Ամերիկայից եկա ու ընկա հեռուստաբանավեճերի հորձանուտը: Էսօր նոր ոնց որ ազատվեցի, նստել փորձում եմ ամփոփել ամերիկյան այցելությանս տպավորությունները: Ես ԱՄՆ-ում չորրորդ անգամն էի լինում, ու էս անգամ Ամերիկան տարբեր էր: Ավելի ճիշտ` ոչ թե Ամերիկան էր տարբեր, այլ ես էի ինձ անցած անգամներից ավելի տարբեր զգում Ամերիկայում: Ավելի հանգիստ էի ինձ զգում: Անցած անգամները միշտ ինչ-որ միջոցառման հետ կապված էի գնացել, էս անգամ ուղղակի որոշեցի որ Ամերիկա պետք ա գնամ ու գնացի: Միշտ երազել եմ` էնքան ազատ լինեմ որ ինքս որոշեմ իմ ճամփորդության ժամանակն ու ուղեգիծը: Էս անգամ ոնց որ ստացվեց: Վաշինգտոն, Սիեթլ, Լոս Անջելես: Արեւելյան ափ, հյուսիս արեւմտյան ափ, հարավ արեւմտյան ափ: Համ տարբեր էին, համ նույնը: Ամերիկան կառուցված ա բազմազանությունը մեկ համակարգի մեջ տեղավորելու սկզբունքի վրա: Թվում ա անհամատեղելի բաներ են` բազմազանությունն ու մեկ համակարգը, բայց չէ, Ամերիկան կարողացել ա դրանք համատեղել: Եթե օրենքը չես խախտում` ինչ ուզում ես արա: Իսկ օրենքը խախտելը Միացյալ Նահանգներում մեր նման ջուր խմելու պես բան չի, դժվար գործ ա: Ու խոսքը նույնիսկ էն կարեւոր օրենքներին չի վերաբերում, այլ պուճուր, աննշան թվացող բաներին, որոնց օրենք էլ ճիշտ չի լինի ասել, ավելի շուտ` կանոններ են քան օրենք: Ու որ ճիշտն ասեմ` ճամփորդությանս ընթացքում ինձ կարգին ներվայնացնում էր կանոններ պահպանելու ամերիկացիների անձնանվեր պատրաստակամությունը, որ ինձ տառակերություն էր թվում: Վաշինգտոնի մետրոյում ուտելը կամ խմելն արգելված ա: Ամեն անգամ էտ արգելող նշանները տեսնելիս` ինձ ծարավը սկսում էր խեղդել, ու սատանան ասում էր` հանի պայուսակիցդ հյութի շիշն ու խմի (եթե պայուսակումս միշտ հյութի շիշ չունենայի, երեւի ամերիկայի խեղդող շոգը ինձ սպանած լիներ, ամերիկայում անգամ 25 աստիճանի շոգը կարող ա մարդ սպանի, որովհետեւ խոնավ ա): Բայց չէի հանում, որովհետեւ գիտեի որ մետրոյի ուղեկիցներս վրաս կխոսեին: Կարծեմ բոլորիդ հայտնի ա կանոն ու օրենք պահպանելու հարցում իրար վերահսկելու` ամերիկացիների սովորությունը, որ Հայաստանում անեկդոտների նյութ ա դառել` եթե հարեւանը ինչ-որ անմեղ օրենք խախտի, ասենք աղմկի ու մյուս հարեւաններին անհանգստացնի, վերջիններս ոստիկանություն են կանչում: Արդեն ասեցի` ինձ ներվայնացնում էր էս ամեն ինչը, ու հիշում եմ ինչ հաճույքով էի Սէվի հետ սրճարանում նստած`բամբասում ամերիկացիների էտ օրենքատառակերությունից (եթե Սէվին մինչեւ հիմա չեք ճանաչում, կարող եք հետը ծանոթանալ ֆեյսբուքում` «քաղաքական հայացքները` միստիկ անարխիստ» ☺): Պետք ա Երեւան վերադառնայի, որ հետադարձ հայացքով հասկանայի էտ «տառակերության» արժեքը:
