լավ կազմակերպված թիմ է. «Մաքքաբի» գլխավոր մարզիչ

11:37 • 17/08

Պենտագոնն ավելի քան 34 մլն դոլար է ծախսել Թրամփի ինքնաթիռների ներքին հարդարանքի համար

11:34 • 17/08

Ժամկետային զինծառայողներն արդեն ունեն բջջային հեռախոսներից օգտվելու հնարավորություն՝ ըստ կանոնակարգի. Արծրուն Հովհաննիսյան

11:22 • 17/08

Թուրքական խոշոր ընկերությունները չեղարկում են iPhone-ի ներկրման պատվերները

11:22 • 17/08

«Բորդոն» առանց մարզչի իմացություն ֆուտբոլիստ է վաճառել

11:22 • 17/08

Արմավիրի մարզում կրակոցներ են հնչել, դեպքի վայրում հայտնաբերվել են կրակված պարկուճներ, փայտե մահակներ

11:17 • 17/08

Ռուս սահմանապահները ձերբակալել են հայ-թուրքական սահմանը հատած Գվինեայի քաղաքացու

11:11 • 17/08

Լույս է տեսել Ստեփան Գրիգորյանի «Հայկական թավշյա հեղափոխություն» գիրքը

11:10 • 17/08

1942-2018. «սոուլի թագուհի» Արետա Ֆրանկլինի անցած ուղին՝ Reuters-ի ուշագրավ ֆոտոշարքում

11:02 • 17/08

Հացավան-Գառնի ավտոճանապարհին «Opel Astra G»-ն դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից, բախվել էլեկտրական սյանը և կողաշրջվել. կա տուժած  

10:55 • 17/08

Թուրքիայում վթարի է ենթարկվել իշխող կուսակցության անդամներին տեղափոխող ավտոբուսը, կան զոհեր

10:54 • 17/08

Կկարողանամ խաղալ Դե Ռոսիի հետ. Նզոնզի

10:38 • 17/08

«Ժողովուրդ». Թե որ քաղաքական ուժով է Քոչարյանը վերադառնում քաղաքականություն, դեռ հայտնի չէ

10:28 • 17/08

Թրամփի «պատվիրած» զորահանդեսը չի կայանա՝ չափազանց ծախսատար լինելու պատճառով

10:23 • 17/08

«Հրապարակ». Երևանի ավագանու ընտրությունները կկայանան սեպտեմբերի 23-ին. կուսակցությունները կարող են առաջադրվել մինչև օգոստոսի 29-ը

10:20 • 17/08

«Տարիների ընթացքում Comedy Club-ի յուրաքանչյուր անդամ հայկական ինչ-որ բան է ձեռք բերել»․ Պավել Վոլյա

10:10 • 17/08

ԱՄՆ-ն ստեղծում է «Իրանի գործողության խումբ»՝ իրանական ռեժիմի պահվածքը փոխելու համար

09:57 • 17/08

Ֆրանսիայում բեռնատարը բախվել է երեխաների տեղափոխող ավտոբուսի, կան տուժածներ (տեսանյութ)

09:57 • 17/08

«Հրապարակ». Անվտանգության ընկերություններն իշխանափոխությունից հետո հայտնվել են ծանր վիճակում. նրանց ծառայություններից չեն օգտվում

09:51 • 17/08

«Թուրքիան երկար տարիներ օգտագործել է ԱՄՆ-ին»․ Թրամփը հայտարարել է Թուրքիայի հետ կապված ծախսերը կրճատելու մասին

09:45 • 17/08

Երևանում և 6 մարզում էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ են սպասվում

09:43 • 17/08

157 ուղևորով չինական Boeing 737-ի շարժիչը պոկվել է վայրէջքի ժամանակ (տեսանյութ)

09:36 • 17/08

«Հրապարակ». Իրավապահները խուզարկել են Հովիկ Աբրահամյանի երևանյան բնակարանը

09:29 • 17/08

Աննրբանկատ էր ու սառը. Սթիվ Ջոբսի կողմից մերժված դուստրը պատմել է Apple-ի հիմնադրի թերությունների մասին

09:29 • 17/08

Նախկին «Հայպետհիդրոմետ»-ի շենքի տարածքում հրդեհ է բռնկվել

09:19 • 17/08

Արտարժույթների փոխարժեքները օգոստոսի 17 -ի դրությամբ

09:12 • 17/08

«Ժողովուրդ». Չի բա­ցառվում՝ «Դաշնակցությունը» հաջորդ Ազգային ժողովում ուղղակի չլինի ներկայացված. Ալեն Սիմոնյան

09:03 • 17/08

ՃՏՊ Վանաձոր-Դիլիջան ավտոճանապարհին. կան տուժածներ

08:20 • 17/08

«Ժողովուրդ». ԱԻՆ նախկին պաշտոնյաները կալանավորվել են բյուջեից գումարներ յուրացնելու համար

08:01 • 17/08

Հյուսիսային Կորեան պահանջում է ԱՄՆ-ից հաշտության պայմանագիր կնքել

07:26 • 17/08

Google-ը խոստովանել է, որ շարունակում է մասամբ հետևել օգտատերերին

06:44 • 17/08

Հարավային Ամերիկայում 8 ինքնաթիռ արտակարգ վայրէջք է կատարել՝ պայթուցիկի մասին ահազանգերի պատճառով

06:06 • 17/08

Պուտինն ու Էրդողանը կարող են Թեհրանում բանակցություններ անցկացնել

05:20 • 17/08

Հնդկաստանում ջրհեղեղի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 97-ի

04:53 • 17/08

Թրամփը պատրաստ է երկխոսություն սկսել Թեհրանի հետ. Իրանի հարցով ԱՄՆ հատուկ ներկայացուցիչ

04:12 • 17/08

Չինաստանում «սելֆիի» պատճառով զբոսաշրջիկներով կամուրջ է փլուզվել

03:18 • 17/08

ՌԴ-ն ցանկանում է համագործակցել Մեծ Բրիտանիայի հետ «Սկրիպալի գործի» հետաքննության հարցով. Լոնդոնում ՌԴ դեսպան

02:24 • 17/08

Թրամփի ռազմական շքերթը կարող է արժենալ ավելի քան 90 մլն դոլար

02:01 • 17/08

Ճապոնիայում 6.4 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է գրանցվել

23:56 • 16/08

«Այլևս երբեք չեմ վերադառնա Գերմանիա»․ Իրաքից փախած եզդի կինը Շտուտգարդի փողոցներում հանդիպել է իրեն առևանգած ԻՊ ահաբեկչին

23:54 • 16/08

ԱՄՆ-ն պատրաստ է պատժամիջոցներ կիրառել նաև այն երկրների նկատմամբ, որոնք կշարունակեն համագործակցել Իրանի հետ

23:50 • 16/08

Սքարլեթ Յոհանսոնը դարձել է 2018-ի ամենավարձատրվող դերասանուհին

23:49 • 16/08

Չկա մի փաստաթուղթ այն մասին, թե ինչ է անում այս կառավարությունը տնտեսական ոլորտում. Ռ. Քոչարյան

23:35 • 16/08

Ստամբուլի հայաբնակ Քընալը կղզում հայ երեխայի առևանգման փորձ է կատարվել