Եթե մենք ուզում ենք Թուրքիայի հետ բանակցել, պետք է հստակ պատկերացնենք՝ ինչի՞ ենք պատրաստ․ կոնֆլիկտաբանը՝ հայ-թուրքական հարաբերությունների մասին

21:02 • 10.02.18



Կոնֆլիկտաբան, բանակցային գործի մասնագետ Արթուր Մարտիրոսյանի խոսքով՝  հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը սկսվեց ամերիկյան կողմի նախաձեռնությամբ: Եվ եթե այդ ժամանակ հայկական կողմը հրաժարվեր դրանից, ասեր՝ ոչ, ապա կնշանակեր՝ նա մերժում է ԱՄՆ-ին:

Tert.am-ի հետ զրույցում նա նշեց, որ Հայաստանը հայ-թուրքական հարաբերությունների վերաբերյալ վերջնական որոշում կայացրեց հիմա, որովհետև նախ՝ ԱՄՆ-ն էլ է  հետ կանգնել գործընթացից՝ Թուրքիային գործընկեր չհամարելով, նաև աշխարհաքաղաքական իրավիճակն է փոխվել, և սպասելն այլևս անիմաստ է դարձել՝ հատկապես որ Թուրքիանը վաղուց է դուրս եկել կարգավորման գործընթացից:

-Պարո՛ն Մարտիրոսյան, հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումը մտել է փակուղի: Արձանագրությունները ստորագրելուց միայն տասը տարի հետո նաև հայկական կողմը՝ ի դեմս երկրի ղեկավար Սերժ Սարգսյանի, հայտարարել է դրանք առոչինչ ճանաչելու մասին: Ճիշտ է, հիմա ոչինչ հետ բերել հնարավոր չէ, բայց կարո՞ղ ենք եղածից հետևություններ անել՝ ինչու՞ նման իրավիճակ ստեղծվեց, հնարավո՞ր էր այս ընթացքում ինչ-որ բան անել, որ չենք արել:

-  Հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը սկսվեց ամերիկյան ջանքերով, այն ավելի շատ ամերիկյան էր, քան ռուսական, բայց թե՛ ԱՄՆ-ը, թե՛ Ռուսաստանը,  և թե՛ Եվրամիությունը ներգրավվեցին գործընթացում: Եվ, եթե Հայաստանն այդ պահին ասեր ոչ հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորմանը, ապա այդ «ոչը»  կասեր այդ երեք կողմին և ավելի շատ` ամերիկյանին:

Նրանք երեքն էլ շատ ոգևորված էին, մտածում էին, որ կարող են գտնել ինչ-որ լուծում: Այդ ժամանակ նաև կար միտում աշխարհի տարբեր հատվածներում՝ ԱՄՆ-ում, Եվրոպայում գտնվող հայ համայնքներին  կոչ անելու, որ չխանգարեն այս գործընթացին, Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթաց չտանեն, որ բանակցություններ են, և դա կարող է խանգարել:

Եվ այդպես փորձեցինք բանակցություններ սկսել, բանակցեցինք, ստացանք այն, ինչ որ պետք է ստանայինք․ պետք է հաշվի առնել, որ թուրքական կողմը միշտ էլ ուզում է ավելին ստանալ, իրենք չեն բավարվում նրանով, ինչ սեղանին է դրված: Նրանք պարզապես ժամանակ երկարացրին Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթացը կանգնեցնելու:

Ինչու՞ հիմա մենք որոշեցինք արձանագրությունները առոչինչ ճանաչել․ որովհետև նույն ինքը ԱՄՆ-ը արդեն համոզվել է, որ Թուրքիան չի կարող իրենց համար գործընկեր լինել: Եվ եթե ամերիկյան կողմն արդեն կարևորություն չի տալիս գործընթացին, Հայաստանն ինչքա՞ն կարող է սպասել, հատկապես, երբ թուրքական կողմ արդեն վաղուց դուրս է եկել գործընթացից:

Ես ենթադրում եմ, որ մինչ հիմա դուրս չէինք գալիս, քանի որ ամերիկյան և եվրոպական կողմն ասում էր, որ դեռ պետք է սպասել, հնարավոր է Թուրքիայի հետ բանակցել: Բայց գնալով իրենք էլ հասկացան, որ Թուրքիան ամբողջությամբ փոխվել է, փոխվել է նաև ռեգիոնալ միջազգային հարաբերությունների համակարգը: Այդ փոփոխություններն էլ ստիպեցին վերջնականապես որոշում կայացնել՝ գործընթացի վերաբերյալ:

--Պարո՛ն Մարտիրոսյան, Դուք ասացիք, որ միջազգային հանրությունը Հայաստանին այս ընթացքում կոչ էր անում սպասել, բանակցել,սակայն Թուրքիան հայ-թուրքական արձանագրությունները ստորագրելուց անմիջապես առաջ ներկայացրեց իր նախապայմանները, հայկական կողմը դրանք չընդունեց, և դրանով գործընթացը սառեցվեց: Ի՞նչ եք կարծում` մենք հնարավորություն ունեինք այդ շրջանում ինչ-որ բան անելու, Թուրքիային ինչ-որ բան պարտադրելու:

- Մենք պետք է ռեալ հասկանանք մեր դերն ու հնարավորությունները: Մենք Թուրքիայի հետ համեմատած չունենք նույն կշիռը: Մենք ստիպված ենք օգտվել այլ երկրների նախաձեռնություններից: Ինչպես ասացի՝ ուժերը տարբեր են:

Տեսեք՝ ասենք թե մի կողմը ցանկանում է մեկ այլ կողմին բանակցային սեղանի մոտ հրավիրել, ենթադրենք՝ խոսքը Հայաստանի և Թուրքիայի մասին չէ, և մյուս կողմը հրաժարվում է բանակցել: Նշանակում է՝ մյուս կողմն արդեն ընկալում է, որ ինքը ավելի շատ բան ունի ստանալու առանց բանակցությունների, ինքն այլընտրանք ունի ստանալու: Պետք է կարողանալ իրավիճակ փոխել, որ մյուս կողմն էլ հասկանա, որ ինքը ավելի շատ բան ունի ստանալու բանակցային սեղանի շուրջ, որ ինքը ավելի շատ բան կկորցնի, եթե չբանակցի: Եթե այդ երկու մոտեցումը չկիրառվեն, մյուս կողմն պնդելու է՝ չեմ բանակցելու:

Թուրքիայի դեպքում դրանցից ոչ մեկը չի աշխատում, քանի որ  փոխվել է իրավիճակը, փոխվել է Թուրքիան՝ Էրդողանի կառավարման շրջանի առաջին օրվանից: Հայկական կողմն այդքան զգուշացնում էր բոլորին Թուրքիայի նեոօսմանյան ցանկությունների մասին, նրանք չէին լսում, ասում էին՝ ո՛չ, Թուրքիան փոխվել է, Թուրքիան Եվրամիության անդամ է ցանկանում դառնալ:

Նրանք ուզում էին խաբվել, որովհետև իրենք շահեր ունեին, այլ շահեր ունեին՝ չնայած չեն ցանկանում խոսել այդ մասին: Արևմուտքն էլ չի կարողանում Թուրքիային համոզել, թե ինչ է ստանալու Հայաստանի հետ հարաբերությունները կարգավորելուն ուղղված բանակցություններում: Ի՞նչ պետք է ստանա իրականում․նրանց ցանկությունն այն է, որ Հայոց ցեղասպանությունը դառնա պատմաբանների, հետազոտողների կոնֆերանսների թեման, որ դուրս գա իրավական դաշտից:

Երբ գնում էինք բանակցությունների, պետք է հասկանայինք՝ ի՞նչ է մեզնից ակնկալում թուրքական կողմը: Մենք մեր ներսում էլ պետք է բանակցենք, ունենանք կոնսենսուս, հասկանաք՝ արդյո՞ք մեր ներսում կա համաձայնություն բանակցությունների վերաբերյալ: Չեմ ասում՝ ամբողջ բանակցությունը ծայրից ծայր՝ կոնկրետացված ներկայացնել ներսում, բայց գոնե հիմնական կետերը պետք է ներկայացվեն, պետք է ասել, թե ինչ է ակնկալում մյուս կողմը: Այդ իսկ պատճառով, ես կարծում եմ, որ որևէ քաղաքական ուժ, որը կնախաձեռնի հարաբերությունների կարգավորում Թուրքիայի հետ, հարվածի տակ կդնի իրեն:

-Բայց հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը սկսելիս՝ բանակցություններում Հայոց ցեղասպանության  հարցը չէր բարձրացվում, հետո` դա և Ղարաբաղյան հիմնահարցը որպես նախապայմաններ առաջ քաշվեցին:

- Այո, բանակցություններում քննարկվում էր երկու երկրների հարաբերությունների կարգավորումը, դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը: Բայց պետք չէր մենք մեզ խաբեինք: Մեր հարաբերություններում ամենակարևոր խնդիրը Հայոց ցեղասպանության ճանաչումն է: Մենք դա հասկանում ենք, իրենք էլ են հասկանում:

-Եթե հիմա հայկական կողմը միայն Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցում զիջումներ անի, կարծում եք՝ Թուրքիան կցանկանա՞ բանակցել հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման շուրջ:

- Ո՛չ, այդպես չեմ կարծում: Մի քանի օր առաջ Աֆրինում իրենց հրետանու վրա գրել էին՝ Ղարաբաղը թուրքական է և այլն: Հնարավո՞ր է` դա մի հոգու նախաձեռնություն լիներ, բայց դա էլ է կարևոր, որովհետև մենք պետք է հասկանանք՝ իրենք ինչպես են մտածում:

Էրդողանն ասում է՝ հինգ միլիոն քառակուսի կիլոմետր տարածքով կայսրություն ենք ունեցել, և հիմա եկել է պահը, երբ մենք պետք է վերստեղծենք մեր կայսրությունը: Իսկ դա նշանակում է, որ նրանք ավելի կախված են Ադրբեջանից: Ինչու՞ է հիմա Ալիևը հայտարարում, որ Երևանը իրենցը պետք է դառնա, որովհետև նրան «դուխ» են տվել: Թուրքիան էլ նույն «հիվանդությամբ» է տառապում, իհարկե, իր նպատակներն ավելի մեծ են:

Ենթադրենք, որ տասը տարի առաջ ԱՄՆ-ը, Եվրամիությունը կարողացել էին համոզել Թուրքիային, որ առանց նախապայմանի, առանց Ղարաբաղյան հիմնահարցի բանակցենք, միևնույն է` նրանք հասնելու էին այս օրը և ասելու էին՝ իրենց ուզածն ինչ է:  

Իրենք հստակ պատկերացնում են՝ ինչ են ցանկանում, ի տարբերություն մեզ: Մենք չգիտենք՝ ինչ ենք ուզում․ուզու՞մ ենք ծովից ծով Հայաստան, ուզու՞մ ենք՝ տարածքային հարցեր լուծվեն, մենք ի՞նչ ենք ուզում ընդհանրապես՝ որպես ազգ: Չենք կարող բանակցել, քանի որ չենք կարող այս հարցերին պատասխանել:

Իսկ Թուրքիան այս ընթացքում օգտվում է հնարավորություններից․ հիմա նրան դա պետք էլ չի: Ասում է՝ սպասենք, գուցե Հայաստանն ավելի թուլանա, Ռուսաստանի հետ ենք հիմա փորձում համագործակցել: Այժմ Թուրքիայի համար լրիվ այլ հնարավորություններ կան: Փոխվել է իրավիճակը: Դրա համար ավելի ճկուն դիվանագիտություն մենք պետք է վարենք:

-Կարծիքներ կան, որ հայ-թուրքական արձանագրությունները ստորագրելուց հետո միջազգային հանրությունը մի կողմ քաշվեց, չցանկացավ որևէ բան անել, և եթե ժամանակին արձանագրությունները չկատարելու համար սահմանափակումների հանդիպեր, միջազգային հանրությունն ավելի կոշտ լիներ նրա նկատմամբ, գուցե այդ ժամանակ Թուրքիան հրաժարվեր իր քաղաքականությունից:

- Հայ-թուրքական արձանագրությունները ստորագրելուց հետո բոլորը, օրինակ՝ Հիլարի Քլինթոնը, պետք է հասկանային, որ այդուհետ Հայաստանը որևէ միջոց չէր ունենալու ճնշում գործադրելու Թուրքիայի վրա: Թուրքական կողմն ավելի շատ հնարավորություններ ու կապեր ուներ, և անգամ այսօր, երբ հարաբերություններ են սրվել և՛ ԱՄՆ-ի, և՛ Եվրամիության հետ, Թուրքիայի նկատմամբ ճնշումներ չեն գործադրվում: Ինչու՞ սանկցիաներ չեն կիրառվում Թուրքիայի դեմ: Ռուսաստանի դեմ սանկցիաներ կիրառվեցին, որովհետև ասացին՝ սուվերենիտետ է խախտել։

Թուրքիան Սիրիայում նույն գործողություններ է անում, ինչ Ռուսաստանը Ուկրաինայում, բայց նրա նկատմամբ պատժամիջոցներ չեն կիրառվում: Դժվար է պատկերացնել, որ այլ երկրներ էլ կկարողանան իրենց այդպես պահել:

-Հետաքրքիր է նաև, որ գործընթացի միջնորդ երկրներից որևիցե մեկը, բացի Շվեյցարիայից ՝ ի դեմս այդ երկրի Ազգային խորհրդի նախագահի, չարձագանքեց  հայկական կողմի՝ արձանագրություններն առոչինչ ճանաչելու որոշմանը:

- Շվեյցարիան չէր կարող չարձագանքել, քանի որ անմիջական միջնորդ էր: Նոմինալ ձևով մի բան պետք է ասեր ՝ լինելով նաև Հայաստանում:

Ամերիկյան և եվրոպական կողմի հետ Թուրքիայի հարաբերություններն առավել լարվեցին  վերջին հեղաշրջման փորձից հետո, երբ սկսեց կասկածել, որ դրա կազմակերպման մեջ ամերիկյան կողմը բաժին ունի:

Հետո սիրիական հիմնախնդիր և այլն: Նրանք կարողանում են իրենց արարքներին պատճառ բերել․ասում են` իրենց սահմանի անվտանգության և էթնիկ թուրքերի համար են նման բաներ անում: Նույն պատճառաբանությունները նաև ռուսներն էին բերում․․․ Թուրքերը կարողացել են  տարբեր երկրների հետ տասնյակ տարիներ շարունակ ունեցած համագործակցության արդյունքում ստեղծել այնպիսի կապեր, որոնք դժվար է միանշանակ խզել թե՛ ԱՄՆ-ի, թե՛ նաև Եվրոպայի համար:

Եվ հենց այդ շահերը նրանց թույլ չի տալիս ավելի կոշտ լինել Թուրքիայի հետ: Մենք պետք է հասկանանք դա: Չենք կարող հարցնել՝ ինչու՞ Արևմուտքը  ոչինչ չարեց, ջանքեր չգործադրեց․ որովհետև իրենք շահ չունեին այդտեղ: Նրանք այն ժամանակ էլ խաղը տանում էին այնպես, որ շահեին: Ուզում էին, որ վերջապես հայկական հարցը լուծվի և հանեն իրենց օրակարգից, որ կարողանան արդեն Թուրքիայի հետ հարաբերություններն այլ ուղղությամբ տանել: Բայց նրանց մոտ դա չստացվեց: Իսկ հայկական կողմն այդ ժամանակ անում էր այն, ինչ հնարավոր էր անել: Իսկ հնարավորը՝ հետևելն էր այն ուղղությանը, որը տրված էր մեծ խաղացողների կողմից:

-Ձեր կարծիքով՝ ի՞նչ ապագա  ունեն հիմա հայ-թուրքական հարաբերությունները․ դիվանագիտական հարաբերություններ չկան, և դրանք ունենալու նախաձեռնությունից հետ է կանգնել Հայաստանը, իսկ Թուրքիան ընդհանրապես չի մտածում այդ ուղղությամբ: Այս գործընթացի հաջող ավարտը ձեռնտու էր, կարծես թե ավելի շատ Հայաստանին, որը շրջափակումից պետք է դուրս գար։

-Նորից ասեմ՝ իրականում մենք պետք է հասկանանք՝ ի՞նչ ենք մենք ուզում և ի՞նչ կարող էինք կորցնել այդ գործընթացում: Այստեղ միանշանակ բան չկա: Լավ կլիներ, որ սահմանը բացվեր, և դրա դիմաց թուրքերը ոչինչ չպահանջեին, չուզեին:

Բայց ինձ չի թվում, որ թուրքերն այդպիսի բանակցողներ են: Նրանք միշտ մի բան տալուց սպասում են, որ մի քանի բան պետք է ստանան: Տեսեք, թե Ռուսաստանի հետ ինչպես են բանակցում:  Իրենք շուկայական բանակցողներ են, ցանկանում են միշտ մի բան ավելի քաղել: Պատկերացնենք, թե իրենք սահմանը կբացեին, դիվանագիտական հարաբերություններ կհաստատեին, մի հատ էլ կասեին՝ եկե՛ք, առանց տարիֆ դեպի ծով ճանապարհ ենք բացում, բայց այդ դեպքում մենք իրենց ի՞նչ էինք տալու: Իրենք ասում էին՝ ինչ են ցանկանում ստանալ: Ցանկանում էին, որ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցը հանվի օրակարգից, վերջնականապես այդ հարցը թաղվի: Դրա դիմաց հնարավոր է՝ այն ժամանակ ինչ-որ բան տային մեզ:

Բայց արդյո՞ք դա մեզ ձեռնտու է: Ես, որպես հայ, որն ավելի քիչ ժամանակ է անցկացնում Հայաստանում, քան ՀՀ քաղաքացիները, կասեի, որ մեզ դա պետք չի: Բայց Հայաստանում ապրող հայը կարող է ասել՝ մեր տնտեսական վիճակը վատ է, ինչպե՞ս ենք գոյատևելու, եթե այդ հարցը չլուծվի: Իհարկե, այդ մարդը իրավասու է խնդրին այդպես վերաբերել: Բայց մենք, որպես հայ, ազգ՝ ինչպես՞ պետք է այս հարցին վերաբերենք. նորից հասնում ենք այն խնդրին՝ որ հստակ պետք է հասկանանք՝ ինչ ենք ցանկանում: Պետք է հստակ սահմանենք՝ ի՞նչ ենք ցանկանում, որո՞նք են մեր սպասելիքները: Եթե մենք այդ խնդիրները մեր ներսում չկարգավորենք, չենք կարող գնալ բանակցությունների:

Իսրայելի դեպքում էլ, ամենաբարձր բանակցությունները ներսի բանակցություններն էին: Իսրայելի վարչապետ Իցհակ Ռաբինի սպանությունը ներսի խնդիր էր, որովհետև ինքը դրսի՝ ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ պայմանավորվածության եկավ Արաֆաթի հետ, բայց ներսում ինքը չէր կարողացել բանակցել, դրա համար էլ նրան սպանեցին:

Ներսի բանակցությունները միշտ էլ ավելի բարդ են: Մեզ մոտ էլ չենք կարող ասել, որ միշտ հնարավոր է եղել պարզ, ազնիվ դիսկուրս սկսել այն մասին, թե մենք ինչ ենք ուզում որպես ազգ: Այո՛, լավ կլիներ, եթե Թուրքիան մեզ սա էլ տար, մյուսն էլ: Բայց պետք է մասնագետները նստեն և ասեն՝ սա է մեր հնարավորությունների և սպասելիքների փաթեթը:

Հնարավոր է՝ քսան-երեսուն տարվա ընթացքում այլ խնդիրներ,  հնարավորություններ լինեն: Մենք պետք է ապագային նայենք մի քիչ ավելի կարճ, քան քսանհինգ տարին, բայց մի քիչ ավելի շատ, քանի մի քանի տարին: Եվ եթե մենք ուզում ենք բանակցել, և հայ-թուրքական հարաբերություններն իսկապես մեզ համար մեծ խնդիր է` մենք ուզում ենք սահմաններ բացել և այլն, պետք է հստակ պատկերացնենք՝ ինչի՞ ենք պատրաստ և ինչի՞ պատրաստ չենք, ո՞րն է բավարար կոնսենսուսը: 

Հիմա մենք նաև մտել ենք մի շրջան, երբ շատ ավելի դժվար է լինելու մեզ համար թուրքական կողմի հետ բանակցել․իրենք ավելի շատ բան են ուզելու՝ և՛ Արցախի, և՛ այլ հարցերի հետ կապված, որովհետև հիմա արդեն իրենք տանում են նեոկայսերական ռևանշի գիծ:

Ես չունեմ պատկերացում, թե ինչպես կարող է հայկական կողմը հնարավորություն ունենալ վերադառնալ բանակցային սեղան, քանի կա Էրդողանը և նրա քաղաքականությունը:

Մի բան էլ ասեմ` եթե մենք նորից  ցանկանանք վերադառնալ Թուրքիայի հետ բանակցային սեղան, լավ կլինի առանց միջնորդների դա անենք: Միշտ առանց միջնորդների բանակցություններ տանելն ավելի ճիշտ է: Ավելի լավ կլինի այդպես, որովհետև միջնորդներն ասում են՝ մենք սա ենք ցանկանում, բայց իրականում իրենց շահն են առաջ տանում: Ավելի լավ է, երբ դու կարողանում ես պարզ ճակատով  անմիջապես բանակցել մյուս կողմի հետ: Բայց մենք դրան էլ հիմա պատրաստ չենք, և ոչ միայն այն պատճառով, որ մենք ներսի կոնսենսուս չունենք, այլ նաև այն պատճառով, որ մեր ուժերը հիմա շատ տարբեր են: Մենք ոչինչ չունենք առաջարկելու, չունենք հնարավորություն նրանց այնքան թուլացնելու, որ ընդունեն՝ լավ կլինի մեզ հետ բանակցելը, քան բանակցություններից հրաժարվելը:

 

Հռիփսիմե Հովհաննիսյան





Загрузка...

ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

06:47 • 16/11

Հայտնի է 2018 թվականի լավագույն աֆրիկյան պետությունը սաֆարիի համար

06:22 • 16/11

Ալեքսեյ Ուչիտելը Վիկտոր Ցոյի մասին դիցաբանական ֆիլմ կնկարահանի

05:46 • 16/11

ԱՄՆ-ը պատրաստվում է մեղադրանք առաջադրել Ասանժին. WSJ

05:23 • 16/11

SpaceX-ի Falcon 9 հրթիռակրի առաջին աստիճանը բարեհաջող վայրէջք է կատարել լողացող հարթակի վրա

04:58 • 16/11

Կանադայում ինքնաթիռը կոշտ վայրէջք է կատարել առանց առջևի շասսիի

04:31 • 16/11

Կիմ Չեն Ընը ներկա է գտնվել հյուսիսկորեական նորագույն զենքի փորձարկմանը

03:59 • 16/11

Forbes-ի 2019 թվականի երիտասարդ գործարարների ցանկում է ներառվել նաև հայազգի Հռիփսիմե Մաթևոսյանը

03:29 • 16/11

ՆԱՍԱ-ն կրկին հետաձգել է Cygnus բեռնատար տիեզերանավի արձակումը

02:57 • 16/11

Թրամփը կհանդիպի Կալիֆոռնիայի անտառային հրդեհներից տուժած քաղաքացիների հետ

02:25 • 16/11

Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում ՄԱԿ-ի 7 խաղաղապահ է սպանվել

01:56 • 16/11

ԱՄՆ-ի և Մեքսիկայի սահմանին բախումներ են տեղի ունեցել ներգաղթյալների ու տեղի բնակիչների միջև

01:28 • 16/11

Չեխայի Սենատը կոչ է արել երկրի վարչապետին լքել պաշտոնը

00:54 • 16/11

ԱՄՆ-ի ավիահարվածների հետևանքով Սիրիայում 23 խաղաղ բնակիչ է զոհվել

00:26 • 16/11

Ամերիկահայերի ստեղծած ServiceTitan ստարտափը 165 մլն դոլարի ներդրում է ստացել

23:55 • 15/11

Իսպանիայում ընտանիքի անդամների սպանության մեջ մեղադրվող տղամարդը երեք անգամ ցմահ ազատազրկման է դատապարտվել

23:45 • 15/11

Էր Ռիադը դեմ է սաուդացի լրագրող Խաշոգջիի սպանության գործով միջազգային հետաքննության անցկացմանը

23:38 • 15/11

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակ է բոլոր տեսակի ավտոմեքենաների համար

23:36 • 15/11

Գրոսմայստեր Լիլիթ Գալոյանը դատի է տվել Հայաստանի շախմատային ֆեդերացիային

23:26 • 15/11

Եթե հնարավոր հակամարտությունը Ղարաբաղից տեղափոխվի Հայաստան, Ռուսաստանը կմիջամտի. Վլադիմիր Եվսեև