Հիշում եմ, երբ որ գնացի Սիեթլ, ինձ հյուրընկալող դասընկերուհուս` վաղուց ԱՄՆ-ում բնակվող Արփենիկենց տանն էլ էինք հաճախ էս թեմայից խոսում, ու մի անգամ, եթե ճիշտ եմ հիշում` Արփենիկն էր, ասեց որ Ամերիկայի նման երկրում, որտեղ չկա բառիս մեզ ծանոթ իմաստով մեկ ազգ, այլ կան աշխարհի բոլոր ծայրերից հավաքված մարդիկ, իրանց միավորողը մենակ օրենքներն ու կանոնները կարող են լինել, քանի որ միավորող ուրիշ շատ քիչ բան կա: Էս տրամաբանությունը, հիշում եմ, էն ժամանակ կարծես թե ինձ հուշում էր, որ Հայաստանում եւ Հայաստանի նման երկրներում, որտեղ հենց մեզ ծանոթ իմաստով մեկ ազգ կա ու համարյա ուրիշ ազգ չկա, պետք ա որ օրենքների կատարումն ու կանոնների պահպանումը էտ աստիճան կարեւորություն չունենային` չէ՞ որ կան բոլորիս համար ընդունելի` չգրված օրենքներ ու կանոններ: Բայց DIY-ի հրկիզումն ու դրան հաջորդող դեպքերը ցույց տվեցին, որ նման դատողությունը սխալ ա: Էսօր իմ համար ակնհայտ ա, որ Հայաստանում չկան անխտիր բոլոր հայաստանցիներիս համար ընդունելի չգրված օրենքներ, չկա բոլոր հայաստանցիներիս համար ընդունելի գոնե նվազագույն վարքականոն: Եթե գրված օրենքը` Սահմանադրությունը չգործի, ու մենք մնանք չգրված օրենքների հույսին, մենք կհրկիզենք մեկս մյուսին ու Հայաստանը կսուզվի քաոսի մեջ: Մենք պետք ա բոլորով ընդունենք, որ Հայաստանում կան տարբեր վարքականոն ունեցող մարդիկ եւ ֆորմալ օրենքի` Սահմանադրության հարգումը մեր բոլորիս խաղաղ գոյակցության նախապայմանն ա:
May 31st, 2012 at 11:58 pm
Ահագին լուսավորեցիր Ամերիկայի օրինապաշտության մասով: Տարվա վերջին կարող է մի ամսով մեկնեմ Բրբանկ` եղբորս մոտ: Նկարագրածդ իրավիճակը պետք կգա: Եթե մի երկրի խուլ նրբանցքում գիշերվա ժամը երեքին հետիոտն մարդը միայնակ շրջելիս կանգնում է լուսաֆորի կարմիր լույսի տակ` առանց հաշվի առնելու մեքենա անցնում է, թե ոչ, ուրեմն այդ երկրում օրենքն անպայման ոչ միայն պահպանվում է, այլ նաև` հարգվում:
Նաև` շնորհակալություն նախորդ թեման փակելու համար:
June 1st, 2012 at 12:16 am
ես թեման չեմ փակել, ուղղակի լայնացրել եմ ))
June 1st, 2012 at 4:28 am
Մարինե Պետրոսյան: ես թեման չեմ փակել, ուղղակի լայնացրել եմ
Եթե թույլ կտաք, մի քիչ էլ ես լայնացնեմ. ինչու՞ եք հրկիզում մեր ուղղագրությունը ու հայոց լեզուն սուզում քաոսի մեջ: Թե՞ մեր օրինական է-ն մի հյութի շշի չափ էլ չկա
June 1st, 2012 at 11:54 am
Շնորհակալ եմ հետաքրքիր հարցի համար: Առաջարկում եմ չհապաղել եւ դատ բացել իմ դեմ` հայոց ուղղագրությունը հրկիզելու մեղադրանքով: երբ որ հրապարակային դատ լինի` ես էլ կներկայացնեմ իմ հիմնավորումները ☺☺
June 1st, 2012 at 2:26 pm
