Այսօր լրանում է Հայոց ցեղասպանության 103-րդ տարելիցը

09:04 • 24.04.18



Այսօր լրանում է 1915թ. Հայոց ցեղասպանության 103-րդ տարելիցը: Վաղ առավոտից մարդիկ սկսել են այցելել Ծիծեռնակաբերդ, որտեղ ծաղիկներ են դնում Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված հուշահամալիրին։

Հայերի ջարդերը սկսվել են դեռևս 19-րդ դարի վերջին: 1892-1923 թվականներին Համիդյան Թուրքիան, այնուհետև երիտթուրքերի կառավարությունը զանգվածային տեղահանության են ենթարկել և բնաջնջել Արևմտյան Հայաստանի, Կիլիկիայի և Օսմանյան կայսրության նահանգների հայ բնակչությունը։ Գլխատվել է մտավորականությունը. 1915թ. ապրիլի 24-ին Կոստանդնուպոլսում ձերբակալվել և աքսորի ճամփին սրի են մատնվել 600 հայազգի մտավորականներ, վիճակագրական տվյալների համաձայն` Օսմանյան կայսրությունում կոտորվել է 66 քաղաքների և մոտ 2500 գյուղերի հայ բնակչությունը՝ մոտ 1.5 մլն մարդ։ Թալանվել և ավերվել է 2350 եկեղեցի ու վանք։ Ոչնչացվել է 1500 դպրոց ու վարժարան։

1919-1920 թթ. Փարիզի խաղաղության կոնֆերանսում հրապարակվել է հայությանը պատճառած վնասի չափը՝ 14 միլիարդ 598 միլիոն 510 հազար ֆրանկ արևմտահայությանը, իսկ արևելահայությանը՝ 4 միլիարդ 532 միլիոն 472 հազար ֆրանկ:

Գիտությունների ազգային ակադեմիայի արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն, թուրքագետ Ռուբեն Սաֆրաստյանը Tert.am-ի հետ զրույցում անդրադառնալով Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչմանը և հատկապես Թուրքիայի ներսում տիրող իրավիճակին նշեց, որ Թուրքահայում հետընթաց է եղել` Հայոց Ցեղասպանութան վերաբերյալ արդարացի մոտեցման առումով:

«Վերջին ժամանակներում Թուրքիայում մարդու իրավունքների, բռնաճնշումների ֆոնն անդրադառնում է և՛ երկրում ընդհանուր մթնոլորտի վրա, և՛ Ցեղասպանության նկատմամբ Թուրքիայի դիրքորոշման վրա: Եթե վերջին մի քանի տարիների ընթացքում մենք տեսնում էին Թուրքիայում միջոցառումներ էին տեղի ունենում, որտեղ դատապարտվում էր Ցեղասպանությունը, որոշ շրջանակներ արդարացի մոտեցում էին ցուցաբերում, հիմա նկատում եմ, որ ճնշումը պետության կողմից հասարակության վրա մեծացել է»,- ասաց նա:

Ինչ վերաբերում է ԱՄՆ-ի կողմից Ցեղասպանության ճանաչմանը, ապա Ռուբեն Սաֆրաստյանը նշեց, որ թեև միշտ էլ ԱՄՆ կոնգրեսում նման կոչեր եղել են, միշտ էլ ակցիաներ եղել են, սակայն կարծում է, որ դրական առումով որևէ տեղաշարժ չի լինի, որովհետև ԱՄՆ-ի համար Թուրքիան այնքան նշանակություն ունի, որ նրանք ոչ մի քայլի չեն դիմի, որին Թուրքիայի ղեկավարությունը բացասաբար է մոտենում: «Կարծում եմ՝ Թրամփը դրան չի գնա»,-ասաց նա:

Արևելագետը նշեց, որ Ցեղասպանության հարյուրերորդ տարելիցից հետո շատ մեծ նշանակություն է տալիս Գերմանիայի Բունթեսթագի կողմից Ցեղասպանության ճանաչման դատապարտումը: «Այս պետությունը ոչ միայն Ցեղասպանությունը դատապարտեց, այլև հատուկ նշեց ու դատապարտեց Գերմանիայի դերը Հայոց ցեղասպանության մեջ, ինչը շատ կարևոր էր: Թուրքիայի՝ Ցեղասպանության ժխտողական քաղաքականության հիմք է դրել հենց գերմանացիները: Շատ կարևոր էր, որ գերմանական հասարկությունն ի դեմս Բունդեսթագում ներկայացված կուսակցությունների կարողացան ճիշտ և արդարացի գնահատական տալ երկրի դերակատարմանը»,-ասաց նա:

Նշենք, որ Ցեղասպանության հիմնական կազմակերպիչներ են համարվում երիտթուրքերի առաջնորդներ Թալեաթը, Ջեմալը և Էնվերը, ինչպես նաև «Հատուկ կազմակերպության» ղեկավար Բեհաեդդին Շաքիրը: Հայերի ցեղասպանությանը զուգահեռ Օսմանյան կայսրությունում տեղի էին ունենում ասորիների և Պոնտոսի հույների ջարդերը:

Հայոց ցեղասպանության ճանաչման պահանջը սկիզբ է առել Խորհրդային միության տարիներից, և առաջինն այն ճանաչել է Ուրուգվայը 1965 թվականին: Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել է 27 երկիր։ Պետություններից զատ Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել են բազմաթիվ միջազգային կազմակերպություններ` Եվրոպական միությունը, Եվրոպայի խորհուրդը, Եվրոպական շարժումը, Եկեղեցիների համաշխարհային միությունը և այլն: Հայոց ցեղասպանությունը ընդունել են ԱՄՆ-ի և այլ երկրների մոտ հարյուր նահանգ, նահանգային խորհրդարաններ և այլ կառույցներ:

 





ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

10:05 • 21/10

Էջմիածնի 14/18 ընտրատեղամասում ընտրական գործընթացն ընթանում է առանց խախտումների

09:57 • 21/10

Դավթաշենի կամրջի տակ նռնակ է հայտնաբերվել. փրկարարները սահմանազատել են տարածքը

09:41 • 21/10

Երևանը տոնում է 2800-ամյա հոբելյանը

09:06 • 21/10

Հայաստանի 49 համայնքում այսօր ՏԻՄ ընտրություններ են. 4 համայնքում քաղաքապետ են ընտրում

00:53 • 21/10

Բարսելոնան 4:2 հաշվով հաղթեց Սևիլիային (տեսանյութ)

00:34 • 21/10

Ճապոնուհին լուսարձակող տառերով «կախարդական» գիրք է ստեղծել

00:13 • 21/10

Եվրոպա-ճապոնական համատեղ տիեզերանավն ուղարկվել է Մերկուրի

23:46 • 20/10

ԱՄՆ-ում 612 000 դոլարով եզակի լուսնային երկնաքար է վաճառվել

23:28 • 20/10

Հրդեհ Գեղարքունիքի մարզի Գավառ քաղաքում. տուժածներ չկան

23:18 • 20/10

Հարյուր հազարավոր բրիտանացիներ երթի են դուրս եկել՝ պահանջելով նոր հանրաքվե անցկացնել Brexit-ի հարցով (լուսանկարներ)

23:03 • 20/10

Աշխարհի խոշորագույն ամֆիբիա-ինքնաթիռն իրականացրել է առաջին թռիչքը ջրի մակերեսից

22:56 • 20/10

Խոշոր ավտովթար Գեղարքունիքի մարզում. կա վիրավոր. shamshyan.com

22:55 • 20/10

«Լիվերպուլը» հաղթեց ու հավասարվեց «Մանչեսթեր Սիթիին» (տեսանյութ)

22:42 • 20/10

Ինչպիսի տեսք կունենա «Կամպ Նոուն» ապագայում (տեսանյութ)

22:35 • 20/10

Ֆորմալ առումով ՔԿՀ-ների բեռնաթափման խնդիրը լուծվել է, բայց այն չի համապատասխանում միջազգային չափանիշներին. Ավետիք Իշխանյան