23:17 • 15/11

Ջենիֆեր Լոպեսը 20 րոպեում 2 մլն դոլար է վաստակել

22:54 • 15/11

Յարոսլավլում տեղի ունեցած ողբերգական ավտովթարի հետևանքով հայ է մահացել

22:54 • 15/11

Ազգային առաջընթաց կուսակցությունը ներկայացրել է համամասնական ցուցակի առաջին տասնյակը

22:43 • 15/11

Հայաստանի ընտրանու գլխավոր մարզիչ. «Եկել ենք հաղթելու համար» (տեսանյութ)

22:35 • 15/11

«Իմ քայլը» դաշինքը ներկայացրել է ռեյտինգային ընտրակարգով առաջադրված թեկնածուներին՝ ըստ ընտրատարածքների

22:22 • 15/11

Ընտրությունների արդյունքում ՀՀ-ում լինելու է ամենաանորակ, ամենակասկածելի կրթական ցենզ ունեցող մեծամասնություն. Նարեկ Սամսոնյան (տեսանյութ)

22:16 • 15/11

Վերտոնգենն ամռանը կարող է տեղափոխվել Ա Սերիա

22:06 • 15/11

Օքսֆորդի բառարանը ընտրել է տարվա բառը

21:50 • 15/11

Ալեքսիս Օհանյանը նոր կադրեր է հրապարակել հայաստանյան այցից և «Շախմատ» կոնյակի պատրաստման ընթացքից

21:32 • 15/11

Իվան Ռակիտիչ. Լուկա Մոդրիչն ինձ համար եղբոր պես է

21:32 • 15/11

Իտալիայում ցուցարարները գրոհել են Նեապոլի քաղաքապետարանը (տեսանյութ)

21:24 • 15/11

Չի կարելի ձեռքերը ծալած նստել ու ակնկալել կամ պահանջել ուրիշից. Նարինե Թուխիկյանը կլքի Հովհ. Թումանյանի անվան տուն-թանգարանի տնօրենի պաշտոնը

21:13 • 15/11

Ստորագրվել է ՀՀ պաշտպանության նախարարության և բժշկական համալսարանի համագործակցության մասին հուշագիր

21:08 • 15/11

Երևանի Եղվարդի խճուղում մեքենան բախվել է ճամփեզրի եզրաքարին և շրջվել. վարորդը մահացել է

21:00 • 15/11

ԿԸՀ-ն ԱԺ արտահերթ ընտրություններին դիտորդական առաքելություն իրականացնելու համար հրավիրել է 2 միջազգային կազմակերպության

20:52 • 15/11

Փորձագետները նշել են, թե որն է Եվրոպայի ամենաանվտանգ փողոցներով քաղաքը

20:48 • 15/11

Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է «Մեգերյան կարպետ» ընկերություն և աշխատանքային ընթրիք ունեցել Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտների հետ (լուսանկարներ, տեսանյութ)

20:45 • 15/11

Արցախի ՄԻՊ-ն ու Աննա Հակոբյանը քննարկել են մարդու իրավունքներին և մարդասիրական խնդիրներին առնչվող ծրագրերը

20:28 • 15/11

ԱՄՆ-ը պատժամիջոցներ է սահմանել Սաուդյան Արաբիայի 17 քաղաքացու նկատմամբ

20:24 • 15/11

Կաֆու. Վինիսիուսը կարող է դառնալ նոր Ռոնալդու

20:15 • 15/11

ԿԸՀ-ն բաշխել է ընտրությունների տեղամասային հանձնաժողովներում ԱԺ խմբակցությունների կողմից նշանակվող նախագահների ու քարտուղարների պաշտոնները

20:01 • 15/11

Լիբերմանի քաղաքական գործունեությունը շատ սահմանափակ է, նրանով պայմանավորված չէր հայ-իսրայելական հարաբերությունների մակարդակը․ Արմեն Պետրոսյան

19:52 • 15/11

Մարտին Էդեգոր. «Ռեալի» հիմնական կազմում տեղ նվաճելու հույս ունեի

19:49 • 15/11

ԱԺ արտահերթ ընտրություններին 2010 ընտրական տեղամասից 1500-ից կապահովվի ուղիղ հեռարձակում. Տիգրան Մուկուչյան

19:36 • 15/11

Նոյեմբերի 15-ի դրությամբ համաներմամբ ազատ է արձակվել 484 դատապարտյալ

19:32 • 15/11

ՄԱԿ-ի Խաղաղ հավաքների և միություններ կազմելու իրավունքի հարցերով հատուկ զեկուցողը և Ա. Միրզոյանը քննարկել են կառավարման համակարգի բարեփոխումները

19:18 • 15/11

Գաղտնազերծվել է Jeep-ի նոր պիկապի արտաքին տեսքը (լուսանկարներ)

19:03 • 15/11

Ստեփանավանի երկու բնակչի մեղադրանքներ են առաջադրվել՝ բնակարաններից գողություններ կատարելու համար