brinjao
Մարինեն ավելի շուտ կնստի, քան կշարունակի է-երով գրել: Բայց այ, շատ կուզեի իմանալ ինչ է նշանակում brinjao:
June 1st, 2012 at 11:04 pm
Մարինե, հետաքրքիր թեմա ես շոշափել… կարծում ես միայն օրինապաշտությա՞մբ է դա արվել թե՞ կան ուրիշ գործոններ… բազմազանություն կա նաև եվրոպական բոլոր մեծ քաղաքներում, բայց կարծես ամերիկան տարբեր է
June 1st, 2012 at 11:39 pm
Կարծում եմ ամերիկացիների օրինապաշտությունը պետական երկարատեւ քաղաքականության ու քարոզչության արդյունք ա, ոչ թե ինչ որ ազգային բնավորություն, ոնց որ գերմանացիների մոտ: Չգիտեմ, դու իմ հին հոդվածները կարդացե՞լ ես, ես հաճախ եմ ամերիկան համեմատել հայաստանի հետ, նույնիսկ կոնցեպցիա ունեի` հայաստանի միացյալ նահանգներ, բայց ճիշտն ասած, դա ասելով, ես առաջ նկատի ունեի հայերի տարածքային-ծագումնային բազմազանությունը` հայաստանցիներ, ղարաբաղցիներ, թուրքահայեր, տարբեր սփյուռքահայեր: Էս DIY-ի հրկիզման ու դրա արձագանքների հետ կապված հասկացա որ մենակ էտ չի, խնդիրը մենակ ծագումը չի, որ կան մտածողությամբ լրիվ տարբեր ժամանակներում գտնվող հայեր ու իրանց համատեղ կյանքը ապահովելու համար հատուկ կոնպեպցիա ա պետք:
June 2nd, 2012 at 9:10 pm
Ճիշտն ասած Մարիմնե, կարծում եմ մի քիչ շատ ես պարզեցնում դա վերագրելով երկարատև պատականությանն ու քարոզչությանը… ըստ էության Իսրայելն ավելի կարճատև պետականություն ունի քան Հայաստանը, բայց Իսրայելն իր բազմազանությամբ չի սիջում շատ այլ երկրների… սա ասելով իհարկե չեմ պնդում որ բազմազանությունը միանգամայն գրկաբաց ընդունվում է բոլորի կողմից… բազմազանությունը ձեռքբերում է ու օրինապաշտությոնը թերևս դրա դրսևորումներից ու խթանիչներից մեկն է…
իմ կարծքով բազմազանությունը կոմպլեքս ու բազմաշերտ հասկացություն է որը հնարավոր չէ հասնել մի քանի քայլի կամ պրոցեդուրայի միջոցով… մենք հայերս ունենք բազմազանության ձգտում, բայց կարծես պատանդ ենք մեր պսևդո-հայրենասիրության ու ինքնության ձեռքը… շատ դժվար է մի գրառմաբ անդրադառնալ ամ,են ինչին…
ես կասեի, սա դոկտորականի նյութ է ու կպահանջվի տարիների աշխատանք ու բազմաթիվ բնագավառներում… սկսած հոգեբանությունից, պատմությունից, վերջացած կենցաղով ու բնությամբ…
ճիշտն ասած ես ինչ որ տեղ ուրախ եմ որ DIY-ը մեջտեղ եկավ, իհարկե այրվելու ու վանդալիզմի պահով չէ, այլ այն պահով որ մեր հանդուրժողականության վրա դեմք դրվեց… մի կողմից ագրեսիվ շովինիզմը, մյուս կողմից դրա նկատմամբ անտարբերությունը… սա թերևս մեզ հուշում է թե ինչի հետ գործ ունենք…
June 2nd, 2012 at 9:56 pm