21:57 • 20/10

«Յուվենտուսն» առաջին միավորները կորցեց Ա Սերիայում (տեսանյութ)

21:53 • 20/10

Բարգավաճի իմ ցուցակը, մեծամասնութունը փոխելու եմ, մի տեղ լճանալ չի կարելի. Գագիկ Ծառուկյան

21:41 • 20/10

Կալիֆոռնիայում ֆիքսել են, թե ինչպես է ինքնաթիռն արտակարգ վայրէջք կատարում ավտոմայրուղու վրա (տեսանյութ)

21:37 • 20/10

ՃՏՊ Գյումրի քաղաքում. կա տուժած

21:33 • 20/10

Կերչի ողբերգության հետևանքով սիրելիին կորցրած և ինքնասպանության փորձ կատարած հայ տղան կրկնակի վիրահատության է ենթարկվել

21:27 • 20/10

Վալերի Օսիպյանը հանդիպել է Երևան-Սևան մայրուղին փակած քաղաքացիների հետ

21:15 • 20/10

Թբիլիսիում կանեփի օրինականացմանը նվիրված փառատոնի ժամանակ ձերբակալել են Վրաստանի նախագահի թեկնածուին

21:07 • 20/10

Մոուրինյու. Ոչ-ոքին սարսափելի արդյունք է մեզ համար

21:05 • 20/10

Նիկոլ Փաշինյանը և Սաադ Հարիրին քննարկել են Հայաստանի և Լիբանանի միջև հարաբերությունների զարգացման հեռանկարները

20:55 • 20/10

Լոպետեգի. Պետք է հասկանանք, թե ինչն ենք սխալ անում

20:37 • 20/10

ԱԺ ընտրություններին ԲՀԿ-ը կմասնակցի ներկայանալի ցուցակով. Իվետա Տոնոյան

20:34 • 20/10

Չորս պատգամավորով Դավիթ Տոնոյանին ենք ներկայացրել առաջնագծի տեղեկատվական արագ արձագանքման համակարգի ստեղծման գաղափար- առաջարկների փաթեթ. Կ. Բեքարյան

20:14 • 20/10

Կա ճգնաժամ, փողոցներ են փակվում, արդեն մի քրեական գործ կա Մարալիկի հետ կապված. Դավիթ Սանասարյան

19:59 • 20/10

Կոչ ենք անում զերծ մնալ քաղաքական գործընթացներում երեխաներին ներքաշելու փորձերից. Կրթական քաղաքացիական նախաձեռնություն

19:46 • 20/10

Հնդկաստանում ուղևորատար ավտոբուսն ընկել է գետը. կան զոհեր

19:41 • 20/10

Մեզ համար անկյունաքարային մոտեցում է իրավական պետությունը և պատասխանատու քաղաքացին. ՔԴԵԴ-ը մեկնարկեց 14-րդ ուսումնական տարին

19:18 • 20/10

Ցանկանում եմ, որ մեր Երևանը, չնայած մեծ տարիքին, լինի միշտ երիտասարդ. Հայկ Մարությանի շնորհավորական ուղերձը երևանցիներին (տեսանյութ)

19:10 • 20/10

Կանադայում 9-ամյա աղջիկը 40 րոպեում 30 տուփ թխվածքաբլիթ է վաճառել մարիխուանայի համար հերթ կանգնած մարդկանց

19:04 • 20/10

ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատարը և Լիբանանի խորհրդարանի նախագահը բարձր են գնահատել երկկողմ քաղաքական երկխոսությունը

18:44 • 20/10

Թուրքական ոստիկանությունը շատ մոտ է սաուդացի լրագրողի մարմինը գտնելուն. Reuters

18:20 • 20/10

Կերչի քոլեջում սպանդի հետևանքով ընկերուհուն կորցրած և ինքնասպանության փորձ կատարած հայ տղան գտնվում է ծանր վիճակում