18:51 • 15/11

Լեբրոն Ջեյմսը դարձավ NBA-ի պատմության ամեաարդյունավետ 5-րդ բասկետբոլիստը

18:50 • 15/11

Պետք է շնորհակալ լինեմ ինձ ուղղված սուլոցների համար. Սերխիո Ռամոս

18:43 • 15/11

Սաուդյան Արաբիայում 21-րդ կասկածյալին են ձերբակալել ընդդիմադիր լրագրող Ջամալ Խաշոգջիի սպանության գործով

18:26 • 15/11

Ամերիկացի նկարիչը 725 000 դոլարով գնել է Բենքսիի հայտնի նկարը՝ այն ներկելու համար

18:15 • 15/11

Վաղվա առաջնորդ կդառնան նրանք, ովքեր կգիտակցեն աշխարհում կատարվող սրընթաց փոփոխությունների կարևորությունը. ՀՀ նախագահ

18:07 • 15/11

Երևանի մանկապարտեզներում արձանագրված թերացումներն ու պատասխանատուների լիազորությունների ոչ պատշաճ կատարումն անհետևանք չեն մնալու. փոխքաղաքապետ

18:05 • 15/11

Ըստ դիմումի՝ Հայաստանում ստեղծվել է ֆինանսական բուրգ հանդիսացող կազմակերպություն. հարուցվել է քրեական գործ. ՔԿ

17:53 • 15/11

«Փաստը, որ սաուդցի լրագրողի մարմինը դեռ չի գտնվել, բազմաթիվ հարցեր է առաջացնում». Թուրքիայի ԱԳՆ

17:49 • 15/11

Քանյե Ուեսթը Մարկ Ցուկերբերգի հետ երգել է Backstreet Boys խմբի երգերից մեկը (լուսանկար)

17:47 • 15/11

Եղանակային պայմաններից ելնելով շարունակում է փակ մնալ Վերին Լարս տանող ճանապարհը. Վրաստանում ՀՀ դեսպանություն

17:39 • 15/11

ՄԻԵԴ-ը Նավալնիի ձերբակալություններն ու կալանքը քաղաքական դրդապատճառներով պայմանավորված է որակել

17:36 • 15/11

Մաուրիցիո Սարիի խաղաոճը հիանալի համապատասխանում է ինձ. Մորատա

17:15 • 15/11

Սիրիայում ԻՊ-ի դեմ պայքարը կարելի կլինի ավարտված համարել ընդամենը մի քանի ամսից. Ջեյմս Ջեֆրի

17:12 • 15/11

ՀՀ ԶՈւ գլխավոր շտաբի պետի գլխավորած պատվիրակությունն այցելել է Բուլղարիա

17:08 • 15/11

«Ֆլորիդայում որոշ մարդիկ 2 անգամ են քվեարկել». Թրամփը խոսել է «կեղծված» ընտրությունների մասին

16:53 • 15/11

«Արփի գազ» և «Գլաձոր Մ.Գ.Հ.» ընկերությունները պետական բյուջե չեն վճարել խոշոր չափի գումարներ. ՊԵԿ հետաքննության վարչությունում հարուցվել են քրգործեր

16:47 • 15/11

Վաչագան Ղազարյանը կալանավորվել է

16:42 • 15/11

«Լռություն, քննություն է». Հրվ. Կորեայում միասնական ավարտական քննության ժամանակ լռություն ապահովելու համար հետաձգվել է 134 չվերթ

16:37 • 15/11

Խորհրդարանը զենք ճոճելու, ծափերի տեղ չէ. Ալիկ Սարգսյանը՝ «Սասնա Ծռերի»՝ ԱԺ ընտրություններին մասնակցելու մասին

16:36 • 15/11

Ցանկանում ենք լավագույնս պատրաստ լինել Հայաստանի հետ խաղին. Պորտուգալիայի Մ19 հավաքականի գլխավոր մարզիչ

16:33 • 15/11

Բրիտանական ֆունտ ստերլինգն անկում է գրանցել «Բրեքզիթ»-ի լուրերի ֆոնին

16:26 • 15/11

Կրիշտիանու Ռոնալդուն նշանադրվել է Ջորջինա Ռոդրիգեսի հետ. Mirror

16:19 • 15/11

Քննարկվել են ՀՀ պաշտպանության նախարարության և ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակի համագործակցության զարգացման հեռանկարները

16:15 • 15/11

Պետդուման վավերացրել է ԵԱՏՄ-ի և Իրանի միջև ազատ առևտրի գոտու վերաբերյալ ժամանակավոր համաձայնագիրը

16:09 • 15/11

Կարելի է համեմատաբար ցածր ներդրումների ու մատչելի տեխնոլոգիաների կիրառման դեպքում լավ կառավարել հին աղբավայրերը. Տիգրան Ավինյան (տեսանյութ)

16:07 • 15/11

Վճռաբեկ դատարանը բեկանեց Քոչարյանի կալանավորումը վերացնելու որոշումը. այդ մասով գործը կուղարկվի Վերաքննիչ դատարան նոր քննության, իսկ պաշտպանների բողոքը մերժվեց