բայց ես ե՞րբ խոսեցի երկար պետականություն ունենալու մասին, ես գրել էի` «պետական երկարատեւ քաղաքականության ու քարոզչության արդյունք ա»: Երեւանում էլ` երբ որ երկու տարի առաջ փողոցը սխալ տեղում անցնելու համար տուգանք սկսեցին վերցնել, մարդիկ սկսեցին փողոցը ճիշտ անցնել, արդյունքը ակնհայտ էր ու բոլորը տեսան: Հիմա ոնց որ կամաց կամաց վիճակը էլի վատանում ա, որովհետեւ էլ ոնց որ չեն տուգանում: Դրա համար էի գրել` «երկարատեւ քաղաքականության արդյունք», եթե ասենք մի տաս տարի շարունակեն սխալ անցնելու համար տուգանել, վստահ եմ` դրանից հետո ճիշտ անցնելը կդառնա «ազգային սովորություն»:
Իսկ DIY-ի պահով ես էլ եմ համաձայն` շատ լավ եղավ որ պարզ դարձավ ով ով ա եւ ինչը ինչ ա: Մենակ շովինիզմը բառը կարծում եմ հեչ տեղին չի, ստեղ ոչ միայն շովինիզմ, ստեղ սկի նացիոնալիզմ էլ չկա, պարզ տգիտություն ա, որի հիմքի վրա որոշակի կառույցներ փորձում են հայաստանում ռուսական բրենդի ֆաշիզմ աճացնեն: երեւի իրանց շատ պետք ա
June 2nd, 2012 at 11:15 pm
Ներող , սխալ եմ հասկացել… բայց ես կարծում եմ որ խնդիրն ավելի խորքային է, մենք ազնվորեն ունենք հայ լինելու ստերեոտիպ… ու ցավոք այս հարցում թե իշխանությունները թե հասարակությունը կարծես թե այդքան էլ տարաձայն չեն, չնայած կա մի հասարակության հատված որը փորձում է կարծրատիպը քանդել…
June 2nd, 2012 at 11:36 pm
Ստերեոտիպը ո՞նց կարա լինի խորքային: Ստերեոտիպը մակերեսային բան ա, ու շատ հեշտ կփոխվի եթե ջանք դնես: Ամբողջ խնդիրն էն ա որ էտ ստերեոտիպը ձեռ ա տալիս մեր քաղաքական ուժերին` բոլորը իրանց սխալները «հայ ժողովրդի մենթալիտետ» ով են արդարացնում: Ընդ որում առաջ էտ բառը ավելի շատ իշխանւթյունն էր գործածում ,հիմա` պարտված ընդդիմադիրները:
(Հիշեցի ու նոր հասկացա ինչի էիր ասում` «էտ տրամադրությունդ ինչի՞ ա տենց բարձր»: Որ ճիշտն ասեմ` համարյա լրիվ մոռացել էի ընտրությունների մասին..)
June 3rd, 2012 at 1:19 am
4.
Ափսոս որ հետաքրքիր հարցին հետաքրքիր պատասխան չտրվեց: Ի դեպ, դուք փայլուն հնարավորություն ունեք ներկայացնել Է-օրինազանցության ձեր "հիմնավորումները" ոչ թե դատարաններում ու հրապարակներում, այլ ձեր իսկ բլոգում՝ օրինապաշտությունը գովերգող հետաքրքիր գրառման տակ…
June 3rd, 2012 at 1:27 am
5.
Շավամի, brinjao մեգրելերեն նշանակում է բրինձ:
June 3rd, 2012 at 1:40 am
(12)
Բրինձաո ջան, ես իմ հիմնավորումները իմ լեզվի մասին իմ բլոգում վաղուց եմ ներկայացրել, ու դրա արդյունքում էնքան հետաքրքիր խոսակցությոն բացվեց, որ էտ հողի վրա մեկը հոգեկան խանգարում ստացավ` անձի երկփեղկում, չէ, ավելի ճիշտ իրա դեպքոմւ` անձի բազմապատկում ☻☻: Նենց որ ես հիմա մի քիչ վախում եմ շատ հետաքրքիր պատասխաններ տամ, չեմ ուզում նոր զոհեր լինեն ☻
June 3rd, 2012 at 3:20 pm
14.
