Աշխարհի ամենահին կոշիկը անհրաժեշտ է կոնսերվացնել, հակառակ դեպքում այն կոչնչանա

15:19 • 15.06.10



Արենիի քարայրում հայտնաբերված աշխարհի ամենահին կոշիկը անհրաժեշտ է կոնսերվացնել, հակառակ դեպքում` մենք այն կկորցնենք։ Այդ մասին այսօրվա ասուլիսին հայտարարեց ամերիկյան արշավախմբի ղեկավար, հնագետ Գրիգոր Արեշյանը։

«Երբ 2008թ. մենք հայտնաբերեցին այդ կոշիկը՝ այն շատ լավ պահպանված էր։ Կոշիկը պետք է կոնսերվացվի, մանավանդ մենք գիտենք՝ ինչ ձևով։ Սակայն արդեն հիմա այն սկսել է չորանալ։ 10 տարուց մենք այն կկորցնենք, եթե անհրաժեշտ ձևով չկոնսերվացնենք», – ասաց մասնագետը։

Հիշեցնենք, որ հայ, իռլանդացի և ամերիկացի մասնագետների համատեղ ուսումնասիրությունների և պեղումների արդունքում հայտնաբերված կոշիկն արդեն տեղափոխվել է Հայաստանի պատմության թանգարան։

Ըստ Արեշյանի՝ կոնսերվացման հարցով պետք է զբաղվի թանգարանը և ՀՀ մշակույթի նախարարությունը։ Հնագետը կարծում է, որ այս հարցում Հայաստանին կարող են օգնել միջազգային ինստիտուտները, որոնք մասնագիտացված են կաշվե իրերի կոնսերվացման հարցում, օրինակ, Լոս Անջելեսի Գետտի համալսարանը։

Արեշյանը մեկ անգամ ևս հաստատեց, որ Վայոց Ձորի տարածքում հայտնաբերված կոշիկն ամենահինն է՝ նշելով, որ նախկինում պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել են համարյա նույն տարիքի սանդալ Իսրայելում և չարոխ՝ ԱՄՆ–ում։

Հիշեցնենք, որ այս արտեֆակտն առնչվում է պղնձե դարի հետ /ք. ա. 7000–5000թթ/։ «Այդ ժամանակաշրջանը եղել է տեխնոլոգիական կարևորագույն հայտնագործությունների շրջան։ Եթե նախորդ շրջանում՝ նոր քարեդարում, նոր էր առաջացել նստակյաց կյանքը, կենդանիների և վայրի հացահատիկների ընտելացումը, ապա պղնձի դարում մենք ունենք մետաղի մշակման սկիզբը, անիվի հայտնաբերումտ, տրանսպորտային միջոցների և գորգի օգտագործումը», – պարզաբանեց մասնագետը՝ նշելով, որ այդ հայտնագործությունները էապես հեղաշրջել են մարդկության կյանքը և կազմել այսօրվա քաղաքակրթության հիմքը։

Արեշյանը նշեց, որ պղնեի դարն ուսումնասիրվում է 120 տարի, սակայն միայն բացօթյա բլուր–բնակավայրերում, իսկ այդ բացօթյա տարածքներում օրգանական նյութեր չեն պահպանվել։ Վայոց Ձորի քարանձավային համալիրներում արշավախումբն արձանագրել է 39 բնակեցված քարանձավ։ Սիստեմատիկ պեղումներ են անցկացվում Արենիում։ «Այսպես մենք ունենք հիանալի պահպանված փայտյա, ոսկրյա, կաշվե իրեր, զգեստ, նույնիսկ մարդկանց փափուկ հյուսվածքներ, մնացորդներ։ Ըստ երևույթին, քարանձավն օգտագործվել է նաև որպես գերեզմանոց», – ասաց նա։

Մասնագետը նշեց, որ այսօրվա դրությամբ Արենի քարանձավի միայն 3–4 տոկոսն է պեղվել։

Վերադառնալով հայտնաբերած կոշիկին՝ Արեշյանը տեղեկացրեց, որ այն վերաբերում է քարանձավի բնակեցման ամենավերջին հրջանին։ «Մենք ուսումնասիրում ենք, թե ինչ է կատարվել այդ քարանձավում։ Այսպես, ք.ա. 3500–3400թթ տեղի է ունեցել մեծ երկրաշարժ, ինչի պատճառով քարանձավի հիմնական մուտքի առաստաղները փլվել են, իսկ մարդիկ վախից լքել են այդ վայրը», – ասաց նա։
Հնագետը նաև տեղեկացրեց, որ նույն տարածքում պեղումների այս տարվա սեզոնը կսկսվի 10 օրից։

 

Լուրեր Հայաստանից - Թերթ.am





Загрузка...

ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

10:01 • 18/11

Գյումրիում ավտոլվացման կետ է այրվել. մեկ մարդ տարբեր աստիճանի այրվածքներով հոսպիտալացվել է

09:41 • 18/11

«Լուսավոր Հայաստանը» հրապարակել է 157 հոգուց բաղկացած համամասնական ցուցակը

09:18 • 18/11

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակ է, ռուսական կողմում կա կուտակված մոտ 400 մարդատար և 150 բեռնատար ավտոմեքենա

07:06 • 18/11

2018 թվականի լավագույն տեսախաղերի տասնյակը՝ ըստ Time-ի

06:42 • 18/11

Facebook-ն առանձին կայք է ստեղծել՝ թափուր աշխատատեղերի որոնման համար

06:21 • 18/11

Մեղրի-Ագարակ ավտոճանապարհին ՃՏՊ է տեղի ունեցել

05:54 • 18/11

Ֆլորիդայի նահանգապետ է դարձել հանրապետական Ռոն Դեսանտիսը

05:26 • 18/11

Լոնդոնում հրաձգություն է տեղի ունեցել. կան տուժածներ

04:58 • 18/11

ԱՄՆ-ը հավելյալ միջոցներ կձեռնարկի Խաշոգջիի սպանության գործին ներգրավված անձանց նկատմամբ

04:31 • 18/11

Կալիֆոռնիայի քաղաքները գլխավորում են աշխարհի ամենաաղտոտված օդն ունեցող բնակավայրերի ցանկը

03:57 • 18/11

Մահվան ելքով վրաերթ է տեղի ունեցել Կոտայքի մարզում. shamshyan.com

03:27 • 18/11

Ոչ ոք չէր կարող ենթադրել, որ Կալիֆոռնիայի հրդեհները նման հետևանքների կհանգեցնեն. Թրամփ

02:58 • 18/11

Շրի Լանկայից դեպի Եկատերինբուրգ թռչող ինքնաթիռում մայրը դստեր հետ ծեծի է ենթարկել ուղևորներից մեկին

02:29 • 18/11

ՃՏՊ Կարմրաքար-Գորիս ավտոճանապարհին. տուժածներ չկան

01:52 • 18/11

Պորոշենկոն շնորհակալություն է հայտնել Թրամփին` Ուկրաինայի հետ «անսասան համերաշխության» համար

01:25 • 18/11

Ֆրանսիայում բենզինի գնի բարձրացման դեմ բողոքի ցույցերի ժամանակ տուժածների թիվը հասել է 227-ի

00:57 • 18/11

Սիրիայում գնդակոծությունների հետևանքով 18 զինծառայող է զոհվել

00:26 • 18/11

Երևանի Էրեբունի թանգարանի մոտակայքում ավտոմեքենան բախվել է բենզալցակայանին. կան տուժածներ

23:57 • 17/11

Իլոն Մասկը ցուցադրել է Լոս Անջելեսի ստորգետնյա թունելը (տեսանյութ)

23:56 • 17/11

Վերին Լարսում խցանման մեջ հայտնված վարորդների համար սնունդ, տաք ջուր, դեղորայք է ապահովվել. ՏԿՏՏ փոխնախարար

23:51 • 17/11

Սիրիական բանակը վերահսկողություն է հաստատել ԻՊ-ի վերջին հարավային հենակետում

23:41 • 17/11

Շվեյցարացի պանրագործը փորձում է երաժշտության միջոցով պանրին յուրահատուկ համ տալ

23:31 • 17/11

Շատ երկրներ հարցականի տակ են դնում ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում ՀՀ ներկայացուցչի նշանակման արդյունավետությունը, բայց հարցը կորոշվի բոլոր կողմերի շահերը հաշվի առնելով. Վ. Սեմերիկով 

23:16 • 17/11

Ողջամիտ մտահոգությունը որպես մանիպուլիացիա մեկնաբանելը եւ ՀՀ քաղաքացիների զգոնությունը բթացնելը կպաշտպանե՞ն նրանց բնակարանները. Ա. Հովհաննիսյանը՝ ոստիկանությանը

23:02 • 17/11

Վերջապես ՀՀ-ը գիտակցել է, թե ինչպես պետք է իրեն դրսևորի ՀԱՊԿ-ում․ քաղաքագետը՝ Փաշինյանի՝ Լուկաշենկոյի և Նազարբաևին վերաբերող հայտարարության մասին