16:05 • 15/11

Տոմսկի բնակչուհին ԻՊ-ի «կարիքները հոգալու համար» 1 մլն ռուբլի է փոխանցել խմբավորմանը (տեսանյութ)

16:03 • 15/11

Ըմբշամարտի Մ23 տարեկանների ԱԱ. Ազատ ոճայինները պայքարը կսկսեն վաղը

15:51 • 15/11

Դիեգո Սիմեոնեն «Աթլետիկոյում» ավելի շատ կստանա, քան Գրիզմանը

15:50 • 15/11

«The Independent». Աարոն Ռեմսին կտեղափոխվի «Բավարիա»

15:48 • 15/11

Կարճ ժամանակահատվածում արագաչափերի քանակը զգալիորեն կկրճատվի. փոխոստիկանապետ

15:43 • 15/11

Վահրամ Բաղդասարյանը ռեյտինգային ընտրակարգով առաջադրվել է Լոռու մարզում

15:33 • 15/11

Սաուդյան Արաբիայի դատախազությունը մահապատիժ է պահանջել Խաշոգջիի սպանության համար մեղադրվող 5 անձի համար

15:29 • 15/11

«Բիզնես Արմենիա» հիմնադրամի գործադիր տնօրենը աշխատանքից ազատվելու դիմում է ներկայացրել

15:24 • 15/11

«1915-ի հայերն են «վերադառնում». թուրք սյունակագիրը սիրիացի ներգաղթյալների մեջ «հայ լրտեսներ» է փնտրում

15:22 • 15/11

Ֆեդերերը բոլոր ժամանակների մեծագույն թենիսիստն է. Անդերսոն

15:14 • 15/11

Հնդկաստանում տղան 12 մետր բարձրությունից ընկել է ընկերոջ վրա (տեսանյութ)

15:11 • 15/11

Կառավարության որոշում ենք պատրաստում, որ աջ ղեկով մեքենաները կարողանան ներկրել՝ 1 տարում վերասարքավորելու պայմանով. Հ. Արշակյան

15:09 • 15/11

Դիլիջանի ոլորաններում փլուզված հենապատը ժամանակավորապես վերականգնվել է

15:00 • 15/11

«Բամբասողներն ահաբեկիչներ են». Հռոմի պապը կոչ է արել ստերով չվարկաբեկել մարդկանց

14:56 • 15/11

Երևանի Դավիթ Բեկի և Հունան Ավետիսյանի փողոցների խաչմերուկում կկատարվի երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն

14:52 • 15/11

Գալկինը մեկնաբանել է Պուգաչովայից «բաժանվելու» մասին լուրերը

14:48 • 15/11

Բացահայտվել և կանխվել են կոռուպցիոն բնույթի մի շարք հանցագործություններ. ԱԱԾ

14:45 • 15/11

Հետաքննիչը գտել է, որ հանցակազմ չկա. Դ. Իոաննիսյանը՝ Հրազդանում նախընտրական քարոզչությանը դպրոցների տնօրեններին ներգրավելու դեպքի մասին

14:40 • 15/11

Ես մտածելու բան չունեմ, ասելիքս Սերժ Սարգսյանի աչքերին նայելով եմ ասել. Էդմոն Մարուքյանը՝ ՀՀԿ-ին թիրախավորելու մասին

14:34 • 15/11

Լուկակուն չի օգնի Բելգիայի հավաքականին Իսլանդիայի հետ խաղում

14:33 • 15/11

«Մեր ղեկավարը վտանգավոր մարդ է». Դե Նիրոն կրկին քննադատել է Թրամփին (լուսանկարներ)

14:32 • 15/11

Հայկ Մարությանը Ճապոնիայի դեսպանի հետ հանդիպմանը նշել է ճապոնական քաղաքների հետ փորձի փոխանակման կարևորությունը

14:31 • 15/11

Կադիրովը սպիտակ «Մերսեդես» է նվիրել 4105 անգամ գետնից պոկում վարժություն կատարած տղային (տեսանյութեր)

14:22 • 15/11

Որտեղ էլ լինեմ, ինչով էլ զբաղվեմ, շարունակելու եմ սրտացավ և ուշադիր լինել իմ հարազատ բուհի հանդեպ. Ա. Աշոտյանը՝ ԵՊԲՀ-ի հոգաբարձուների խորհրդի նոր կազմում չլինելու մասին

14:16 • 15/11

Թուրքիայի նախագահական պալատը մեկ տարում 1300 թուրք ընտանիքի սպառածի չափով էլեկտրաէներգիա է սպառում

14:11 • 15/11

Հայտնաբերվել են որոշակի հանգամանքներ, որոնց վերաբերյալ անհրաժեշտություն է առաջացել քրեաիրավական գնահատական տալու. Դ. Անանյանը՝ «Գազպրոմում» չարաշահումների մասին (տեսանյութ)

14:09 • 15/11

Ապագայում մեզ բավականին լուրջ վտանգներ են սպասվում, այդ պատճառով ՀՀԿ-ն պետք է լինի փաստարկված ընդդիմություն. Մ. Եսայան