Շնորհակալություն, Մարինե: Ես միայն վերջերս եմ սկսել կարդալ այս կայքէջի բլոգները եւ հին գրառումներին դեռ չեմ հասել: Բայց ձեր հետաքրքիր խոսակցությունը անպայման կգտնեմ: Ինձ հետաքրքրում է, իհարկե, ոչ թե անձնական հոգեբանական առումը, այլ զուտ բովանդակայինը: Չգիտեմ թե ինչ զոհի մասին եք խոսում, բայց այստեղ ես միայն մի զոհ եմ տեսնում՝ մեր գրական լեզուն…
Հ.Գ. Իմ ծածկանունը ճիշտ կլինի արտասանել ոչ թե բրին
ձաո այլ բրինջաո:June 3rd, 2012 at 4:35 pm
Բրինջաո, լեզուն փոփոխվելուց երբեք չի զոհվում, ճիշտ հակառակը` զարգանում ա:
Կարճ ասած` ես համարում եմ որ մեր գրական լեզուն փոփոխման կարիք ունի, փոփոխման փուլում ա, ու ես հենց ուզում եմ արագացնեմ էտ պրոցեսը: Հայերենը մի քանի անգամ ա փոխվել, ամենակտրուկ փոփոխությունը եթե նշեմ` գրաբարից աշխարհաբար (արանքում էլ միջին հայերենը կար բայց չշեղվենք): Իմ ասած փոփոխությունը էսքան կտրուկ չի լինելու իհարկե, բայց նույն բնույթն ունի` հաղթահարում ա գրական հայերենի ու խոսակցական հայերենի միջեւ ստեղծված անջրպետը` գրականը մոտեցնելով խոսակցականին` գրականի մեջ վերցնելով խոսակցականի որոշակի տարրեր:
Հ.Գ. – ես կատակ էի արել` մեգրելերենի ազդեցությամբ ☺☺
June 3rd, 2012 at 9:28 pm
Իսկ ես գրական այսօրվա գրական լեզվի փոփոխությունը տեսնում եմ նաև այլ տեսանկյունից: Պետք է խոսակցական ու գրավոր լեզուն համապատասխանեցնել միմյանց լիովին: Իմ կրթությունը հեռու է ժուռնալիստիկական լինելուց, բայց խորապես համոզված եմ, որ հայերենի ուղղագրության կանոնները հատուկ ստեղծվել են աշակերտներին չարչարելու համար:
Օրինակ, ո՞վ կարող է բացատրել, թե ինչո՞ւ պիտի արտասանվի օվ, բայց գրվի ով, կամ աշխարհը և ճանապարհը գրվի հ-ով, իսկ նշխարը կամ ոչխարը գրվի առանց հ-ի, որևէ-ն գրվի է-ով, իսկ որևիցե-ն` ե-ով, կարդալը` դ-ով, և ոչ թե թ-ով և այլն, և այլն… որտե՞ղ է օրինաչափությունը:
June 3rd, 2012 at 10:08 pm
ուղղագրության փոփոխությունը գրական լեզվի փոփոխություն չի: Դու ուզում ես որ ուղղագրությունը ոչ մի կանոն չունենա՞, ինչ լսես էն գրե՞ս: Նման բան` բացարձակ իմաստով, ոչ մի լեզվում հնարավոր չի, որովհետեւ տարբեր մարդիկ նույն լեզվում նույն բառը տարբեր ձեւով են արտասանում ու լսում, ու պետք ա քերականական կանոն` որ իրար նման գրեն ու իրար հասկանան:
Ուղղակի կան լեզուներ որոնցում գրվածը առավել մոտ ա արտասանվածին, օրինակ` հայերենը, եւ կան լեզուներ, որտեղ գրվածը ահավոր հեռու ա արտասանվածից, օրինակ` անգլերենը: Նենց որ, Շավամի ջան, քիչ նվնվա, թե չէ քեզ կուղարկենք Ամերիկա կամ որեւէ այլ անգլիագիր երկիր` լրիվ կքաշվես ☺☻
June 4th, 2012 at 2:02 am