22:52 • 17/11

Մասնագետները նշել են՝ որոնք են 2019-ին ճանապարհորդների համար ամենավտանգավոր երկրները

22:45 • 17/11

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ձեռամբ օծվել է Նովոսիբիրսկի նորակառույց եկեղեցին

22:35 • 17/11

Ձնահոսքի վտանգի պատճառով Վերին Լարսի ռուսական կողմում 550 մեքենա մնացել է խցանման մեջ

22:24 • 17/11

Մոսկվայում մահացել է երգիչ Եվգենի Օսինը

22:13 • 17/11

ATP ամփոփիչ մրցաշար. Զվերևը հաղթեց Ֆեդերերին և դուրս եկավ եզրափակիչ (տեսանյութ)

22:09 • 17/11

Բելառուսը շարունակում է էթիկային և կոռեկության կոպիտ ոտնահարումը. Ալեն Սիմոնյան

21:53 • 17/11

2019 թ. հուլիսի 1-ից եկամտահարկը դարձնել 23 %, բարձրացնել ծխախոտի և ալկոհոլային խմիչքների ակցիզային հարկը. Հարկային օրենսգրքի նոր նախագիծ

21:48 • 17/11

Ֆուտբոլի Հայաստանի ազգային հավաքականը ժամանեց Շվեյցարիա

21:37 • 17/11

Վիկտոր Ցոյի և «Կինո» խմբի վերջին չհրատարակված երգը թողարկվել է CD տարբերակով

21:32 • 17/11

«Բարսելոնան» գալիք տարվա ամռանը կփորձի ձեռք բերել «Այաքսի» կիսապաշտպանին

21:14 • 17/11

Սերենա Ուիլյամսը պատմել է ամուսնության տարեդարձի օրն ունեցած արկածի մասին

21:00 • 17/11

Բելառուսը Հայաստանի նկատմամբ իրեն դաշնակցային չի պահել, բայց Հայաստանն էլ խախտել է ՀԱՊԿ ընթացակարգերը. Ստանիսլավ Տարասով  

20:52 • 17/11

Սանկտ Պետերբուրգում տղամարդն անցել է բարձրահարկ շենքերի միջև կապված ճոպանով (տեսանյութ)

20:46 • 17/11

Իբրահիմովիչ. «Միլանի» ղեկավարությունը դրժել էր իր խոստումը

20:46 • 17/11

Վիրավորված եմ Բելառուսի կողմից մեր պետությանը հասցված վիրավորանքից. Ա. Աղաբեկյան

20:26 • 17/11

Մբապեն կարող է տեղափոխվել Իսպանիա

20:24 • 17/11

Հայակենտրոն, բալանսավորված․ ինչպիսի մոտեցումներ ունեն ԱԺ ընտրություններին մասնակցող ուժերը ՀՀ արտաքին քաղաքականության հարցում

20:17 • 17/11

Շահումով խաղերից, տոտալիզատորներից շահում ստացող քաղաքացիները հարկվելու են եկամտային հարկով. Հարկային օրենսգրքի նոր նախագիծ

20:09 • 17/11

Թրամփը հայտնել է, թե ում է ցանկանում տեսնել Կոնգրեսի խոսնակի պաշտոնում

19:56 • 17/11

Շենգավիթ վարչական շրջանի ղեկավարը հայտնել է լիազորությունները դադարեցնելու մասին

19:38 • 17/11

Այս ցուցակներով կազմված խորհրդարանը լուրջ քաղաքական գործառույթ չի իրականացնելու. Ա.Բաղդասարյան (տեսանյութ)

19:25 • 17/11

Մինչ ԱՄՆ-ի արևմտյան շրջաններում մոլեգնում են անտառային հրդեհները, արևելյան հատվածը կաթվածահար է եղել ձնաբքի պատճառով

19:24 • 17/11

Վերոն. ՄՅՈւ-ն չի կարողանում գտնել իր ուղին Ֆերգյուսոնից հետո

19:12 • 17/11

ՀԱՊԿ-ում տեսան, որ ի դեմս ՀՀ իշխանությունների՝ գործընկեր չունեն. Հրանտ Մելիք Շահնազարյանը՝ Բելառուսի ԱԳՆ արձագանքի մասին

19:01 • 17/11

«Բարսելոնան» հաստատել է, որ Ռակիտիչը վնասվածքի պատճառով բաց կթողնի մի քանի շաբաթ

18:54 • 17/11

Մարդու դեմ ուղղված հանցագործությունները նվազել են, աճել են սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունները. ոստիկանության պարզաբանումը