18:15 • 20/10

Սուրեն Պապիկյանը ներկայացրել է ՀՀ Վայոց ձորի նորանշանակ մարզպետ Տրդատ Սարգսյանին

17:39 • 20/10

Միլիարդատեր Պատարկացիշվիլիի սպանության գործով Վրաստանում կարող են ձերբակալվել նախկին բարձրաստիճան պաշտոնյաներ

17:26 • 20/10

Դեր Զորում միջազգային կոալիցիայի իրականացրած ավիահարվածի հետևանքով ավելի քան 60 խաղաղ բնակիչ է զոհվել

17:04 • 20/10

«Եվրատեսիլ-2019» միջազգային երգի մրցույթը կանցնի բարձր մակարդակով ու «առանց քաղաքականության». Թել Ավիվի քաղաքապետ

16:40 • 20/10

Քաղաքապետ Հայկ Մարությանը հյուրընկալել է Մոսկվայի կառավարության նախարար Վլադիմիր Պետրոսյանին

16:28 • 20/10

Հրդեհ Շիրակի մարզի Մարալիկ քաղաքում. տուժածներ չկան

16:06 • 20/10

Լավ կլիներ, որ խորհրդարան անցներ ոչ թե 4, այլ 5 ուժ. Արմեն Մարտիրոսյան

15:48 • 20/10

Երևանի 2800-ամյակի առիթով Վիլնյուսի կենտրոնական կամուրջները լուսավորվել են Հայաստանի դրոշի գույներով (տեսանյութ)

15:43 • 20/10

Տեղի է ունեցել ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի և Լիբանանի նախագահի հանդիպումը

15:08 • 20/10

Հայկական դուդուկի ու «Դլե յաման»-ի հնչյունների ներքո. Ստամբուլում վերջին հրաժեշտը տվեցին Արա Գյուլերին (տեսանյութ, լուսանկարներ)

15:04 • 20/10

Ազատամուտ համայնքի ղեկավարին մեղադրանք է առաջադրվել՝ պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով յուրացում կատարելու համար. ՀՀ ՔԿ

14:55 • 20/10

Լուկաշենկոն ցանկանում է ամառային արձակուրդների ժամանակ ուսանողներին զինվորական ծառայության ուղարկել

14:34 • 20/10

Նիկոլ Փաշինյանը երկօրյա աշխատանքային այցով Լիբանանում է

14:34 • 20/10

«Այնպիսի մի հյուպատոս ունեք, որ...». Էրդողանը Սաուդյան Արաբիայի թագավորին գանգատվել է ստամբուլյան հյուպատոսից

14:22 • 20/10

Տանզանիայում առևանգված Աֆրիկայի ամենաերիտասարդ միլիարդատերը տուն է վերադարձել

14:12 • 20/10

Քաբուլում ընտրատեղամասի մոտակայքում հնչած պայթյունի հետևանքով երեխա է մահացել

13:23 • 20/10

Լոս Անջելեսում Mrs Russian LA գեղեցկության մրցույթի հաղթողը մահացել է ճանապարհի մեջտեղում կոշիկները հանելու պատճառով

13:22 • 20/10

Բակո Սահակյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Արամ Ա-ին՝ ձեռնադրման 50-ամյակի կապակցությամբ

12:45 • 20/10

Քաբուլում խորհրդարանական ընտրությունների անցկացման օրը 3 պայթյուն է հնչել

12:32 • 20/10

Նրա կյանքը վտանգված է․ Բաքվում բանտարկված ազգությամբ հայ Մարատ Ուելդանովի քրոջ խոսքով՝ եղբորն առանց հիմնավորման են պահում Ադրբեջանում

12:20 • 20/10

Չինացի բժիշկները 11 կենդանի մակաբույծ են հանել 5 ամսական երեխայի աչքի միջից (լուսանկար)

12:20 • 20/10

Երևան-Սևան մայրուղին փակել էին Սևանի բաժնի ոստիկանների ձերբակալման պատճառով, այս պահին երթևեկությունը կարգավորված է. Ոստիկանություն