16. Մարինե Պետրոսյան: լեզուն փոփոխվելուց երբեք չի զոհվում՝ ճիշտ հակառակը` զարգանում ա
Խոսքը ոչ թե լեզվի, այլ լեզվական նորմերի փոփոխության մասին է: Իսկ լեզուն ընդհանրապես զարգանում է ինքն իրեն՝ անկախ անհատների քմահաճույքից ու ճաշակից: Ես առավել քան համոզված եմ, որ մեր գրական լեզվի կանոնների՝ ձեր առաջարկած փոփոխությունները ոչ մի հիմք չունեն: Ո՛չ քաղաքական, ո՛չ մշակութային, ո՛չ էլ, առավել եւս, լեզվական…
Մարինե Պետրոսյան: Կարճ ասած` ես համարում եմ որ մեր գրական լեզուն փոփոխման կարիք ունի, փոփոխման փուլում ա, ու ես հենց ուզում եմ արագացնեմ էտ պրոցեսը:
Միայն համարելը քի՞չ չէ արդյոք Աբովյանի կամ Վուկ Կարաջիչի ու Խրիստո Բոտեւի կողքին կանգնելու համար:
Դուք հաստատ լեզվաբան չեք. այլապես չէիք մխրճվի գոյություն չունեցող գործնթացների մեջ: Կարճ ասած` մեր գրական լեզուն ո՛չ մի փոփոխման կարիք չունի: Չհաշված, իհարկե, ուղղագրության սովետական չարափոխությունը: Կարծես այս արհավիրքը քիչ է, հիմա էլ դուք ձերն եք ավելացնում…
June 4th, 2012 at 2:46 am
Լեզուն իհարկե ինքն իրան ա զարգանում` առանց լեզվաբաններին հարցնելու, դրա համար էլ խոսակցական լեզուն, որը կանոնակարգման ավելի քիչ ա ենթակա, փոփոխվելով` հեռանում ա գրական լեզվից: Արդյունքում` ժամանակ առ ժամանակ գրական լեզվի նորմերը փոխելու անհրաժեշտություն ա առաջանում ու դրանք վաղ թե ուշ փոխվում են:
Այո, ես լեզվաբան չեմ, գրող եմ, չնայած կարող էի եւ լեզվաբան լինել, քանի որ բանասիրականն եմ ավարտել, ընդ որում հայերենի, ոչ մենգրելերենի ֆակուլտետը ☻☻: Լեզվաբանի համար լեզուն տեսական բան ա` իրա տեսական շարադրանքի առարկան, իսկ գրողի համար լեզուն գործիք ա, որով ինքը աշխատում ա, ու գրողը ամենից շատն ա շահագրգռված, որ իրա օգտագործած գործիքը սուր լինի:
Իսկ դուք, ինչքան հասկացա, բրնձագետ եք, դրա համար էլ լեզվական հարցերում ինձ ձեր կարծիքը, անկեղծ ասած, շատ չի հետաքրքրում ☺☻
June 4th, 2012 at 3:27 am
16. Մարինե Պետրոսյան: Հայերենը մի քանի անգամ ա փոխվել, ամենակտրուկ փոփոխությունը եթե նշեմ` գրաբարից աշխարհաբար (արանքում էլ միջին հայերենը կար բայց չշեղվենք):
Իկարկե փոխվել է, բայց այդ փոփոխությունները միշտ եղել են իրական հիմքերի վրա. գրաբարը վաղուց արդեն դարձել էր անհասկանալի ժողովրդի բացարձակ մեծամասնության համար, խոչընդոտում էր կրթության տարածման գործին եւ ազգայնականության վերելքի պայմաններում բնականաբար իր տեղը պիտի զիջեր աշխարհաբարին: Իսկ ինչի՞ վրա են հիմնված ձեր առաջարկած փոփոխությունները: Ոչ մի բանի, եթե չհաշվենք, որ Մարինե Պետրոսյանին, Նարինե Պողոսյանին եւ էլի մի տաս հոգու, չգիտես ինչու, դուր չի գալիս մի օժանդակ բայ ու մի քանի հատ էլ բառ դեսից-դենից… Սենց թե նենց, էսի իրանց ասնավանի չի տալըմ, որ հենց հըմի լեզուները բըռնեն դուզ-գյուլի դըզեն-փըչեն