18:53 • 17/11

Դեր Զորում միջազգային կոալիցիայի ավիահարվածների հետևանքով 40 խաղաղ բնակիչ է զոհվել

18:15 • 17/11

Պետք է բոլորս հասկանանք, որ 70 տոկոս հավաքած ուժը պատուհաս է մեր գլխին․ Կարեն Սարգսյան

18:15 • 17/11

«Արսենալի» տնօրեն. Մենք գիտենք Սուպերլիգա ստեղծելու գաղափարի մասին

18:05 • 17/11

Աշխարհի ամենահարուստ մարդը կանխատեսել է Amazon-ի սնանկ դառնալը

17:54 • 17/11

Նախատեսում ենք ներդնել հողերի բորսայի գաղափարը. Գեղամ Գևորգյան

17:22 • 17/11

Մերկելը խոստովանել է միգրացիոն քաղաքականությունում թույլ տված սխալները

17:19 • 17/11

Վան Դեյկ. Ռամոսն աշխարհի լավագույն պաշտպանը չէ

17:09 • 17/11

Իբրահիմովիչ. Պոգբայի քննադատները պետք է փակեն իրենց բերանները

16:50 • 17/11

«Փաշինյանն իրեն հավանաբար միջազգային դատախազի տեղ է դրել». Բելառուսի ԱԳՆ-ն արձագանքել է Փաշինյանի՝ Լուկաշենկոյից պարզաբանում պահանջելու հայտարարությանը

16:39 • 17/11

ԿԸՀ-ն 3 կուսակցության 48 ժամ է տվել ընտրացուցակով գրանցված իրենց պատգամավորների թեկնածուների փաստաթղթերը լրացնելու համար

16:31 • 17/11

Ադրբեջանը Ֆրանսիային բողոքի նոտա է հղել Բակո Սահակյանի այցի առնչությամբ

16:09 • 17/11

Ստոկհոլմում հարյուրավոր երկրպագուներ դուրս են եկել փողոց՝ դիջեյ Ավիչիի հիշատակին հարգանքի տուրք մատուցելու (լուսանկարներ)

16:05 • 17/11

Մ19 միջազգային մրցաշար. Հայաստանի հավաքականը պարտվեց, բայց գոլ խփեց Պորտուգալիային (տեսանյութ)

16:03 • 17/11

Էրեբունի թանգարանի մոտակայքում Mercedes մակնիշի ավտոմեքենան վրաերթի է ենթարկել 2 քաղաքացու. Shamshyan.com

15:38 • 17/11

ՀՀ փաստաբանների պալատն արժանացել է «Որակի երաշխիք 2018» մրցանակին

15:34 • 17/11

Ժամանակավորապես փակ կլինի Երևանի Սարալանջի փողոցը` Արմենակյան փողոցից մինչև Լիսինյան-Գլինկա փողոցների խաչմերուկը

15:20 • 17/11

Երևանի քաղաքապետարանը լայնածավալ ստուգումներ կանցկացնի կենդանաբանական այգում

15:16 • 17/11

«Ես պետք է գնացած լինեի Առլինգտոն». Թրամփը պատմել է գործած սխալի մասին

15:12 • 17/11

Մանվել Գրիգորյանի պահեստում հայտնաբերվածը, իմ տեղեկություններով, ապօրինի չէ, հատուկ գրությամբ «Երկրապահին» է տրված՝ ՊՆ-ի անունից. Սամվել Նիկոյան

15:01 • 17/11

Հյուսիսային Կորեան ևս մի ամերիկացու է ազատ արձակել

14:58 • 17/11

«Գորիս» ՔԿՀ–ում դատապարտյալի մոտից հայտնաբերվել է 45 գրամ դեղնականաչավուն զանգված

14:56 • 17/11

Գյուղատնտեսությունը բիզնես է, որը կարող է կարճ ժամանակահատվածում բերել հաջողություններ. Գեղամ Գևորգյան (տեսանյութ)

14:51 • 17/11

ՔԿ վարույթում քննությունն ավարտված 5 և քննվող 60 քրգործերով պետությանը պատճառված ավելի քան 555 մլն դրամ վնասից վերականգնվել է 42 մլն-ը (տեսանյութ)

14:48 • 17/11

Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 3-5 աստիճանով

14:47 • 17/11

Թոմ Հարդին Բրիտանական կայսրության շքանշանի է արժանացել (լուսանկարներ)