12:06 • 20/10

Պավլիկ Մանուկյանը վերջին շրջանում կանգնել է դեպի անկում տանող սայթաքուն ճանապարհի վրա. Վարուժան Ավետիսյանը և Ժիրայր Սեֆիլյանն անդրադարձել են Մանուկյանի հայտարություններին

11:52 • 20/10

Հոկտեմբերի 21-25-ին կնկատվի փոփոխական ամպամածություն, պարբերաբար կլինեն նաև կարճատև անձրևներ. Գագիկ Սուրենյան

11:16 • 20/10

Հայ տղան, Կերչի քոլեջում սպանդի հետևանքով կորցնելով ընկերուհուն, փորձել է ինքնասպանություն գործել

10:57 • 20/10

Մոսկվայի օդանավակայաններում ավելի քան 25 չվերթ է հետաձգվել կամ չեղարկվել

10:46 • 20/10

Թրամփն արձագանքել է սաուդացի ընդդիմադիր լրագրողի սպանությանն ու Սաուդյան Արաբիայի բացատրությունը «վստահության արժանի» համարել

10:00 • 20/10

Սաուդացի ընդդիմադիր լրագրողին սպանել են Ստամբուլում Սաուդյան Արաբիայի հյուպատոսության շենքում. դեպքին անդրադարձել են Սպիտակ տունն ու ՄԱԿ-ը

09:36 • 20/10

Հայտնիներն այն ժամանակ, երբ դեռ չգիտեին, թե ինչ է իրենց սպասվում. աստղերի մանկության նկարները՝ ֆոտոշարքով

09:13 • 20/10

Չինաստանում կոկորդիլոս վարժեցնողը ներկայացման ժամանակ ընկել է երկկենցաղներով լի ավազանը (տեսանյութ)

00:31 • 20/10

Ռոստովում բնակվող հայ մասնագետը տեսողությունը կորցնելուց հետո իր բուժական մերսումներով օգնում է մարդկանց ոտքի կագնել

00:04 • 20/10

Ստավրոպոլի «Ոսկե ասպետ» գրական միջազգային մրցույթի դափնեկիր է դարձել Արմեն Գասպարյանը

23:32 • 19/10

ՃՏՊ Ներքին Չարբախում. կան տուժածներ

23:12 • 19/10

Ալժիրում կանանց արգելել են նիքաբ կրել աշխատավայրում

22:48 • 19/10

Վենետիկի հանձնաժողովի նախագահը հայտարարություն է տարածել Հայաստանի ընտրական օրենսգրքի նախագծի վերաբերյալ

22:48 • 19/10

Սուպերմոդել Կառլի Քլոսն ամուսնացել է Թրամփի փեսայի եղբոր հետ (լուսանկարներ)

22:31 • 19/10

«Ադմիրալ» հոկեյի թիմը բարեգործական հանդիպում կանցկացնի թիմի նախկին պաշտպան Սամվել Մնացյանի համար

22:21 • 19/10

Արագածոտնի մարզում ավտոմեքենա է այրվել. տուժածներ չկան

22:18 • 19/10

Չինացի փրկարարներն օգնել են դուրս գալ մերսման սեղանի մեջ խցանված երեխային (տեսանյութ)

22:16 • 19/10

Չինացին իր ձայնով գերազանցել է Գինեսի համաշխարհային ռեկորդը՝ ամենաբարձր վոկալային նոտայի համար (տեսանյութ)

22:00 • 19/10

Հայտնաբերվել են 226 մահացած անձանց վերաբերյալ տվյալներ. Մնացական Բիչախչյան

21:53 • 19/10

Հրազդանի քաղաքապետի թեկնածու Սևակ Միքայելյանի նախընտրական շտաբը համապատասխան դիմումով դիմել է Կոտայքի դատախազություն. Դատախազություն

21:42 • 19/10

ԱՄՆ նախագահի խորհրդական Ռուդի Ջուլիանին Հայաստան է գալիս մասնավոր այցով․ Սուրեն Սարգսյան

21:27 • 19/10

ABC-ի հաղորդավարուհին հիշեցրել է Հայոց ցեղասպանության մասին՝ Թրամփին քննադատելու համար