Մարինե Պետրոսյան: Իմ ասած փոփոխությունը էսքան կտրուկ չի լինելու իհարկե, բայց նույն բնույթն ունի` հաղթահարում ա գրական հայերենի ու խոսակցական հայերենի միջեւ ստեղծված անջրպետը` գրականը մոտեցնելով խոսակցականին` գրականի մեջ վերցնելով խոսակցականի որոշակի տարրեր:
Բոլորովին էլ նույն բնույթը չունի: Նախ ոչ մի անջրպետ իրականում չկա (է-ա կամ իրեն-իրան կամ էդ-էտ՝ ոչ մի կերպ չեն խանգարում մարդկանց հասկանալու թե իրենց արտասանածը, եւ թե գրածը): Հետո, գրական լեզուն ոչ միայն պարտավոր չէ, այլ նույնիսկ ի վիճակի էլ չէ մոտենալու խոսակցականին: Բանն այն է, որ խոսակցական լեզուն ոչ միայն (եւ ոչ այնքան) այն հասարակաբանությունն (common language, просторечие) է, որ առաջարկվում է մտցնել գրական լեզու, այլ բազմաթիվ ու իրարից տարբերվող բարբառների, խոսվածքների, ոճերի ու ժարգոնների մի հավաքածու: Պահանջը, հետեւաբար, պետք է լինի ճիշտ հակառակը. խոսել այնպես, ինչպես գրում ենք, որպեսզի գրական լեզուն տարածվի ժողովրդի բոլոր խավերի մեջ՝ հնարավորություն տալով ինչքան հնարավոր է շատ մարդկանց խոսելու կանոնարկված ու գեղեցիկ լեզվով: Պարզ ասած՝ ոչ թե երրորդ մասի պպզողի բլբլոցը խցկել գրական լեզու, այլ պարտադրել պպզողին մարդ դառնալ…
June 4th, 2012 at 3:31 am
Կոնկրետ իմ բերած օրինակներից տարբեր հաստատ ոչ մի հայ չի խոսում, իսկ ա’յ է-ով խոսող բազմաթիվ մարդկանց կարելի է ճարել: Իմ քոմենթը վերաբերում է նաև նույն անգլերենին, ինչ տարբերություն: Դու էլ բան գտար համեմատելու:
June 4th, 2012 at 3:32 am
(21)
եթե իմ առաջարկած փոփոխությունները, ոնց որ դուք եք կարծում, ոչ մի բանի վրա են հիմնված, ուրեմն դրանք չեն իրագործվի: Ես իշխանական լծակներ չունեմ, որ իմ հայացքները զոռով անցկացնեմ: Ուրեմն` անհանգստանալու կարիք չկա: Խորհուրդ կտամ քիչ ներվայնանալ, ինձ անիմաստ խոսակցության մեջ չներքաշել ու իմ ժամանակը չուտել` ստիպելով հազար անգամ ասվածը նորից կրկնել: Գնացեք հանգիստ քնեք, ձեզ ցանկանում եմ հանգիստ, անմղձավանջ երազներ, բարի գիշեր ☺☻
June 4th, 2012 at 3:37 am
(22)
Շավամի, վաղը չէ մյուս օրը Հիլարին գալիս ա Երեւան, գնա ընդունելություն խնդրի ասա որ ուզում ես անգլերենի ռեֆորմ կատարես` բա խեղճ ամերիկացիք մեղք չե՞ն, ասում են` լայթ, գրում են` light` լիգհըթ ☺☻
June 4th, 2012 at 5:33 am
20. Մարինե Պետրոսյան: …ժամանակ առ ժամանակ գրական լեզվի նորմերը փոխելու անհրաժեշտություն ա առաջանում ու դրանք վաղ թե ուշ փոխվում են:
Այո, իհարկե: Վաղ թե ուշ փոխվում են: Բայց այդ փոփոխության ժամանակն ակնհայտորեն դեռ չի եկել: Ներկա պահին մեր գրական լեզուն ոչ թե փոփոխման, այլ պետական հոգատարության կարիքն ունի: Բայց դե հիմա ոչ պետություն կա, ոչ էլ Լեզվի տեսչություն. աշոծյաններից ու երիցյաններից ինչ սպասես…
Մարինե Պետրոսյան: Այո, ես լեզվաբան չեմ, գրող եմ, չնայած կարող էի եւ լեզվաբան լինել, քանի որ բանասիրականն եմ ավարտել, ընդ որում հայերենի, ոչ մենգրելերենի ֆակուլտետը ☻☻:
Անչափ ուրախ եմ որ ավարտել եք: Ափսոս միայն, որ բանասիրականում այդքան էլ լավ չեն բացատրել, թե ինչ ասել է գրական լեզու եւ, հատկապես, ինչու չի կարելի աղավաղել այն… Մեգրելներն, ի դեպ, գրական լեզու չունեն, իսկ խոսակցականն էլ համարյա արգելված է մեր եղբայր վրացիների կողմից…
Մարինե Պետրոսյան: Լեզվաբանի համար լեզուն տեսական բան ա` իրա տեսական շարադրանքի առարկան,
Սա բանասիրականու՞մ են ձեզ սովորեցրել, թե՞ գրողի ստեղծագործական մտքի թռիչքներից է: Իսկ, կներեք արտահայտությանս, կիրառական լեզվաբանությունն է՞լ է տեսական շարադրանքի առարկա: Բա թարգմանիչները, բառարանագետները, էս խեղճերն էլ երեւի տեսաբան մեռնում են
Մարինե Պետրոսյան:իսկ գրողի համար լեզուն գործիք ա, որով ինքը աշխատում ա, ու գրողը ամենից շատն ա շահագրգռված, որ իրա օգտագործած գործիքը սուր լինի:
Ես մի Կապանցի ընկեր ունեմ՝ նույնպես ուզում է այդ գործիքը սրել, բայց Սյունիքի բարբառով, մյուսը Արցախի բարբառով, մեկ ուրիշն էլ՝ Շիրակի: Հիմա ի՞նչ անենք: Թողե՞նք գործիքը ով ինչպես ցանկանա սրի, որ լրի՞վ շարքից դուրս գա…
Մարինե Պետրոսյան:Իսկ դուք, ինչքան հասկացա, բրնձագետ եք, դրա համար էլ լեզվական հարցերում ինձ ձեր կարծիքը, անկեղծ ասած, շատ չի հետաքրքրում
Այսինքն՝ եթե ես ստորագրած լինեի ոչ թե brinjao, այլ, ասենք, "Հրաչյա Աճառյան" կամ ուղղակի "լեզվաբան," իմ կարծիքը ձեզ չափազանց կհետաքրքրե՞ր
Շատ տրամաբանական եզրակացություն էր, շատ: Բայց ամենահետաքրքիրն այն է, թե ինչպես դուք անկեղծորեն խոստովանեցիք, որ ոչ մի փաստարկ չունեք եւ փորձում եք կառչել բրնձից, մեգրելերենից ու բանասիրականից…
June 4th, 2012 at 7:29 am
Ըհըըըըը, հազիվ ըմբռնեցիր, ահագին մեծ առաջընթաց ունես: Փորձիցս ելնելով հասկացա, որ կանանց որևէ բան հասցնելը դժվար բան է, ուստի երևի ձեռնպահ կմնամ Քլինթոնի կնոջ մոտ գնալուց, մեկ էլ տեսար` Բիլը խանդեց, քանի որ նրան այս ամենը առանձնազրույցում բացատրելու համար ժամեր պետք կլինեն: Դու էլ քնիր, մեղք ես, ամբողջ գիշեր մեր անպտուղ մեկնաբանություններին ես պատասխանում:
June 4th, 2012 at 2:08 pm
(26)
մեկնաբանություններն ավելորդ են
June 4th, 2012 at 2:19 pm
(23, 25)
Բրինջաո, ուզու՞մ ես հաջորդ գիշերվա համար քնաբեր տամ` եթե չունես ☺☻
June 9th, 2012 at 2:19 pm
պարոնայք եւ տիկնայք միշտհայականներին