14:41 • 17/11

Ֆրանսիայում բենզինի գնի բարձրացման դեմ բողոքի ցույցի ժամանակ մարդ է զոհվել

14:36 • 17/11

Ջոկովիչը երրորդ հաղթանակն է տարել ATP-ի Ամփոփիչ մրցաշարում և կիսաեզրափակչում կխաղա Անդերսոնի հետ (տեսանյութ)

14:31 • 17/11

Բերդավանցիները փակել են ՀՀ-Վրաստան միջպետական ճանապարհը՝ Ադրբեջանում գերեվարված համագյուղացուն ՀՀ-ում գտնվող ադրբեջանցիների հետ փոխանակելու պահանջով

14:27 • 17/11

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակ է տրանսպորտային բոլոր միջոցների համար

14:25 • 17/11

35-ամյա քաղաքացին զանգել է կնոջն ու ասել, որ իրենց կամրջից ցած է նետում. նրա դին հայտնաբերել են փրկարարները. Shamshyan.com

14:22 • 17/11

«Արցախն» ընկերական խաղում հաղթել է «Բանանցին»

14:17 • 17/11

Աշտարակի ոստիկանները հայտնաբերել են թակարդը դրած անձին, որի մեջ արջ էր ընկել. ՀՀ ոստիկանություն

14:13 • 17/11

Քարոզարշավի ընթացքում հակառուսական ուժերն ակտիվ գործունեություն են ծավալելու և լինելու է բավական լարված շրջան. փորձագետ

14:12 • 17/11

Մելանյա Թրամփը՝ Սպիտակ տանն Ազատության մեդալի շնորհման արարողությանը (լուսանկարներ, տեսանյութ)

14:11 • 17/11

Գլոբալ Կրեդիտը 500 մլն ՀՀ դրամ ծավալով պարտատոմսեր կթողարկի

14:01 • 17/11

Մասնագետն առաջարկում է Սևանա լճի խնդիրները լուծելու նպատակով կառուցել նոր թունել

14:00 • 17/11

Ն. Փաշինյանը մեխանիզմ կստեղծի լավագույն մասնագետներին պետական կառավարման տարբեր ոլորտներում ընդգրկելու համար

13:59 • 17/11

ԱՄՆ փոխնախագահը պատմել է Թրամփ-Կիմ Չեն Ըն նոր հանդիպման նախապատրաստման մասին

13:55 • 17/11

Առաքելական եկեղեցին չի կարող ողջունել եկեղեցու պառակտմանն ուղղված քայլերը. Գարեգին Բ–ն մեկնաբանել է Ուկրաինայի ուղղափառ եկեղեցու շուրջ իրավիճակը

13:39 • 17/11

Մ19. Հայաստան-Պորտուգալիա. մեկնարկային կազմեր, ուղիղ եթեր

13:32 • 17/11

Հնդկաստանում «Գաջա» հզոր ցիկլոնի զոհերի թիվը հասել է 35-ի

13:25 • 17/11

Բացահայտվել է Աստղաձորում կատարված դանակահարությունը. խուզարկությամբ հայտնաբերվել է կանեփանման չորացված զանգված

13:19 • 17/11

Անցնող շաբաթվա ընթացքում հակառակորդը հրադադարը խախտել է շուրջ 80 անգամ

13:18 • 17/11

Անհայտ անձինք մուտք են գործել Բաղրամյան փողոցի դեղատներից մեկը և հափշտակել 150 հազար դրամ արժողությամբ պլանշետ և 25 հազար ՀՀ դրամ. ՔԿ (տեսանյութ)

13:14 • 17/11

Հրապարակվել է Մոսկվայի նավթավերամշակման գործարանում հրդեհի տեսանյութը

13:06 • 17/11

Բոլորը վախենում են, քծնում են իշխանություններին, ՀՀԿ-ի ընտրազանգվածը կլինի ինտելեկտուալ հատվածը. Սամվել Նիկոյան

12:59 • 17/11

Մխիթարյանը Ջիբրալթարի հետ խաղից հետո շնորհակալություն է հայտնել երկրպագուներին

12:46 • 17/11

Չպետք է տարանջատել ժողովրդի անվտանգության և տարածքների ամբողջականության հարցը. Դ. Բաբայանը` ԱՀ-ՀՀ հնարավոր ռազմաքաղաքական դաշինքի մասին

12:41 • 17/11

Whoscored-ը Մովսիսյանին ճանաչել է Ջիբրալթար-Հայաստան հանդիպման լավագույն ֆուտբոլիստ