21:15 • 19/10

Ոչ ոք չի ուրանում Պավլիկի ասպետական քայլը՝ թե՛ անձնապես, թե՛ որդուն զոհասեղանին դնելը, բայց եթե կան հարցեր, պետք չէ այդպես լուծել. Ալ. Ենիգոմշյան

20:56 • 19/10

Խոշտանգում կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել են ոստիկանության Սևանի բաժնի պաշտոնատար անձինք. ՀՔԾ

20:41 • 19/10

Սիրիայի իշխանությունները 9000 գողացված հնագիտական իր են վերադարձրել

20:28 • 19/10

Որոշել էի, որ այստեղ պետք է նշանակվի զինվորական բարձր կոչում ունեցող մեկը․ Փաշինյանը կապանցիներին բացատրեց, թե ինչու է Հունան Պողոսյանին նշանակել Սյունիքի մարզպետ

19:59 • 19/10

Կամո Արեյանն ազատվել է Երևանի քաղաքապետի առաջին տեղակալի պաշտոնից

19:52 • 19/10

Չնայած լավագույն պրակտիկայի ուղեցույցի երաշխավորություններին` չենք խոչընդոտելու երկրի կայուն զարգացմանը, եթե առկա է քաղաքական ուժերի համաձայնությունն ԸՕ-ն փոխելու վերաբերյալ. Վենետիկի հանձնաժողով

19:35 • 19/10

Ֆրանսիացին ավելի քան 10 տարի հոր դին պահել է իր տանը

19:22 • 19/10

Հաշվել հաշվիչից արագ. IQ կենտրոնը ներկայացրեց մենթալ թվաբանության 4 տեսակի գիրք` 4 տարիքային խմբի համար

18:51 • 19/10

Ամերիկյան ինքնաթիռը հետախուզություն է իրականացրել Ռուսաստանի սահմանների մոտակայքում

18:44 • 19/10

Խոշոր վթար Երևանում. կան տուժածներ. shamshyan.com

18:26 • 19/10

Շատերիդ համար նման քաղաքական կուրսը շտապողական կթվա, սակայն հավատացնում եմ, որ այն բացառիկ իրավիճակներից է, որ ձգձգումը հղի է առավել մեծ ռիսկերով. Ա. Միրզոյանի ելույթը Վենետիկի հանձնաժողովի նիստին

18:14 • 19/10

Սաուդյան Արաբիան կարող է լրագրող Խաշկջիի սպանությունը բարդել իրենց գեներալներից մեկի վրա. New York Times

17:58 • 19/10

Թրամփը գովել է հանրապետական կոնգրեսականին՝ լրագրողին գետնին տապալելու «հնարքի» համար

17:56 • 19/10

Ալավերդու պղնձաձուլարանի հետ կապված մենք լուծումներ ենք փնտրում․ Վարագ Սիսեռյան

17:44 • 19/10

Ներողություն եմ խնդրում, բայց հորս նյարդերը տեղի են տալիս, երբ տեսնում է, որ դստերն ամեն օր վիրավորում և սադրում են. Դիանա Գասպարյան

17:30 • 19/10

Քրեական գործ է հարուցվել իրականացված շինաշխատանքների հետևանքով Արամի 23 հասցեի հուշարձան-շենքին վնաս հասցնելու դեպքի առթիվ. Դատախազություն

17:18 • 19/10

Հայաստանյան ներպետական ատյանները տվյալ գործի համար արդյունավետ չեն. Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանական թիմը կդիմի ՄԻԵԴ

17:17 • 19/10

Ինտերպոլի նախկին ղեկավարի կինը կասկածում է, որ նա այլևս ողջ չէ

17:00 • 19/10

Ադրբեջանցի գործարարին պարտավորեցրել են նախկին կնոջը 585 մլն դոլար վճարել

16:51 • 19/10

Լավ չի, որ անունը չեք հիշում. Նիկոլ Փաշինյանը նկատողություն արեց Սուրեն Պապիկյանին